{"id":13267,"date":"2025-10-07T11:37:57","date_gmt":"2025-10-07T08:37:57","guid":{"rendered":"https:\/\/drelisblog.com\/?p=13267"},"modified":"2025-12-21T11:13:07","modified_gmt":"2025-12-21T08:13:07","slug":"dlaczego-osmy-dzien-tajemnica-obrzezania-w-biblii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/dlaczego-osmy-dzien-tajemnica-obrzezania-w-biblii\/","title":{"rendered":"Dlaczego \u00f3smy dzie\u0144? Tajemnica obrzezania w Biblii"},"content":{"rendered":"

W Biblii Hebrajskiej \u015bwi\u0119te przymierze mi\u0119dzy ludem Izraela a Panem Bogiem (\u05d9\u05d4\u05d5\u05d4, JHWH) zostaje przypiecz\u0119towane poprzez g\u0142\u0119boko symboliczny rytua\u0142 \u2014 usuni\u0119cie napletka z m\u0119skiego narz\u0105du rozrodczego. W judaizmie obrz\u0119d ten nosi nazw\u0119 \u05d1\u05b0\u05bc\u05e8\u05b4\u05d9\u05ea \u05de\u05b4\u05d9\u05dc\u05b8\u05d4<\/strong> (Brit Milah<\/em>, czyli \u201eprzymierze obrzezania\u201d lub dos\u0142ownie \u201eprzymierze ci\u0119cia\u201d). W staro\u017cytno\u015bci ludzie zawierali wi\u0119zi i uk\u0142ady poprzez rytua\u0142y, kt\u00f3re cz\u0119sto obejmowa\u0142y rozcinanie zwierz\u0105t lub cz\u0119\u015bci cia\u0142a. Jednak wsp\u00f3\u0142czesny angielski termin circumcision<\/em> (\u201eobrzezanie\u201d) nie oddaje w pe\u0142ni g\u0142\u0119bokiego biblijnego znaczenia tego aktu.<\/p>\n

Wielu zak\u0142ada, \u017ce ten obrz\u0119d mia\u0142 wyr\u00f3\u017cnia\u0107 Izrael spo\u015br\u00f3d innych narod\u00f3w, jednak istniej\u0105 pewne kwestie, kt\u00f3re komplikuj\u0105 to za\u0142o\u017cenie: znak ten by\u0142 ukryty pod odzieniem, dotyczy\u0142 wy\u0142\u0105cznie m\u0119\u017cczyzn, a co wi\u0119cej, nie by\u0142 unikalny. Egipscy arystokraci, na przyk\u0142ad, praktykowali w\u0142asn\u0105 form\u0119 obrzezania na d\u0142ugo przed Izraelem. Czym wi\u0119c wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 praktyka izraelska? Dlaczego B\u00f3g wybra\u0142 w\u0142a\u015bnie ten znak? Dlaczego dotyczy\u0142 tylko m\u0119\u017cczyzn? I wreszcie \u2014 dlaczego \u00f3smego dnia?<\/p>\n

Przymierze na pokolenia<\/h3>\n

Izraelskie obrzezanie r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 od egipskiego odpowiednika pod wieloma istotnymi wzgl\u0119dami. Dla Izraela stanowi\u0142o znak przymierza mi\u0119dzy Abrahamem, jego Bogiem a jego potomstwem. Gdy B\u00f3g m\u00f3wi\u0142 do Abrahama o naturze i rodzaju obietnic, jakie mu sk\u0142ada, sprecyzowa\u0142:<\/p>\n

\n

\u201eI ustanowi\u0119 przymierze moje mi\u0119dzy Mn\u0105 a tob\u0105 i twoim potomstwem po tobie, przez wszystkie ich pokolenia, jako przymierze wieczne, abym by\u0142 Bogiem twoim i potomstwa twego po tobie.\u201d
(Rdz 17,7)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n

Wiara Abrahama by\u0142a pierwsza; zaufa\u0142 Bogu i zosta\u0142 uznany za sprawiedliwego (Rdz 15,6)<\/em>. Dopiero potem B\u00f3g da\u0142 mu znak obrzezania (Rdz 17,10\u201314)<\/em>. Jednak w przypadku jego potomk\u00f3w porz\u0105dek si\u0119 odwr\u00f3ci\u0142. Otrzymywali znami\u0119 przymierza jako niemowl\u0119ta, na d\u0142ugo zanim mogli dokona\u0107 \u015bwiadomego wyboru wiary czy pos\u0142usze\u0144stwa. Rodzice mieli obowi\u0105zek wychowa\u0107 ich w boja\u017ani Pa\u0144skiej, lecz znak przymierza poprzedza\u0142 wychowanie w wierze, wi\u0105\u017c\u0105c dziecko z Bo\u017c\u0105 obietnic\u0105 od samego pocz\u0105tku.<\/p>\n

