{"id":14871,"date":"2025-12-04T12:41:20","date_gmt":"2025-12-04T09:41:20","guid":{"rendered":"https:\/\/drelisblog.com\/?p=14871"},"modified":"2026-03-22T13:37:36","modified_gmt":"2026-03-22T10:37:36","slug":"klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/","title":{"rendered":"K\u0142amliwy duch pochodz\u0105cy od Boga?"},"content":{"rendered":"<p><strong data-start=\"0\" data-end=\"50\" data-is-only-node=\"\">Czy \u015bwi\u0119ty B\u00f3g mo\u017ce pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 zwodzeniem?<\/strong><br data-start=\"50\" data-end=\"53\" \/>Historia proroka Micheasza i skazanego na zag\u0142ad\u0119 kr\u00f3la Achaba (1 Krl 22) stawia w\u0142a\u015bnie to pytanie. Jednak uwa\u017cna lektura hebrajskiego tekstu ukazuje obraz znacznie bardziej zniuansowany, ni\u017c sugeruj\u0105 angielskie przek\u0142ady. Nie obraz Bo\u017cego oszustwa, lecz&#8230; Bo\u017cej sprawiedliwo\u015bci!<\/p>\n<p data-start=\"0\" data-end=\"12\"><strong data-start=\"0\" data-end=\"12\">Kontekst<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"14\" data-end=\"714\">Po trzech latach kruchego pokoju mi\u0119dzy Aramem (dzisiejsz\u0105 Syri\u0105) a Izraelem, bezbo\u017cny kr\u00f3l Izraela Achab przyj\u0105\u0142 z wizyt\u0105 pa\u0144stwow\u0105 Jehoszafata, sprawiedliwego kr\u00f3la Judy (1 Krl 22,1\u20132). Od rozpadu zjednoczonej monarchii po \u015bmierci Salomona (ok. 930 r. przed Chr.) min\u0119\u0142o w\u00f3wczas oko\u0142o 77\u201378 lat. Korzystaj\u0105c z korzystnej koniunktury politycznej, Achab przypomnia\u0142 swoim s\u0142ugom, \u017ce Ramot w Gileadzie, miasto prawnie nale\u017c\u0105ce do Izraela, wci\u0105\u017c pozostawa\u0142o pod kontrol\u0105 Aramejczyk\u00f3w, mimo \u017ce Ben-Hadad wcze\u015bniej obieca\u0142 je zwr\u00f3ci\u0107 (1 Krl 20,34). Najwyra\u017aniej jednak nadal znajdowa\u0142o si\u0119 ono w r\u0119kach Aramu. Nast\u0119pnie Achab zaproponowa\u0142 wsp\u00f3ln\u0105 wypraw\u0119 wojenn\u0105 w celu odzyskania miasta (1 Krl 22,3\u20134).\u00a0Jehoszafat ch\u0119tnie zadeklarowa\u0142 sojusz : \u201eJa jak ty, m\u00f3j lud jak tw\u00f3j lud, moje konie jak twoje konie\u201d, lecz roztropnie nalega\u0142, aby najpierw zasi\u0119gn\u0105\u0107 rady Pana(1 Krl 22,4\u20135).<\/p>\n<p data-start=\"0\" data-end=\"31\"><strong data-start=\"0\" data-end=\"31\">Fa\u0142szywi prorocy i Micheasz<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"33\" data-end=\"615\">Gdy obaj kr\u00f3lowie, odziani w kr\u00f3lewskie szaty, zasiadali na tronach u bramy Samarii, fa\u0142szywi prorocy pe\u0142nili przed nimi swoje \u201es\u0142u\u017cbowe\u201d funkcje. Sedecjasz, syn Kenaany, ich g\u0142\u00f3wny prorok, sporz\u0105dzi\u0142 \u017celazne rogi i, pokazuj\u0105c je, og\u0142osi\u0142, \u017ce nimi Achab b\u0119dzie bod\u0142 Aramejczyk\u00f3w, a\u017c zostan\u0105 ca\u0142kowicie zg\u0142adzeni (1 Krl 22,10\u201311). Wszyscy prorocy jednomy\u015blnie powtarzali to samo triumfalne przes\u0142anie, zach\u0119caj\u0105c kr\u00f3la do wyprawy i zapowiadaj\u0105c pewne zwyci\u0119stwo pod Ramot w Gileadzie (1 Krl 22,12). W ten spos\u00f3b scena zosta\u0142a przygotowana na dramatyczne starcie pochlebstwa z prawd\u0105.