\u201eSta\u0142o si\u0119 w drodze, na miejscu noclegu, \u017ce spotka\u0142 go JHWH i chcia\u0142 go zabi\u0107\u201d (Wj 4,24).<\/p>\n
\u05d5\u05b7\u05ea\u05bc\u05b4\u05e7\u05bc\u05b7\u05d7 \u05e6\u05b4\u05e4\u05bc\u05b9\u05e8\u05b8\u05d4 \u05e6\u05b9\u05e8 \u05d5\u05b7\u05ea\u05bc\u05b4\u05db\u05b0\u05e8\u05b9\u05ea \u05d0\u05b5\u05ea \u05e2\u05b8\u05e8\u05b0\u05dc\u05b7\u05ea \u05d1\u05bc\u05b0\u05e0\u05b8\u05d4\u05bc \u05d5\u05b7\u05ea\u05bc\u05b7\u05d2\u05bc\u05b7\u05e2 \u05dc\u05b0\u05e8\u05b7\u05d2\u05b0\u05dc\u05b8\u05d9\u05d5 \u05d5\u05b7\u05ea\u05bc\u05b9\u05d0\u05de\u05b6\u05e8 \u05db\u05bc\u05b4\u05d9 \u05d7\u05b2\u05ea\u05b7\u05df-\u05d3\u05bc\u05b8\u05de\u05b4\u05d9\u05dd \u05d0\u05b7\u05ea\u05bc\u05b8\u05d4 \u05dc\u05b4\u05d9<\/strong><\/p>\n \u201eWtedy Sefora wzi\u0119\u0142a krzemie\u0144, odci\u0119\u0142a napletek swego syna, dotkn\u0119\u0142a nim jego n\u00f3g i rzek\u0142a: \u00abZaiste, oblubie\u0144cem krwi jeste\u015b mi!\u00bb\u201d (Wj 4,25).<\/p>\n \u05d5\u05b7\u05d9\u05bc\u05b4\u05e8\u05b6\u05e3 \u05de\u05b4\u05de\u05bc\u05b6\u05e0\u05bc\u05d5\u05bc \u05d0\u05b8\u05d6 \u05d0\u05b8\u05de\u05b0\u05e8\u05b8\u05d4 \u05d7\u05b2\u05ea\u05b7\u05df-\u05d3\u05bc\u05b8\u05de\u05b4\u05d9\u05dd \u05dc\u05b7\u05de\u05bc\u05d5\u05bc\u05dc\u05b9\u05ea<\/strong><\/p>\n \u201eI odst\u0105pi\u0142 od niego. Wtedy powiedzia\u0142a: \u00abOblubieniec krwi\u00bb \u2013 ze wzgl\u0119du na obrzezanie\u201d (Wj 4,26).<\/p>\n <\/p>\n Tora bywa niezwykle zwi\u0119z\u0142a, co nierzadko prowadzi do niejednoznaczno\u015bci. Ten tekst jest tego doskona\u0142ym przyk\u0142adem. Brak szczeg\u00f3\u0142owych wyja\u015bnie\u0144 mo\u017ce by\u0107 zabiegiem celowym, ale cz\u0119sto rodzi frustracj\u0119 u interpretator\u00f3w Biblii.<\/p>\n Warto jednak pami\u0119ta\u0107 o pewnej zasadzie: je\u015bli w Biblii natrafiamy na fragment osobliwy, trudny do zrozumienia czy wr\u0119cz dziwaczny, najpewniej kryje si\u0119 w nim co\u015b wyj\u0105tkowo wa\u017cnego. Innymi s\u0142owy, niezwyk\u0142o\u015b\u0107 tekstu ma za zadanie przyci\u0105gn\u0105\u0107 uwag\u0119 czytelnika i sk\u0142oni\u0107 go, by zatrzyma\u0142 si\u0119 nad nim d\u0142u\u017cej.<\/p>\n W przypadku naszego kr\u00f3tkiego urywku (Wj 4,24\u201326) nie mamy nawet pewno\u015bci, \u017ce B\u00f3g chcia\u0142 zabi\u0107 samego Moj\u017cesza. R\u00f3wnie dobrze m\u00f3g\u0142 chodzi\u0107 o jego syna. Imi\u0119 nie zosta\u0142o podane, ale najprawdopodobniej chodzi o Gerszoma (Wj 2,22). Drugi syn, Eliezer, pojawia si\u0119 w narracji dopiero p\u00f3\u017aniej (Wj 18,3). Dlaczego jednak w og\u00f3le mieliby\u015bmy bra\u0107 pod uwag\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce B\u00f3g zagrozi\u0142 \u017cyciu syna Moj\u017cesza? Kr\u00f3tka odpowied\u017a brzmi: kontekst.