Bez dzieci nie by\u0142oby przymierza. Przysz\u0142o\u015b\u0107 Izraela, narodu wybranego przez Boga, zale\u017ca\u0142a od nast\u0119pnych pokole\u0144. Obrzezanie nie by\u0142o wi\u0119c jedynie rytua\u0142em; stanowi\u0142o dziedzictwo, krwawy znak przymierza, przypiecz\u0119towan\u0105 krwi\u0105 obietnic\u0119, \u017ce B\u00f3g pozostanie ich Bogiem na zawsze.<\/p>\n

Dlaczego tylko m\u0119\u017cczy\u017ani?<\/strong><\/p>\n

Staro\u017cytni ludzie nie rozumieli jeszcze w pe\u0142ni procesu pocz\u0119cia, cho\u0107 wiedzieli, \u017ce to kobieta wydaje dziecko na \u015bwiat. W ich przekonaniu jednak kluczow\u0105 rol\u0119 w przekazywaniu \u017cycia odgrywa\u0142 m\u0119\u017cczyzna, a \u201enasienie\u201d symbolizowa\u0142o r\u00f3d i dziedzictwo. Dlatego w\u0142a\u015bnie m\u0119ski narz\u0105d rozrodczy, jako \u017ar\u00f3d\u0142o nasienia, sta\u0142 si\u0119 centrum rytua\u0142u, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 widzialnym znakiem przymierza: Bo\u017cej obietnicy rozmno\u017cenia potomstwa Abrahama \u201ejak gwiazd na niebie\u201d.\u00a0Inne cz\u0119\u015bci cia\u0142a, takie jak serce czy uszy, pojawiaj\u0105 si\u0119 w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym jako metafory duchowego oczyszczenia:<\/p>\n

\n

\u201eObrze\u017ccie si\u0119 dla Pana i usu\u0144cie napletki waszych serc, m\u0119\u017cowie Judy i mieszka\u0144cy Jerozolimy, bo inaczej gniew m\u00f3j wybuchnie jak p\u0142omie\u0144 i b\u0119dzie p\u0142on\u0105\u0142, a nikt nie b\u0119dzie go m\u00f3g\u0142 ugasi\u0107 z powodu waszych przewrotnych uczynk\u00f3w .\u201d
(Jr 4,4)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n

W staro\u017cytnym Izraelu m\u0119\u017cczyzna by\u0142 g\u0142ow\u0105 domu, powo\u0142an\u0105 przez Boga do przewodzenia, zapewniania utrzymania i ochrony. Kobiety pe\u0142ni\u0142y niezwykle wa\u017cne role: rodzi\u0142y i wychowywa\u0142y dzieci, troszczy\u0142y si\u0119 o rodzin\u0119, jednak to na m\u0119\u017cczyznach spoczywa\u0142 ci\u0119\u017car przyw\u00f3dztwa. Cho\u0107 niekt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142cze\u015bni badacze widz\u0105 w tym wykluczenie kobiet, rytua\u0142 najpewniej odzwierciedla\u0142 patriarchaln\u0105 struktur\u0119 staro\u017cytnego Izraela, w kt\u00f3rej m\u0119\u017cczy\u017ani ponosili prawn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za wierno\u015b\u0107 przymierzu.\u00a0Obrzezanie jako znak przymierza by\u0142o wi\u0119c umieszczone na ciele tego, kt\u00f3ry mia\u0142 prowadzi\u0107 dom w Bo\u017cych drogach, nie dlatego, \u017ce kobiety by\u0142y mniej wa\u017cne, lecz dlatego, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani symbolicznie reprezentowali ca\u0142y dom wobec Boga.<\/p>\n

\u00d3smy dzie\u0144 w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym<\/h3>\n

Bo\u017cy nakaz by\u0142 precyzyjny: obrzezanie mia\u0142o si\u0119 dokona\u0107 \u00f3smego dnia po narodzinach.<\/p>\n

\n

\u201eZ pokolenia w pokolenie ka\u017cde wasze dziecko p\u0142ci m\u0119skiej, gdy b\u0119dzie mia\u0142o osiem dni, ma by\u0107 obrzezane – s\u0142uga urodzony w waszym domu lub nabyty za pieni\u0105dze – ka\u017cdy obcy, kt\u00f3ry nie jest potomkiem twoim .\u201d
(Rdz 17,12)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n