<\/p>\n<p data-start=\"617\" data-end=\"1274\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Niezadowolony z ich jednomy\u015blnego optymizmu Jehoszafat zapyta\u0142, czy nie ma tam proroka Boga Izraela(1 Krl 22,7). Pytanie to postawi\u0142o Achaba w trudnej sytuacji. Jego panowanie, naznaczone kultem Baala, kt\u00f3ry promowa\u0142 wraz z Jezabel, by\u0142o nieustann\u0105 walk\u0105 przeciwko prorokom Jahwe. Eliasz wielokrotnie stawa\u0142 przeciwko niemu. Teraz, gdy Eliasz najprawdopodobniej ju\u017c nie dzia\u0142a\u0142 publicznie, Achab niech\u0119tnie wskaza\u0142 jednego pozosta\u0142ego proroka Pana, kt\u00f3rego m\u00f3g\u0142 jeszcze wezwa\u0107: Micheasza, syna Jimli. \u201eAle ja go nienawidz\u0119, wyzna\u0142 Achab, bo nigdy nie prorokuje mi nic dobrego, lecz zawsze nieszcz\u0119\u015bcie\u201d (1 Krl 22,8). Jednak na naleganie Jehoszafata pos\u0142ano po niego.<\/p>\n<p data-start=\"2624\" data-end=\"3110\">Wys\u0142annik pos\u0142any po Micheasza nalega\u0142, aby prorok \u201eprzybi\u0142 piecz\u0119\u0107\u201d pod proroctwem czterystu prorok\u00f3w dworskich wobec obu kr\u00f3l\u00f3w (1 Krl 22,13). Z przenikliw\u0105 ironi\u0105 Micheasz dos\u0142ownie cytuje s\u0142owa u\u017cywane przez fa\u0142szywych prorok\u00f3w i teatralnie je wzmacnia, dodaj\u0105c \u201ei b\u0119dziesz mia\u0142 powodzenie\u201d: \u201eId\u017a, a b\u0119dziesz mia\u0142 powodzenie, Pan odda to w r\u0119ce kr\u00f3la!\u201d (1 Krl 22,6.15). Dostrzegaj\u0105c oczywist\u0105 drwin\u0119, Achab z gniewem za\u017c\u0105da\u0142, aby prorok przem\u00f3wi\u0142 prawd\u0119 pod przysi\u0119g\u0105 (1 Krl 22,16).<\/p>\n<p data-start=\"3112\" data-end=\"3573\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">W\u00f3wczas Micheasz przekaza\u0142 mro\u017c\u0105ce krew w \u017cy\u0142ach s\u0142owo od Boga Jahwe: ujrza\u0142 ca\u0142ego Izraela rozproszonego po g\u00f3rach jak owce bez pasterza (1 Krl 22,17). Proroctwo zapowiada\u0142o r\u00f3wnie\u017c \u015bmier\u0107 kr\u00f3la Achaba i kl\u0119sk\u0119 ca\u0142ej jego armii. Achab zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 gorzko do Jehoszafata, m\u00f3wi\u0105c: \u201eCzy\u017c nie m\u00f3wi\u0142em ci, \u017ce on nigdy nie prorokuje o mnie nic dobrego, lecz tylko nieszcz\u0119\u015bcie?\u201d (1 Krl 22,18). Lecz na tym konfrontacja si\u0119 nie zako\u0144czy\u0142a. Prawdziwy prorok Boga Izraela m\u00f3wi\u0142 dalej.<\/p>\n<article class=\"text-token-text-primary w-full focus:outline-none [--shadow-height:45px] has-data-writing-block:pointer-events-none has-data-writing-block:-mt-(--shadow-height) has-data-writing-block:pt-(--shadow-height) [&amp;:has([data-writing-block])&gt;*]:pointer-events-auto scroll-mt-[calc(var(--header-height)+min(200px,max(70px,20svh)))]\" dir=\"auto\" tabindex=\"-1\" data-turn-id=\"request-WEB:5f11840d-e88e-4af3-b594-3e33a34cfec0-28\" data-testid=\"conversation-turn-14\" data-scroll-anchor=\"true\" data-turn=\"assistant\">\n<div class=\"text-base my-auto mx-auto pb-10 [--thread-content-margin:--spacing(4)] @w-sm\/main:[--thread-content-margin:--spacing(6)] @w-lg\/main:[--thread-content-margin:--spacing(16)] px-(--thread-content-margin)\">\n<div class=\"[--thread-content-max-width:40rem] @w-lg\/main:[--thread-content-max-width:48rem] mx-auto max-w-(--thread-content-max-width) flex-1 group\/turn-messages focus-visible:outline-hidden relative flex w-full min-w-0 flex-col agent-turn\" tabindex=\"-1\">\n<div class=\"flex