<\/p>\n Aby zrozumie\u0107 trudne miejsca Biblii, trzeba zawsze przyjrze\u0107 si\u0119 temu, co dzieje si\u0119 tu\u017c przed i tu\u017c po danym fragmencie. Dopiero wtedy mo\u017cna zobaczy\u0107, w jaki spos\u00f3b wpisuje si\u0119 on w szerszy kontekst. W naszym przypadku okazuje si\u0119, \u017ce zar\u00f3wno fragment poprzedzaj\u0105cy, jak i nast\u0119puj\u0105cy po opisywanej scenie, dotyczy \u201epierworodnego syna\u201d Boga \u2013 Izraela. Nie jest to przypadek: Gerszom, kt\u00f3rego obrzezuje Sefora, tak\u017ce by\u0142 pierworodnym synem Moj\u017cesza i Sefory.<\/p>\n Bezpo\u015brednio wcze\u015bniej B\u00f3g poleca Moj\u017ceszowi, by przygotowa\u0142 si\u0119 na spotkanie z faraonem i przekaza\u0142 mu nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa:<\/p>\n \u201eTak m\u00f3wi Pan: Izrael jest moim synem, moim pierworodnym. Powiedzia\u0142em ci: wypu\u015b\u0107 mojego syna, aby mi s\u0142u\u017cy\u0142. Je\u015bli jednak odm\u00f3wisz, zabij\u0119 twojego syna, twojego pierworodnego<\/em>\u201d (Wj 4,22\u201323).<\/p>\n<\/blockquote>\n Z kolei zaraz po naszej zagadkowej scenie czytamy, \u017ce B\u00f3g okazuje g\u0142\u0119bok\u0105 trosk\u0119 o dzieci Izraela (Wj 4,27\u201331).<\/p>\n Je\u015bli wi\u0119c rzeczywi\u015bcie B\u00f3g chcia\u0142 u\u015bmierci\u0107 syna Moj\u017cesza, to wcze\u015bniejsze ostrze\u017cenie wobec faraona zaczyna nabiera\u0107 dodatkowego znaczenia: gro\u017aba dotyczy\u0142aby nie tylko jego pierworodnego, lecz tak\u017ce pierworodnego Moj\u017cesza, je\u015bli ten pozostawa\u0142by niepos\u0142uszny.<\/p>\n Maj\u0105c ju\u017c przed oczami ten kontekst, mo\u017cemy powa\u017cnie przyjrze\u0107 si\u0119 temu, co wydarzy\u0142o si\u0119 w samym \u015brodku tej historii, tj. pomi\u0119dzy dwoma przytoczonymi fragmentami.<\/p>\n Sefora rozwi\u0105zuje kryzys, obrzezuj\u0105c swojego syna i dotykaj\u0105c Moj\u017cesza krwawym napletkiem Gerszoma. Nast\u0119pnie wypowiada s\u0142owa, \u017ce odt\u0105d Moj\u017cesz sta\u0142 si\u0119 dla niej \u201eoblubie\u0144cem krwi\u201d. Najbardziej logiczne jest przypuszczenie, \u017ce ani Gerszom, ani Moj\u017cesz nie byli obrzezani zgodnie z wymogami przymierza Boga Izraela. Zreszt\u0105 podobna sytuacja powt\u00f3rzy si\u0119 p\u00f3\u017aniej w Ksi\u0119dze Jozuego, gdy ca\u0142e nowe pokolenie Izraelit\u00f3w b\u0119dzie musia\u0142o przej\u015b\u0107 drugi, powszechny obrz\u0119d obrzezania (Joz 5,2\u20137).<\/p>\n Mo\u017cna jednak zapyta\u0107: jak to mo\u017cliwe, \u017ce Gerszom, pierworodny syn Moj\u017cesza, nie zosta\u0142 obrzezany? I czy sam Moj\u017cesz r\u00f3wnie\u017c nie nosi\u0142 znaku przymierza? Istnieje kilka wyja\u015bnie\u0144, ale najbardziej prawdopodobne jest to, \u017ce Moj\u017cesz uwa\u017ca\u0142 si\u0119 ju\u017c za obrzezanego. Wychowany na dworze faraona jako egipski ksi\u0105\u017c\u0119 dorasta\u0142 w kulturze, w kt\u00f3rej elity m\u0119skie praktykowa\u0142y obrzezanie. Jednak w jego przypadku nie by\u0142o ono znakiem przymierza z Bogiem Abrahama, Izaaka i Jakuba, lecz zwyk\u0142ym rytua\u0142em w ramach egipskiej tradycji.