Po pierwsze, ten nakaz nie odnosi\u0142 si\u0119 jedynie do potomk\u00f3w Abrahama z krwi. Ka\u017cdy, kto zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do rodziny, s\u0142uga lub cudzoziemiec, mia\u0142 otrzyma\u0107 ten znak, staj\u0105c si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Bo\u017cego przymierza.<\/p>\n

Po drugie, kiedy przyjrzymy si\u0119 innym \u015bwi\u0119tym wydarzeniom w Starym Testamencie, zauwa\u017cymy, \u017ce \u00f3smy dzie\u0144 (\u05d9\u05d5\u05b9\u05dd \u05d4\u05b7\u05e9\u05b0\u05bc\u05c1\u05de\u05b4\u05d9\u05e0\u05b4\u05d9, jom ha-szmini<\/em>) symbolizuje nowy pocz\u0105tek, przemian\u0119 i u\u015bwi\u0119cenie. Na przyk\u0142ad: \u00f3smego dnia rozpoczyna\u0142a si\u0119 s\u0142u\u017cba kap\u0142a\u0144ska Aarona po siedmiodniowym okresie konsekracji (Kp\u0142 8,33\u20139,1); tego samego dnia nast\u0119powa\u0142 rytua\u0142 oczyszczenia os\u00f3b uzdrowionych z chor\u00f3b sk\u00f3ry (Kp\u0142 14,10), przywracaj\u0105cy je do wsp\u00f3lnoty. R\u00f3wnie\u017c Szimini Aceret (\u05e9\u05b0\u05c1\u05de\u05b4\u05d9\u05e0\u05b4\u05d9 \u05e2\u05b2\u05e6\u05b6\u05e8\u05b6\u05ea, Szmini Aceret<\/em>) \u2014 \u201e\u00f3smy dzie\u0144 zgromadzenia\u201d po siedmiu dniach \u015awi\u0119ta Namiot\u00f3w (Kp\u0142 23,36; Lb 29,35) \u2014 jest osobnym, \u015bwi\u0119tym dniem, po\u015bwi\u0119conym zgromadzeniu i ofierze. \u00d3smy dzie\u0144 to Bo\u017cy podpis pod chwilami odnowy; rytm wpisany w struktur\u0119 Bo\u017cej historii z cz\u0142owiekiem.<\/p>\n

Cho\u0107 niekt\u00f3rzy sugeruj\u0105, \u017ce wyb\u00f3r \u00f3smego dnia mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c praktyczny wymiar, zwi\u0105zany z dojrzewaniem organizmu niemowl\u0119cia i stabilizacj\u0105 poziomu witaminy K, niezb\u0119dnej do krzepni\u0119cia krwi, to spostrze\u017cenie tylko pog\u0142\u0119bia zachwyt nad Bo\u017cym zamys\u0142em. Zestrojenie biologicznej gotowo\u015bci z duchowym znaczeniem ukazuje, \u017ce B\u00f3g celowo splata to, co naturalne, z tym, co nadprzyrodzone, a rytmy cia\u0142a odzwierciedlaj\u0105 Jego boski wz\u00f3r odnowy.<\/p>\n

Jezus i obrzezanie<\/h3>\n

Jezus, urodzony w \u017cydowskiej rodzinie, zosta\u0142 obrzezany \u00f3smego dnia, zgodnie z przykazaniem przymierza, jakie B\u00f3g da\u0142 Abrahamowi:<\/p>\n

\n

\u201eGdy nadszed\u0142 dzie\u0144 \u00f3smy i nale\u017ca\u0142o obrzeza\u0107 Dzieci\u0119, nadano Mu imi\u0119 Jezus, kt\u00f3rym Je nazwa\u0142 anio\u0142, zanim si\u0119 pocz\u0119\u0142o w \u0142onie [Matki].\u201d
(\u0141k 2,21)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ten gest jego rodzic\u00f3w w\u0142\u0105czy\u0142 Jezusa w przymierze Izraela z Bogiem, potwierdzaj\u0105c Jego to\u017csamo\u015b\u0107 jako cz\u0142onka narodu wybranego i uczestnika obietnicy danej Abrahamowi:<\/p>\n

\n

\u201eI ustanowi\u0119 przymierze moje mi\u0119dzy Mn\u0105 a tob\u0105 i twoim potomstwem po tobie, przez wszystkie ich pokolenia, jako przymierze wieczne, abym by\u0142 Bogiem twoim i potomstwa twego po tobie.\u201d
(Rdz 17,7)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n