max-w-full flex-col grow\">\n<div class=\"min-h-8 text-message relative flex w-full flex-col items-end gap-2 text-start break-words whitespace-normal [.text-message+&amp;]:mt-1\" dir=\"auto\" data-message-author-role=\"assistant\" data-message-id=\"63a935d9-c9f5-4a17-ba21-dc2760df2e70\" data-message-model-slug=\"gpt-5-2\">\n<div class=\"flex w-full flex-col gap-1 empty:hidden first:pt-[1px]\">\n<div class=\"markdown prose dark:prose-invert w-full break-words light markdown-new-styling\">\n<h3 data-start=\"0\" data-end=\"41\">Wizja Micheasza o radzie niebia\u0144skiej<\/h3>\n<p data-start=\"43\" data-end=\"250\"><strong data-start=\"43\" data-end=\"49\">19<\/strong> \u201eWidzia\u0142em PANA (\u05d9\u05b0\u05d4\u05d5\u05b8\u05d4), siedz\u0105cego na swoim tronie, a ca\u0142y zast\u0119p niebieski (\u05d5\u05b0\u05db\u05b8\u05dc\u05be\u05e6\u05b0\u05d1\u05b8\u05d0 \u05d4\u05b7\u05e9\u05b8\u05bc\u05c1\u05de\u05b7\u05d9\u05b4\u05dd \u05e2\u05b9\u05de\u05b5\u05d3 \u05e2\u05b8\u05dc\u05b8\u05d9\u05d5) sta\u0142 przy Nim po prawej i po lewej stronie.\u201d <em data-start=\"216\" data-end=\"250\">(1 Krl 22,19)<\/em><\/p>\n<p data-start=\"252\" data-end=\"702\">Niekt\u00f3re przek\u0142ady precyzuj\u0105, \u017ce B\u00f3g by\u0142 otoczony przez anio\u0142\u00f3w, jednak hebrajski tekst jest szerszy i m\u00f3wi o \u201eca\u0142ym zast\u0119pie niebieskim\u201d (\u05db\u05b8\u05dc\u05be\u05e6\u05b0\u05d1\u05b8\u05d0 \u05d4\u05b7\u05e9\u05b8\u05bc\u05c1\u05de\u05b7\u05d9\u05b4\u05dd). Wypowied\u017a Micheasza ma najprawdopodobniej charakter hiperboliczny, poniewa\u017c ogrom tej niebia\u0144skiej armii przekracza mo\u017cliwo\u015bci przedstawienia jej w jednej scenie wizualnej. Niemniej jednak celowe podkre\u015blenie jej pe\u0142ni uwydatnia publiczny i autorytatywny charakter Bo\u017cej rady.<\/p>\n<p data-start=\"704\" data-end=\"897\"><strong data-start=\"704\" data-end=\"710\">20<\/strong> \u201ePAN zapyta\u0142: \u00abKto zwiedzie Achaba (\u05de\u05b4\u05d9 \u05d9\u05b0\u05e4\u05b7\u05ea\u05b6\u05bc\u05d4 \u05d0\u05b6\u05ea\u05be\u05d0\u05b7\u05d7\u05b0\u05d0\u05b8\u05d1), aby wyruszy\u0142 i poleg\u0142 pod Ramot w Gileadzie?\u00bb Jedni m\u00f3wili tak, drudzy inaczej.\u201d <em data-start=\"863\" data-end=\"897\">(1 Krl 22,20)<\/em><\/p>\n<p data-start=\"899\" data-end=\"1155\">Kluczowym elementem tej sceny jest czasownik \u05e4\u05bc\u05b8\u05ea\u05b8\u05d4 (<em data-start=\"952\" data-end=\"959\">patah<\/em>), powt\u00f3rzony zar\u00f3wno przez JHWH, jak i p\u00f3\u017aniej przez ducha (ww. 20-22). Czasownik ten nie oznacza \u201ek\u0142ama\u0107\u201d, lecz niesie ze sob\u0105 bardziej zniuansowane znaczenie: \u201ezwodzi\u0107, kusi\u0107, wabi\u0107, sk\u0142ania\u0107\u201d.<\/p>\n<p data-start=\"1157\" data-end=\"1227\">\u05d5\u05b7\u05d9\u05b5\u05bc\u05e6\u05b5\u05d0 \u05d4\u05b8\u05e8\u05d5\u05bc\u05d7\u05b7 \u05d5\u05b7\u05d9\u05b7\u05bc\u05e2\u05b2\u05de\u05b9\u05d3 \u05dc\u05b4\u05e4\u05b0\u05e0\u05b5\u05d9 \u05d9\u05b0\u05d4\u05d5\u05b8\u05d4 \u05d5\u05b7\u05d9\u05b9\u05bc\u05d0\u05de\u05b6\u05e8 \u05d0\u05b2\u05e0\u05b4\u05d9 \u05d0\u05b2\u05e4\u05b7\u05ea\u05b6\u05bc\u05e0\u05bc\u05d5\u05bc<\/p>\n<p data-start=\"1229\" data-end=\"1340\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\"><strong data-start=\"1229\" data-end=\"1235\">21<\/strong> \u201eWyst\u0105pi\u0142 duch, stan\u0105\u0142 przed PANEM i powiedzia\u0142: \u00abJa go zwiod\u0119\u00bb.