<\/p>\n <\/p>\n Mo\u017cliwe te\u017c, \u017ce Sefora i Moj\u017cesz r\u00f3\u017cnili si\u0119 w tej sprawie. Sefora mog\u0142a uwa\u017ca\u0107, \u017ce Moj\u017cesz dawno powinien by\u0142 zosta\u0107 obrzezany w spos\u00f3b w\u0142a\u015bciwy, podczas gdy on by\u0142 przekonany, \u017ce jego egipskie obrzezanie wystarcza. Albo te\u017c Moj\u017cesz wiedzia\u0142, \u017ce powinien si\u0119 podda\u0107 obrz\u0119dowi w duchu przymierza, lecz odk\u0142ada\u0142 t\u0119 decyzj\u0119. W ka\u017cdym razie wers Biblii jasno pokazuje, \u017ce Sefora rozumia\u0142a, co nale\u017ca\u0142o zrobi\u0107, by odwr\u00f3ci\u0107 nadci\u0105gaj\u0105c\u0105 tragedi\u0119.<\/p>\n Nam, wsp\u00f3\u0142czesnym (szczeg\u00f3lnie chrze\u015bcijanom), nacisk na obrzezanie mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 przesadny. Dlaczego Bogu mia\u0142oby tak bardzo zale\u017ce\u0107 na fizycznym znaku? Jednak dla JHWH by\u0142 to element nienegocjowalny. Obrzezanie stanowi\u0142o znak przymierza z Abrahamem, obowi\u0105zuj\u0105cy wszystkich Izraelit\u00f3w (Rdz 17,10\u201314).<\/p>\n Obrzezanie dotyczy\u0142o narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, a nie nosa czy d\u0142oni, bo symbolicznie oznacza\u0142o, \u017ce ca\u0142e potomstwo m\u0119\u017cczyzny nale\u017cy do Boga. By\u0142o znakiem noszonym przez m\u0119\u017cczyzn, ale wa\u017cnym r\u00f3wnie\u017c dla kobiet, gdy\u017c \u017cona w ten spos\u00f3b wiedzia\u0142a, \u017ce jej dom nale\u017cy do Pana.<\/p>\n Brak obrzezania lub jego niew\u0142a\u015bciwa forma oznacza\u0142y stanie poza przymierzem. To by\u0142 powa\u017cny problem, zw\u0142aszcza w przypadku Moj\u017cesza, kt\u00f3ry mia\u0142 przewodzi\u0107 najwi\u0119kszemu dzie\u0142u zbawienia w historii Izraela. On sam, a ju\u017c na pewno jego pierworodny syn Gerszom, nie nosili znaku przymierza. Nie by\u0142 to drobiazg, ale powa\u017cna dyskwalifikacja Moj\u017cesza jako Bo\u017cego wys\u0142annika.<\/p>\n Na scen\u0119 wkracza Sefora, midianicka \u017cona Moj\u017cesza, niedoceniona bohaterka tego epizodu. Gdy B\u00f3g staje wobec Moj\u017cesza z \u201ezamiarem u\u015bmiercenia\u201d (\u05d5\u05b7\u05d9\u05b0\u05d1\u05b7\u05e7\u05bc\u05b5\u05e9\u05c1 \u05d4\u05b2\u05de\u05b4\u05d9\u05ea\u05d5\u05b9, vay\u2019vaqqesh hamito<\/em>), Sefora dzia\u0142a natychmiast. Si\u0119ga po kamienny n\u00f3\u017c, odcina napletek syna i dotyka nim \u201en\u00f3g\u201d Moj\u017cesza (\u05d5\u05b7\u05ea\u05bc\u05b7\u05d2\u05bc\u05b7\u05e2 \u05dc\u05b0\u05e8\u05b7\u05d2\u05b0\u05dc\u05b8\u05d9\u05d5, vattaga l\u2019raglav<\/em>). Nast\u0119pnie wypowiada zagadkowe s\u0142owa: \u201eZaiste, oblubie\u0144cem krwi jeste\u015b mi\u201d (\u05db\u05bc\u05b4\u05d9 \u05d7\u05b2\u05ea\u05b7\u05df\u05be\u05d3\u05bc\u05b8\u05de\u05b4\u05d9\u05dd \u05d0\u05b7\u05ea\u05bc\u05b8\u05d4 \u05dc\u05b4\u05d9, ki chatan-damim atah li<\/em>). Natychmiast gniew Bo\u017cy ust\u0119puje, a Moj\u017cesz zostaje ocalony.