Na g\u00f3rze Synaj B\u00f3g przekaza\u0142 przez Moj\u017cesza odwieczne prawdy, wyryte w kamieniu, w miejscu spotkania nieba i ziemi. Dziesi\u0119\u0107 Przykaza\u0144 stanowi trwa\u0142y punkt odniesienia dla ludzkiego \u017cycia, prowadz\u0105c ku harmonii z Bogiem i z drugim cz\u0142owiekiem. W\u015br\u00f3d nich jedno przykazanie zajmuje szczeg\u00f3lne miejsce:<\/p>\n
\n\u201eCzcij ojca swego i matk\u0119 swoj\u0105, aby\u015b d\u0142ugo \u017cy\u0142 na ziemi, kt\u00f3r\u0105 Pan, B\u00f3g tw\u00f3j, da tobie\u201d (Wj 20,12).<\/p>\n<\/blockquote>\n
Wyj\u0105tkowa g\u0142\u0119bia kabed<\/em><\/h3>\n
Tora Moj\u017cesza nakazuje staro\u017cytnemu Izraelowi, a w szerszym sensie wszystkim, kt\u00f3rzy poszukuj\u0105 m\u0105dro\u015bci, okazywa\u0107 rodzicom cze\u015b\u0107 w spos\u00f3b wyj\u0105tkowo precyzyjny i bezprecedensowy. Co zaskakuj\u0105ce, to g\u0142\u0119bokie przykazanie odnosi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do rodzic\u00f3w. Nie znajdujemy bowiem podobnego nakazu \u201eczczenia\u201d kr\u00f3l\u00f3w, prorok\u00f3w czy starszych wsp\u00f3lnoty w tej samej, tak intensywnej formie. Hebrajskie s\u0142owo \u05db\u05b7\u05bc\u05d1\u05b5\u05bc\u05d3 (kabed<\/em>) zarezerwowane jest w Torze jedynie dla rodzic\u00f3w oraz dla Boga, i dla nikogo wi\u0119cej (przynajmniej w samym tek\u015bcie Tory). T\u0119 zasadnicz\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 mo\u017cna w pe\u0142ni uchwyci\u0107 tylko w j\u0119zyku hebrajskim.<\/p>\n
Kto\u015b m\u00f3g\u0142by zaprotestowa\u0107, przywo\u0142uj\u0105c s\u0142owa:<\/p>\n
\n\u201ePrzed siwizn\u0105 wstaniesz i b\u0119dziesz szanowa\u0142 oblicze starca\u201d (Kp\u0142 19,32).<\/p>\n<\/blockquote>\n
Jednak uwa\u017cniejsza analiza hebrajskiego orygina\u0142u pokazuje, \u017ce u\u017cytym tam czasownikiem nie jest \u05db\u05b7\u05bc\u05d1\u05b5\u05bc\u05d3 (kabed<\/em>), lecz \u05d4\u05b8\u05d3\u05b7\u05e8 (hadar<\/em>). Termin ten oznacza okazywanie czci poprzez uszanowanie, wyr\u00f3\u017cnienie lub godne odniesienie si\u0119 do drugiego cz\u0142owieka. Jest to poj\u0119cie pokrewne, lecz wyra\u017anie odmienne w swoim znaczeniu i g\u0142\u0119bi.<\/p>\n
G\u0142\u0119bokie znaczenie \u201ewagi\u201d<\/h3>\n
Hebrajski czasownik \u05db\u05b7\u05bc\u05d1\u05b5\u05bc\u05d3 (kabed<\/em>), u\u017cyty w Dziesi\u0119ciu Przykazaniach (Wj 20,12; Pwt 5,16), niesie ze sob\u0105 fundamentaln\u0105 ide\u0119 \u201ewagi\u201d lub \u201eci\u0119\u017caru\u201d. \u201eCzci\u0107\u201d (kabed<\/em>) oznacza przede wszystkim, w my\u015bleniu i w sercu, przypisa\u0107 rodzicom wag\u0119, trwa\u0142o\u015b\u0107 i najwy\u017csze znaczenie. To \u015bwiadoma odmowa postrzegania ich jako postaci drugoplanowych czy przemijaj\u0105cych, a uznanie ich za trwa\u0142e punkty odniesienia w \u017cyciu, zas\u0142uguj\u0105ce na najg\u0142\u0119bszy szacunek i oddanie.<\/p>\n