\u201d<\/p>\n<p data-start=\"0\" data-end=\"959\">Bior\u0105c pod uwag\u0119 kontekst ca\u0142ej opowie\u015bci, duch nie wymy\u015bla k\u0142amstwa; wzmacnia raczej pochlebstwo, w kt\u00f3re Achab ju\u017c wcze\u015bniej zdecydowa\u0142 si\u0119 uwierzy\u0107 i kt\u00f3rego sam si\u0119 domaga\u0142. Ten \u201educh\u201d (<em data-start=\"190\" data-end=\"199\">h\u0101-r\u00fba\u1e25<\/em>), najpewniej ta sama posta\u0107 o charakterze przeciwnika, dzia\u0142aj\u0105ca pod Bo\u017cym autorytetem w Ksi\u0119dze Hioba i u Zachariasza, przedstawia nast\u0119pnie sw\u00f3j spos\u00f3b dzia\u0142ania. R\u00f3wnie uderzaj\u0105ce jest u\u017cycie rodzajnika okre\u015blonego w wyra\u017ceniu <strong data-start=\"431\" data-end=\"451\">\u05d5\u05b7\u05d9\u05bc\u05b5\u05e6\u05b5\u05d0 \u05d4\u05b8\u05e8\u05d5\u05bc\u05d7\u05b7<\/strong> &#8211; dos\u0142ownie: \u201e<strong data-start=\"466\" data-end=\"473\">ten<\/strong> duch wyst\u0105pi\u0142\u201d (w. 21). Cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 przek\u0142ad\u00f3w oddaje to jako \u201ejaki\u015b duch\u201d, hebrajski sugeruje byt znany, by\u0107 mo\u017ce t\u0119 sam\u0105 posta\u0107 przeciwnika, kt\u00f3ra pojawia si\u0119 jako Szatan (\u05d4\u05b7\u05e9\u05bc\u05c2\u05b8\u05d8\u05b8\u05df), dzia\u0142aj\u0105cy \u015bci\u015ble pod w\u0142adz\u0105 JHWH (Hi 1,6\u20137.8\u20139.12; Hi 2,1\u20132.3\u20134.6\u20137; por. Za 3,1). Cho\u0107 wielu interpretator\u00f3w, zar\u00f3wno staro\u017cytnych, jak i wsp\u00f3\u0142czesnych, uto\u017csamia t\u0119 posta\u0107 z Szatanem (Oskar\u017cycielem) znanym z Ksi\u0119gi Hioba i Zachariasza, sam tekst pozostawia to\u017csamo\u015b\u0107 ducha cz\u0119\u015bciowo otwart\u0105.<\/p>\n<p data-start=\"961\" data-end=\"1115\">\u05d5\u05b7\u05d9\u05b9\u05bc\u05d0\u05de\u05b6\u05e8 \u05d9\u05b0\u05d4\u05d5\u05b8\u05d4 \u05d0\u05b5\u05dc\u05b8\u05d9\u05d5, \u05d1\u05b7\u05bc\u05de\u05b8\u05bc\u05d4; \u05d5\u05b7\u05d9\u05b9\u05bc\u05d0\u05de\u05b6\u05e8, \u05d0\u05b5\u05e6\u05b5\u05d0 \u05d5\u05b0\u05d4\u05b8\u05d9\u05b4\u05d9\u05ea\u05b4\u05d9 \u05e8\u05d5\u05bc\u05d7\u05b7 \u05e9\u05b6\u05c1\u05e7\u05b6\u05e8 \u05d1\u05b0\u05bc\u05e4\u05b4\u05d9 \u05db\u05b8\u05bc\u05dc\u05be\u05e0\u05b0\u05d1\u05b4\u05d9\u05d0\u05b8\u05d9\u05d5; \u05d5\u05b7\u05d9\u05b9\u05bc\u05d0\u05de\u05b6\u05e8, \u05ea\u05b0\u05bc\u05e4\u05b7\u05ea\u05b6\u05bc\u05d4 \u05d5\u05b0\u05d2\u05b7\u05dd\u05be\u05ea\u05bc\u05d5\u05bc\u05db\u05b8\u05dc; \u05e6\u05b5\u05d0 \u05d5\u05b7\u05e2\u05b2\u05e9\u05b5\u05c2\u05d4\u05be\u05db\u05b5\u05df<\/p>\n<p data-start=\"1117\" data-end=\"1481\">22 Wtedy PAN zapyta\u0142 go: \u201eW jaki spos\u00f3b?\u201d Odpowiedzia\u0142: \u201eWyjd\u0119 i b\u0119d\u0119 duchem k\u0142amstwa (\u05e8\u05d5\u05bc\u05d7\u05b7 \u05e9\u05b6\u05c1\u05e7\u05b6\u05e8) w ustach wszystkich jego prorok\u00f3w (\u05d1\u05b0\u05bc\u05e4\u05b4\u05d9 \u05db\u05b8\u05bc\u05dc\u05be\u05e0\u05b0\u05d1\u05b4\u05d9\u05d0\u05b8\u05d9\u05d5)\u201d. Na to powiedzia\u0142: \u201eZwiedziesz (\u05ea\u05b0\u05bc\u05e4\u05b7\u05ea\u05b6\u05bc\u05d4) i zdo\u0142asz tak\u017ce \/ odniesiesz powodzenie \/ dopniesz swego (\u05d5\u05b0\u05d2\u05b7\u05dd\u05be\u05ea\u05bc\u05d5\u05bc\u05db\u05b8\u05dc). Id\u017a i