<\/p>\n Co tu si\u0119 dzieje? Roz\u0142\u00f3\u017cmy to na kroki. Po pierwsze, Sefora wie<\/strong>, \u017ce sprawa dotyczy obrzezania, inaczej nie potrafi\u0142aby tak szybko zaradzi\u0107 kryzysowi. Obrzezuj\u0105c Gerszoma, dotyka sedna: naprawia przymiern\u0105 \u201eniewierno\u015b\u0107\u201d w domu Moj\u017cesza. Dlaczego jednak dotyka napletkiem \u201en\u00f3g\u201d Moj\u017cesza? Hebrajskie \u05e8\u05b7\u05d2\u05b0\u05dc\u05b8\u05d9\u05d5<\/strong> (raglaw<\/em>, \u201enogi\u201d) bywa w Biblii eufemizmem na m\u0119ski narz\u0105d p\u0142ciowy (por. Rt 3,7; Iz 7,20). Najprawdopodobniej Sefora, po obrzezaniu syna, symbolicznie przenosi<\/strong> ten znak na Moj\u017cesza, jak gdyby i on sam by\u0142 w\u0142a\u015bciwie naznaczony znakiem przymierza i znalaz\u0142 si\u0119 w pe\u0142ni \u201epo w\u0142a\u015bciwej stronie\u201d Boga.<\/p>\n Nie potrafimy rozstrzygn\u0105\u0107 wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Mo\u017cliwe, \u017ce Moj\u017cesz by\u0142 obrzezany (cho\u0107 \u201epo egipsku\u201d), ale zaniedba\u0142 obrzezanie syna, wtedy Sefora dokona\u0142a obrz\u0119du w jego imieniu, jak powinien by\u0142 uczyni\u0107 ojciec. Na tym tle lepiej rozumiemy jej s\u0142owa \u201eoblubieniec krwi\u201d. Hebrajskie \u05d7\u05b2\u05ea\u05b7\u05df\u05be\u05d3\u05bc\u05b8\u05de\u05b4\u05d9\u05dd<\/strong> (chatan-damim<\/em>) jest uderzaj\u0105ce: chatan<\/em> to \u201eoblubieniec\u201d, damim<\/em> oznacza \u201ekrew\u201d. Deklaracja Sefory sugeruje, \u017ce obrzezanie nie jest wy\u0142\u0105cznie znakiem mi\u0119dzy Bogiem a m\u0119\u017cczyzn\u0105; ma te\u017c wymiar ma\u0142\u017ce\u0144ski<\/strong> i rodzinny. Dla kobiety takiej jak Sefora wyj\u015bcie za m\u0105\u017c za m\u0119\u017cczyzn\u0119 przymierza oznacza\u0142o zwi\u0105zek z cz\u0142owiekiem naznaczonym tym krwawym rytem. W\u0142a\u015bciwie obrzezany m\u0119\u017cczyzna by\u0142 \u201eoblubie\u0144cem krwi\u201d, dowodem, \u017ce czci Boga Abrahama, Izaaka i Jakuba. Obrzezuj\u0105c syna i dotykaj\u0105c \u201en\u00f3g\u201d Moj\u017cesza, Sefora symbolicznie przywraca Moj\u017cesza do wierno\u015bci przymierzu, upewniaj\u0105c si\u0119, \u017ce jest dla niej prawdziwym \u201eoblubie\u0144cem (przymierznej) krwi\u201d.<\/p>\n B\u00f3g m\u00f3g\u0142 przez jaki\u015b czas tolerowa\u0107 nieobrzezanych Izraelit\u00f3w, wszak w ko\u0144cu byli niewolnikami w Egipcie i nie mieli pe\u0142nej wolno\u015bci kultu religijnego. Inaczej jednak wygl\u0105da\u0142a sytuacja Moj\u017cesza. On mia\u0142 stan\u0105\u0107 na czele wielkiego wyj\u015bcia i przemawia\u0107 przed faraonem w imieniu JHWH. Dlatego od Moj\u017cesza wymagano surowszym wymaganiom<\/strong>.<\/p>\n Mo\u017cna to zilustrowa\u0107 przyk\u0142adem z Nowego Testamentu. W kilku miejscach czytamy o kwalifikacjach, jakie mieli spe\u0142nia\u0107 starsi (przyw\u00f3dcy) we wsp\u00f3lnotach chrze\u015bcija\u0144skich. W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym poligamia by\u0142a czym\u015b normalnym i spo\u0142ecznie akceptowanym, od starszych Ko\u015bcio\u0142a wymagano, by byli \u201em\u0119\u017cami jednej \u017cony\u201d (1 Tm 3,2; Tt 1,6). Nie oznacza\u0142o to, \u017ce poligamia by\u0142a absolutnie zakazana dla wszystkich, ale od przyw\u00f3dc\u00f3w oczekiwano wi\u0119cej. Ich \u017cycie mia\u0142o odzwierciedla\u0107 pierwotny idea\u0142 ma\u0142\u017ce\u0144stwa ustanowiony w raju, czyli zwi\u0105zek jednej kobiety i jednego m\u0119\u017cczyzny.