Jak ju\u017c widzieli\u015bmy, \u00f3smy dzie\u0144 w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym niesie g\u0142\u0119bokie znaczenie: symbolizuje nowy pocz\u0105tek, przemian\u0119 i u\u015bwi\u0119cenie. W Chrystusie ten wz\u00f3r osi\u0105ga swoje pe\u0142ne dope\u0142nienie: Jego zmartwychwstanie \u201e\u00f3smego dnia\u201d, czyli pierwszego dnia po szabacie, sta\u0142o si\u0119 ostatecznym znakiem nowego pocz\u0105tku, przemiany i po\u015bwi\u0119cenia (por. Augustyn, Kazanie 260C<\/em>).<\/p>\n

Jako G\u0142owa Nowego Przymierza, Jezus \u2014 \u201eostatni Adam\u201d (1 Kor 15,45) \u2014 rozszerza Bo\u017c\u0105 obietnic\u0119 zbawienia, opieki i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa na ca\u0142\u0105 ludzko\u015b\u0107:<\/p>\n

\n

\u201eNie ma ju\u017c \u017byda ani poganina, nie ma ju\u017c niewolnika ani cz\u0142owieka wolnego, nie ma ju\u017c m\u0119\u017cczyzny ani kobiety, wszyscy bowiem jeste\u015bcie kim\u015b jednym w Chrystusie Jezusie. Je\u017celi za\u015b nale\u017cycie do Chrystusa, to jeste\u015bcie te\u017c potomstwem Abrahama i zgodnie z obietnic\u0105 – dziedzicami. \u201d
(Ga 3,28\u201329)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n

Jego zmartwychwstanie \u00f3smego dnia przypiecz\u0119towa\u0142o skuteczno\u015b\u0107 ofiary krzy\u017ca. Cia\u0142o Jezusa, naznaczone licznymi \u015bladami ludzkiej przemocy, sta\u0142o si\u0119 znakiem Bo\u017cej aprobaty i zapewnieniem, \u017ce \u201eOto wszystko sta\u0142o si\u0119 nowe\u201d (por. 2 Kor 5,17).<\/p>\n

Znaczenie \u00f3smego dnia nie ko\u0144czy si\u0119 jednak tutaj. Dzie\u0144 zmartwychwstania \u2014 \u201e\u00f3smy dzie\u0144\u201d, pierwszy po szabacie \u2014 to \u015bwi\u0119ty pocz\u0105tek nowego stworzenia. To dzie\u0144, w kt\u00f3rym ca\u0142e stworzenie zosta\u0142o odrodzone, a przymierze wype\u0142ni\u0142o si\u0119 w spos\u00f3b, o jakim Abraham m\u00f3g\u0142 jedynie marzy\u0107. Jezus, \u201eostatni Adam\u201d, sta\u0142 si\u0119 G\u0142ow\u0105 Nowego Przymierza, otwieraj\u0105c drzwi zbawienia dla wszystkich \u2014 \u017byd\u00f3w i pogan, m\u0119\u017cczyzn i kobiet, wolnych i niewolnik\u00f3w. Jego poranione cia\u0142o, kt\u00f3re powsta\u0142o z martwych \u00f3smego dnia, nadal nosi\u0142o \u015blady ludzkiego okrucie\u0144stwa, przemienione teraz w znak przymierza zawartego na rzymskim krzy\u017cu.<\/p>\n