Dla pe\u0142niejszego zobrazowania tej idei warto spojrze\u0107 na przeciwie\u0144stwo czci (\u05db\u05b8\u05bc\u05d1\u05d5\u05b9\u05d3, kavod<\/em>), kt\u00f3re wi\u0105\u017ce si\u0119 z poj\u0119ciem \u201eci\u0119\u017caru\u201d. Jego przeciwie\u0144stwem jest zniewaga lub ha\u0144ba (\u05e7\u05b8\u05dc\u05d5\u05b9\u05df, kalon<\/em>), zakorzeniona w idei \u201elekko\u015bci\u201d. Zniewaga czyni cz\u0142owieka kim\u015b pozbawionym znaczenia, \u0142atwym do pomini\u0119cia, lekkim jak pi\u00f3ro unoszone przez wiatr. Cze\u015b\u0107 natomiast uznaje nadan\u0105 przez Boga warto\u015b\u0107 rodzicielstwa: jego godno\u015b\u0107, wag\u0119 oraz niezast\u0105pion\u0105 rol\u0119 rodzic\u00f3w w naszym \u017cyciu.<\/p>\n
Surowo\u015b\u0107 zniewagi<\/h3>\n
Aby podkre\u015bli\u0107 powag\u0119 tego przykazania, Tora Moj\u017cesza stwierdza, \u017ce ten, kto przeklina ojca lub matk\u0119, podlega karze \u015bmierci (Wj 21,17; Kp\u0142 20,9). Hebrajski czasownik oznaczaj\u0105cy \u201eprzeklina\u0107\u201d, czyli \u05e7\u05b7\u05dc\u05b5\u05bc\u05dc (kalel<\/em>), stanowi bezpo\u015bredne przeciwie\u0144stwo \u05db\u05b7\u05bc\u05d1\u05b5\u05bc\u05d3 (kabed<\/em>). Wyra\u017ca on traktowanie kogo\u015b w spos\u00f3b lekcewa\u017c\u0105cy, pozbawiony szacunku i znaczenia.<\/p>\n
We wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie, tak odleg\u0142ym od reali\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa biblijnego, taka kara mo\u017ce brzmie\u0107 szokuj\u0105co, a nawet nie do przyj\u0119cia. Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce gdy niewierz\u0105cy nie zgadzaj\u0105 si\u0119 z Bibli\u0105, w spos\u00f3b dorozumiany twierdz\u0105, i\u017c B\u00f3g si\u0119 myli, a oni maj\u0105 racj\u0119. Wierz\u0105cy natomiast z pokor\u0105 przyjmuj\u0105, \u017ce to oni s\u0105 w b\u0142\u0119dzie, gdy ich my\u015blenie rozmija si\u0119 z Pismem, i staraj\u0105 si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107 swoje rozumienie m\u0105dro\u015bci biblijnej.<\/p>\n
Rodzina jako fundament moralny<\/h3>\n
Rodzice s\u0105 pierwszymi przedstawicielami Boga, z kt\u00f3rymi si\u0119 spotykamy: to oni daj\u0105 nam \u017cycie, sprawuj\u0105 nad nami w\u0142adz\u0119, otaczaj\u0105 nas opiek\u0105 i wskazuj\u0105 perspektyw\u0119 przysz\u0142o\u015bci. Przez znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszego \u017cycia dzia\u0142aj\u0105 oni w imieniu Boga. Ta rzeczywisto\u015b\u0107 ustanawia rodzin\u0119 jako podstawowe \u015brodowisko kszta\u0142towania charakteru moralnego, w kt\u00f3rym dziecko uczy si\u0119 w\u0142a\u015bciwych relacji z innymi lud\u017ami (Ef 6,1\u20134). Badania psychologiczne konsekwentnie potwierdzaj\u0105 to, co teologia g\u0142osi od dawna: bezpieczna wi\u0119\u017a z rodzicami w dzieci\u0144stwie tworzy wzorzec zaufania, empatii i zdrowych relacji na ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n