uczy\u0144 tak\u201d (\u05e6\u05b5\u05d0 \u05d5\u05b7\u05e2\u05b2\u05e9\u05b5\u05c2\u05d4\u05be\u05db\u05b5\u05df). <em data-start=\"1447\" data-end=\"1481\">(1 Krl 22,22)<\/em><\/p>\n<p data-start=\"1483\" data-end=\"1932\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Odpowied\u017a JHWH w wersecie 22 jest jednoznaczna: \u201eZwiedziesz i tak\u017ce zdo\u0142asz. Id\u017a i uczy\u0144 tak\u201d. To mocne \u201etak\u017ce zdo\u0142asz \/ odniesiesz powodzenie\u201d nie jest jedynie przyzwoleniem, lecz s\u0105dowym orzeczeniem, kt\u00f3re gwarantuje wykonanie wyroku. Nast\u0119puj\u0105ce po nim polecenie \u201eid\u017a i uczy\u0144 tak\u201d (\u05e6\u05b5\u05d0 \u05d5\u05b7\u05e2\u05b2\u05e9\u05b5\u05c2\u05d4\u05be\u05db\u05b5\u05df) stanowi kluczowy moment ca\u0142ej opowie\u015bci. Nie mamy tu do czynienia z biernym dopuszczeniem wydarze\u0144, lecz z aktywnym powierzeniem wykonania wyroku.<\/p>\n<h3 data-start=\"0\" data-end=\"12\">S\u0105d Bo\u017cy<\/h3>\n<p data-start=\"14\" data-end=\"134\">W innym kontek\u015bcie, lecz zasadniczo m\u00f3wi\u0105c o tym samym mechanizmie, aposto\u0142 Pawe\u0142 uj\u0105\u0142 t\u0119 dynamik\u0119 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\n<p data-start=\"136\" data-end=\"381\"><strong data-start=\"136\" data-end=\"142\">11<\/strong> \u201eDlatego B\u00f3g dopuszcza na nich dzia\u0142anie b\u0142\u0119du, tak i\u017c uwierz\u0105 k\u0142amstwu, <strong data-start=\"218\" data-end=\"224\">12<\/strong> aby zostali os\u0105dzeni wszyscy, kt\u00f3rzy nie uwierzyli prawdzie, lecz upodobali sobie nieprawo\u015b\u0107.\u201d<br data-start=\"319\" data-end=\"322\" \/><em data-start=\"322\" data-end=\"381\">(2 Tes 2,11\u201312; por. tak\u017ce Rz 1,18\u201331 )<\/em><\/p>\n<p data-start=\"383\" data-end=\"701\">Pawe\u0142owe <strong data-start=\"392\" data-end=\"412\">\u1f10\u03bd\u03ad\u03c1\u03b3\u03b5\u03b9\u03b1\u03bd \u03c0\u03bb\u03ac\u03bd\u03b7\u03c2<\/strong> (\u201edzia\u0142anie b\u0142\u0119du\u201d, \u201ezwodniczy wp\u0142yw\u201d), kt\u00f3re B\u00f3g dopuszcza (2 Tes 2,11), dok\u0142adnie odpowiada duchowi k\u0142amstwa z 1 Krl 22 &#8211; <strong data-start=\"537\" data-end=\"553\">\u05e8\u05d5\u05bc\u05d7\u05b7 \u05e9\u05b6\u05c1\u05e7\u05b6\u05e8<\/strong>, kt\u00f3rego B\u00f3g \u201edaje\u201d (\u05e0\u05b8\u05ea\u05b7\u05df). W obu przypadkach chodzi o Bo\u017cy s\u0105d: suwerenne oddanie buntownik\u00f3w temu zwodniczemu k\u0142amstwu, kt\u00f3rego sami ju\u017c pragn\u0105.\u00a0Prorok PANA kontynuowa\u0142:<\/p>\n<p data-start=\"729\" data-end=\"948\"><strong data-start=\"729\" data-end=\"735\">23<\/strong> \u201eOt\u00f3\u017c teraz PAN dopu\u015bci\u0142 ducha k\u0142amstwa (\u05e0\u05b8\u05ea\u05b7\u05df \u05d9\u05b0\u05d4\u05d5\u05b8\u05d4 \u05e8\u05d5\u05bc\u05d7\u05b7 \u05e9\u05b6\u05c1\u05e7\u05b6\u05e8) w usta wszystkich tych twoich prorok\u00f3w, PAN za\u015b postanowi\u0142 o twojej zgubie \/ nieszcz\u0119\u015bciu\u00a0\u00a0(\u05e8\u05b8\u05e2\u05b8\u05d4).