Zako\u0144czenie<\/h3>\n

Obrzezanie \u00f3smego dnia, wpisane w tkank\u0119 Bo\u017cego przymierza z ludzko\u015bci\u0105, jawi si\u0119 jako pot\u0119\u017cny symbol Bo\u017cej obietnicy, przemiany i odnowy. Od pos\u0142usznej wiary Abrahama a\u017c po zmartwychwstanie Jezusa, \u00f3smy dzie\u0144 przeplata niczym z\u0142ota ni\u0107 ca\u0142\u0105 opowie\u015b\u0107 Pisma, znacz\u0105c \u015bwi\u0119te chwile po\u015bwi\u0119cenia i nowego pocz\u0105tku. Ten rytm odzwierciedla Bo\u017cy zamys\u0142, w kt\u00f3rym rzeczywisto\u015b\u0107 cielesna i duchowa splataj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105, zapraszaj\u0105c cz\u0142owieka do uczestnictwa w Jego wiecznej historii.\u00a0Jezus, obrzezany \u00f3smego dnia i zmartwychwsta\u0142y \u201e\u00f3smego dnia\u201d po szabacie, wype\u0142nia przymierze, otwieraj\u0105c drog\u0119 zbawienia dla wszystkich \u2014 niezale\u017cnie od p\u0142ci, statusu czy pochodzenia.
Przymierze, wyryte nie w ciele, lecz w sercu, wzywa nas, by\u015bmy kochali, chronili i \u017cyli hojnie. Przyjmuj\u0105c nasze miejsce w tej Bo\u017cej opowie\u015bci, powsta\u0144my odmienieni, by kroczy\u0107 w wierze, uciele\u015bnia\u0107 nadziej\u0119 i odzwierciedla\u0107 niez\u0142aman\u0105 obietnic\u0119 Boga, kt\u00f3ry czyni wszystko nowe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Biblii Hebrajskiej \u015bwi\u0119te przymierze mi\u0119dzy ludem Izraela a Panem Bogiem (\u05d9\u05d4\u05d5\u05d4, JHWH) zostaje przypiecz\u0119towane poprzez g\u0142\u0119boko symboliczny rytua\u0142 \u2014 usuni\u0119cie napletka z m\u0119skiego narz\u0105du rozrodczego. W judaizmie obrz\u0119d ten nosi nazw\u0119 \u05d1\u05b0\u05bc\u05e8\u05b4\u05d9\u05ea \u05de\u05b4\u05d9\u05dc\u05b8\u05d4 (Brit Milah, czyli \u201eprzymierze obrzezania\u201d lub dos\u0142ownie \u201eprzymierze ci\u0119cia\u201d). W staro\u017cytno\u015bci ludzie zawierali wi\u0119zi i uk\u0142ady poprzez rytua\u0142y, kt\u00f3re cz\u0119sto obejmowa\u0142y […]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":12817,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[315],"tags":[],"class_list":["post-13267","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-torah"],"yoast_head":"\nDlaczego \u00f3smy dzie\u0144? Tajemnica obrzezania w Biblii - Jewish Studies for Christians<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\"},\"headline\":\"Dlaczego \u00f3smy dzie\u0144? Tajemnica obrzezania w Biblii\",\"datePublished\":\"2025-10-07T08:37:57+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-21T08:13:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/\"},\"wordCount\":1513,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/02\\\/6363.jpg\",\"articleSection\":[\"Tora\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/\",\"name\":\"Dlaczego \u00f3smy dzie\u0144? Tajemnica obrzezania w Biblii - Jewish Studies for Christians\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/02\\\/6363.jpg\",\"datePublished\":\"2025-10-07T08:37:57+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-21T08:13:07+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/02\\\/6363.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/02\\\/6363.jpg\",\"width\":480,\"height\":324},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/rethinking-circumcision\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dlaczego \u00f3smy dzie\u0144? Tajemnica obrzezania w Biblii\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/\",\"name\":\"Dr Eli's Blog\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\",\"name\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"width\":2560,\"height\":470,\"caption\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\",\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"Sandra Kwiecien\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/author\\\/sandra-kwiecien\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dlaczego \u00f3smy dzie\u0144? Tajemnica obrzezania w Biblii - Jewish Studies for Christians","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/"},"author":{"name":"Sandra Kwiecien","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab"},"headline":"Dlaczego \u00f3smy dzie\u0144? Tajemnica obrzezania w Biblii","datePublished":"2025-10-07T08:37:57+00:00","dateModified":"2025-12-21T08:13:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/"},"wordCount":1513,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"image":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/6363.jpg","articleSection":["Tora"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/","url":"https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/","name":"Dlaczego \u00f3smy dzie\u0144? Tajemnica obrzezania w Biblii - Jewish Studies for Christians","isPartOf":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/6363.jpg","datePublished":"2025-10-07T08:37:57+00:00","dateModified":"2025-12-21T08:13:07+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/#primaryimage","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/6363.jpg","contentUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/6363.jpg","width":480,"height":324},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/rethinking-circumcision\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dlaczego \u00f3smy dzie\u0144? Tajemnica obrzezania w Biblii"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#website","url":"https:\/\/drelisblog.com\/","name":"Dr Eli's Blog","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/drelisblog.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98","name":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","contentUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","width":2560,"height":470,"caption":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel"},"logo":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png"},"sameAs":["https:\/\/jewishstudiesforchristians.com"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab","name":"Sandra Kwiecien","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","caption":"Sandra Kwiecien"},"url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/author\/sandra-kwiecien\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13267","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/350"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13267"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13267\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}