<\/p>\n Podobnie jak w przypadku Moj\u017cesza, tak\u017ce starsi wsp\u00f3lnot mieli by\u0107 wzorem. Wymagano od nich nienaganno\u015bci, wysokich standard\u00f3w etycznych i duchowych. Dzi\u0119ki temu Ko\u015bci\u00f3\u0142 jasno odr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 od otaczaj\u0105cej kultury i ukazywa\u0142 w praktyce Bo\u017cy zamys\u0142 dotycz\u0105cy ludzkich relacji.<\/p>\n Wj 4,24\u201326, cho\u0107 niezwykle zagadkowy, ods\u0142ania ponadczasow\u0105 prawd\u0119: przymierze z Bogiem wymaga pe\u0142nego i bezkompromisowego zaanga\u017cowania<\/strong>. Obrzezanie nie by\u0142o pustym rytua\u0142em, lecz widzialnym znakiem \u015bwi\u0119tej wi\u0119zi \u0142\u0105cz\u0105cej Izraela z jego Bogiem.<\/p>\n Odwaga Sefory, kt\u00f3ra w dramatycznym momencie obrzeza\u0142a syna i symbolicznie przywr\u00f3ci\u0142a Moj\u017cesza do wierno\u015bci przymierzu, zamieni\u0142a chwil\u0119 gro\u017c\u0105cego s\u0105du w moment ocalenia. Jej czyn przypomina Pasch\u0119, w kt\u00f3rej krew sta\u0142a si\u0119 znakiem wybawienia.<\/p>\n Sefora, c\u00f3rka midianickiego kap\u0142ana Jetry, jawi si\u0119 tutaj jako kobieta wiary, kt\u00f3ra przez swoj\u0105 determinacj\u0119 ocali\u0142a Moj\u017cesza i umo\u017cliwi\u0142a mu wype\u0142nienie misji wyzwolenia Izraela. Jej przyk\u0142ad wzywa nas, by ponad l\u0119ki i ponad kulturowe konwenanse postawi\u0107 pos\u0142usze\u0144stwo Bogu. Tak jak ona chwyci\u0142a za krzemie\u0144, tak my mo\u017cemy uchwyci\u0107 si\u0119 wiary, by przeci\u0105\u0107 zw\u0105tpienie i podda\u0107 si\u0119 Bo\u017cemu planowi.<\/p>\n Dziedzictwo Sefory inspiruje: pokazuje, \u017ce nasza wierno\u015b\u0107 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 iskr\u0105 przemiany, \u0142\u0105cznikiem nieba i ziemi, narz\u0119dziem w r\u0119kach Boga do realizacji Jego odkupie\u0144czego planu dla \u015bwiata.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Jedna z najbardziej tajemniczych i niepokoj\u0105cych scen Tory rozgrywa si\u0119 w Ksi\u0119dze Wyj\u015bcia 4,24\u201326. Tu\u017c po tym, jak B\u00f3g posy\u0142a Moj\u017cesza, by wyprowadzi\u0142 Izraelit\u00f3w z Egiptu, dochodzi do wydarzenia trudnego do zrozumienia: Pan \u201echcia\u0142 go zabi\u0107\u201d. W centrum tej sceny pojawia si\u0119 Sefora, Moj\u017cesz, ich syn i sam B\u00f3g Izraela. Niejednoznaczno\u015b\u0107 historii Moj\u017cesza \u05d5\u05b7\u05d9\u05b0\u05d4\u05b4\u05d9 \u05d1\u05b7\u05d3\u05bc\u05b6\u05e8\u05b6\u05da\u05b0 […]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[315],"tags":[],"class_list":["post-10985","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-torah"],"yoast_head":"\nKontekst wcze\u015bniejszy i p\u00f3\u017aniejszy<\/h3>\n
\n
Problem, kt\u00f3rego nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107<\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/egyptian-circumcision-6363-300x203.jpg\")
Interwencja Sefory<\/h3>\n
Wi\u0119ksza odpowiedzialno\u015b\u0107<\/h3>\n
Zako\u0144czenie<\/h3>\n