\u201d <em data-start=\"914\" data-end=\"948\">(1 Krl 22,23)<\/em><\/p>\n<p data-start=\"950\" data-end=\"1530\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Ten mechanizm nie jest wyj\u0105tkowy dla Achaba. Pismo \u015awi\u0119te ukazuje przejmuj\u0105cy wzorzec: s\u0105dowa odpowied\u017a Boga na utrwalony bunt polega na potwierdzeniu drogi, kt\u00f3r\u0105 grzesznik sam wybra\u0142. Tak jak B\u00f3g zatwardzi\u0142 serce faraona (Wj 7,3; 9,12), czyni\u0105c z jego uporu scen\u0119 dla plag i wyzwolenia Izraela, tak tutaj powo\u0142uje ducha k\u0142amstwa, aby utwierdzi\u0107 Achaba w pochlebstwie, kt\u00f3rego ten sam si\u0119 domaga\u0142. W obu przypadkach Bo\u017ca suwerenno\u015b\u0107 aktywnie wzmacnia obrany przez buntownika kierunek: faraon nie chcia\u0142 wypu\u015bci\u0107 ludu Bo\u017cego, a Achab nie chcia\u0142 us\u0142ucha\u0107 prawdziwego ostrze\u017cenia.<\/p>\n<p data-start=\"0\" data-end=\"426\">Ksi\u0119ga Ezechiela 14,9 w uderzaj\u0105cy spos\u00f3b powtarza ten sam czasownik: \u201eJe\u017celi prorok da si\u0119 zwie\u015b\u0107 <em data-start=\"105\" data-end=\"115\">(\u05e4\u05b8\u05bc\u05ea\u05b8\u05d4)<\/em> i wypowie proroctwo, to Ja, PAN, zwiod\u0142em tego proroka\u201d.<br data-start=\"176\" data-end=\"179\" \/>Tutaj B\u00f3g wprost bierze odpowiedzialno\u015b\u0107 za zwiedzenie fa\u0142szywych prorok\u00f3w, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej sprzedali si\u0119 ba\u0142wochwalstwu, utwierdzaj\u0105c ich na obranej przez nich drodze,\u00a0 dok\u0142adnie tak, jak czyni to w przypadku czterystu prorok\u00f3w dworskich Achaba.<\/p>\n<p data-start=\"428\" data-end=\"836\">Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce w Ez 14,9 czasownik \u05e4\u05bc\u05b8\u05ea\u05b8\u05d4 pojawia si\u0119 dwukrotnie w jednym wersecie, przy czym w drugim u\u017cyciu podmiotem jest sam B\u00f3g: \u201eJa, PAN, zwiod\u0142em [\u05e4\u05bc\u05b4\u05ea\u05bc\u05b5\u05d9\u05ea\u05b4\u05d9] tego proroka\u201d. Jest to dok\u0142adnie ten sam s\u0105dowy schemat, kt\u00f3ry widzimy w historii czterystu prorok\u00f3w Achaba. Ta paralela dowodzi, \u017ce mamy do czynienia z dzia\u0142aniem s\u0105dowym, a nie z arbitralnym podst\u0119pem czy kapry\u015bnym oszustwem.<\/p>\n<p data-start=\"838\" data-end=\"1208\">Hebrajski tekst nigdzie zatem nie przedstawia Boga jako k\u0142ami\u0105cego. Ukazuje natomiast \u015bwi\u0119tego Boga, kt\u00f3ry w doskona\u0142ej sprawiedliwo\u015bci cofa swoje pow\u015bci\u0105gaj\u0105ce dzia\u0142anie i potwierdza samooszukiwanie si\u0119 buntownik\u00f3w, czyni\u0105c z ich w\u0142asnych pragnie\u0144 narz\u0119dzie ich zguby. Achab nie zostaje zwiedziony wbrew swojej woli; otrzymuje dok\u0142adnie to, w co uparcie chcia\u0142 wierzy\u0107.<\/p>\n<h3 data-start=\"1215\" data-end=\"1230\">Zako\u0144czenie<\/h3>\n<p data-start=\"1232\" data-end=\"1517\">\u015awi\u0119ty B\u00f3g nigdy nie k\u0142amie. W swojej sprawiedliwo\u015bci czasem cofa pow\u015bci\u0105gaj\u0105c\u0105 r\u0119k\u0119 i s\u0105downie utwierdza zatwardzia\u0142ych buntownik\u00f3w w samooszustwie, kt\u00f3re sami ju\u017c wybrali, oddaj\u0105c ich pochlebnym k\u0142amstwom, kt\u00f3rych pragn\u0105, a\u017c te same k\u0142amstwa staj\u0105 si\u0119 p\u0119tl\u0105 prowadz\u0105c\u0105 ich do zguby.\u00a0Tak w\u0142a\u015bnie sta\u0142o si\u0119 z Achabem. B\u00f3g nie wypowiedzia\u0142 \u017cadnego fa\u0142szu; po prostu usun\u0105\u0142 wszelkie bariery i da\u0142 kr\u00f3lowi prorok\u00f3w, kt\u00f3rych domaga\u0142o si\u0119 jego serce. Usta, kt\u00f3re gardzi\u0142y prawd\u0105 Micheasza, zosta\u0142y nape\u0142nione zwiedzeniem, kt\u00f3re pokocha\u0142y, a\u017c do ca\u0142kowitej zag\u0142ady Achaba.\u00a0Ten sam B\u00f3g, kt\u00f3ry zatwardza upartych, uzdrawia skruszonych. Pysznym pozwala trwa\u0107 w ich z\u0142udzeniach; pokornych strze\u017ce wszechmocn\u0105 \u0142ask\u0105. Tw\u00f3j l\u0119k, twoje pragnienie prawdy, twoje wewn\u0119trzne wo\u0142anie, by Go czci\u0107, to odciski palc\u00f3w Ducha \u015awi\u0119tego, dow\u00f3d, \u017ce drzwi wci\u0105\u017c stoj\u0105 szeroko otwarte.\u00a0S\u0119dzia ca\u0142ej ziemi sta\u0142 si\u0119 twoim Zbawicielem. G\u0142os, kt\u00f3ry og\u0142asza\u0142 wyrok nad bezbo\u017cnymi kr\u00f3lami, dzi\u015b m\u00f3wi do ciebie: \u201ePrzyjd\u017a\u201d. \u017badne prawdziwie skruszone serce nie zostanie odrzucone. Biegnij do Niego &#8211; ramiona, kt\u00f3re rz\u0105dz\u0105 niebiosami, s\u0105 otwarte, a krew, kt\u00f3ra zado\u015b\u0107uczyni\u0142a Bo\u017cej \u015bwi\u0119to\u015bci, okrywa ci\u0119 na wieki.\u00a0<strong data-start=\"2417\" data-end=\"2430\" data-is-last-node=\"\">Alleluja!<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy \u015bwi\u0119ty B\u00f3g mo\u017ce pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 zwodzeniem?Historia proroka Micheasza i skazanego na zag\u0142ad\u0119 kr\u00f3la Achaba (1 Krl 22) stawia w\u0142a\u015bnie to pytanie. Jednak uwa\u017cna lektura hebrajskiego tekstu ukazuje obraz znacznie bardziej zniuansowany, ni\u017c sugeruj\u0105 angielskie przek\u0142ady. Nie obraz Bo\u017cego oszustwa, lecz&#8230; Bo\u017cej sprawiedliwo\u015bci! Kontekst Po trzech latach kruchego pokoju mi\u0119dzy Aramem (dzisiejsz\u0105 Syri\u0105) a Izraelem, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":14842,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[530],"tags":[],"class_list":["post-14871","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biblia-hebrajska"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.3 (Yoast SEO v27.5) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>K\u0142amliwy duch pochodz\u0105cy od Boga? - Jewish Studies for Christians<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\"},\"headline\":\"K\u0142amliwy duch pochodz\u0105cy od Boga?\",\"datePublished\":\"2025-12-04T09:41:20+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-22T10:37:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/\"},\"wordCount\":1695,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/u7423123591__-ar_7758_-bs_2_-motion_high_-video_1_f93d0759-f1c5-4953-98da-0a4838388b4b_0.gif\",\"articleSection\":[\"Biblia hebrajska\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/\",\"name\":\"K\u0142amliwy duch pochodz\u0105cy od Boga? - Jewish Studies for Christians\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/u7423123591__-ar_7758_-bs_2_-motion_high_-video_1_f93d0759-f1c5-4953-98da-0a4838388b4b_0.gif\",\"datePublished\":\"2025-12-04T09:41:20+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-22T10:37:36+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/u7423123591__-ar_7758_-bs_2_-motion_high_-video_1_f93d0759-f1c5-4953-98da-0a4838388b4b_0.gif\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/u7423123591__-ar_7758_-bs_2_-motion_high_-video_1_f93d0759-f1c5-4953-98da-0a4838388b4b_0.gif\",\"width\":320,\"height\":242},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"K\u0142amliwy duch pochodz\u0105cy od Boga?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/\",\"name\":\"Dr Eli's Blog\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\",\"name\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"width\":2560,\"height\":470,\"caption\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\",\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"Sandra Kwiecien\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/author\\\/sandra-kwiecien\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"K\u0142amliwy duch pochodz\u0105cy od Boga? - Jewish Studies for Christians","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/"},"author":{"name":"Sandra Kwiecien","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab"},"headline":"K\u0142amliwy duch pochodz\u0105cy od Boga?","datePublished":"2025-12-04T09:41:20+00:00","dateModified":"2026-03-22T10:37:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/"},"wordCount":1695,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"image":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/u7423123591__-ar_7758_-bs_2_-motion_high_-video_1_f93d0759-f1c5-4953-98da-0a4838388b4b_0.gif","articleSection":["Biblia hebrajska"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/","url":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/","name":"K\u0142amliwy duch pochodz\u0105cy od Boga? - Jewish Studies for Christians","isPartOf":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/u7423123591__-ar_7758_-bs_2_-motion_high_-video_1_f93d0759-f1c5-4953-98da-0a4838388b4b_0.gif","datePublished":"2025-12-04T09:41:20+00:00","dateModified":"2026-03-22T10:37:36+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/#primaryimage","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/u7423123591__-ar_7758_-bs_2_-motion_high_-video_1_f93d0759-f1c5-4953-98da-0a4838388b4b_0.gif","contentUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/u7423123591__-ar_7758_-bs_2_-motion_high_-video_1_f93d0759-f1c5-4953-98da-0a4838388b4b_0.gif","width":320,"height":242},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/klamliwy-duch-pochodzacy-od-boga\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"K\u0142amliwy duch pochodz\u0105cy od Boga?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#website","url":"https:\/\/drelisblog.com\/","name":"Dr Eli's Blog","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/drelisblog.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98","name":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","contentUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","width":2560,"height":470,"caption":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel"},"logo":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png"},"sameAs":["https:\/\/jewishstudiesforchristians.com"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab","name":"Sandra Kwiecien","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","caption":"Sandra Kwiecien"},"url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/author\/sandra-kwiecien\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/350"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14871"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14871\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14842"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}