W istocie, je\u015bli relacja z rodzicami jest zdrowa i w\u0142a\u015bciwie uporz\u0105dkowana, w\u00f3wczas relacje z ma\u0142\u017conkiem, prze\u0142o\u017conym, partnerem biznesowym, s\u0105siadem oraz innymi lud\u017ami (w tym tak\u017ce z w\u0142asnymi dzie\u0107mi) w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w rozwijaj\u0105 si\u0119 w podobny spos\u00f3b.<\/p>\n
Dla dziecka do\u015bwiadczonego przemoc\u0105 ze strony rodzica<\/h3>\n
Dla dziecka, kt\u00f3re przesz\u0142o przez traum\u0119, nakaz \u201eczczenia\u201d mo\u017ce brzmie\u0107 jak zdrada. Jednak poj\u0119cie kabed<\/em> nie oznacza przyzwolenia na krzywd\u0119. Mo\u017ce ono wyra\u017ca\u0107 si\u0119 poprzez nadanie \u015bwi\u0119tej wagi prawdzie oraz trosce o w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo. Cze\u015b\u0107 mo\u017ce oznacza\u0107 \u017cal po utracie wyidealizowanego obrazu rodzica albo uszanowanie w\u0142asnej, danej przez Boga godno\u015bci poprzez stawianie granic. Przerwanie cyklu przemocy jest aktem g\u0142\u0119boko honorowym. Pokazuje, \u017ce zale\u017cy nam na relacji i \u017ce pragniemy, by w przysz\u0142o\u015bci mog\u0142a ona wygl\u0105da\u0107 inaczej. Proces uzdrowienia staje si\u0119 w\u00f3wczas zadaniem \u015bwi\u0119tym, poniewa\u017c zraniona relacja zostaje przyniesiona przed Boga.<\/p>\n
Dla rodzica skrzywdzonego przez dziecko<\/h3>\n
Brak czci ze strony dziecka rani dusz\u0119 rodzica i narusza naturalny porz\u0105dek. Si\u0142a potrzebna do wytrwania musi jednak pochodzi\u0107 z g\u0142\u0119bszego \u017ar\u00f3d\u0142a ni\u017c ludzka wzajemno\u015b\u0107. Tora w mistrzowski spos\u00f3b \u0142\u0105czy cze\u015b\u0107 oddawan\u0105 Bogu z czci\u0105 wobec rodzic\u00f3w, przypominaj\u0105c, \u017ce nasza ostateczna warto\u015b\u0107 wyp\u0142ywa z niezmiennej czci Ojca Niebieskiego. Z tej pewno\u015bci rodzic mo\u017ce czerpa\u0107 si\u0142\u0119 do bolesnej formy czci, jak\u0105 jest pozwolenie na odej\u015bcie, uszanowanie autonomii dziecka bez odwetu, na wz\u00f3r cierpliwej mi\u0142o\u015bci Boga. Taka mi\u0142o\u015b\u0107, pe\u0142na \u0142aski, staje si\u0119 duchowym dziedzictwem. Rodzic \u017cyje w czci, kt\u00f3ra ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o tam, gdzie nikt nie mo\u017ce jej odebra\u0107.<\/p>\n
Zako\u0144czenie<\/h3>\n
W naszym poranionym \u015bwiecie, w kt\u00f3rym wi\u0119zi rodzinne cz\u0119sto s\u0142abn\u0105 pod presj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia, to staro\u017cytne przykazanie wzywa nas z powrotem do czego\u015b g\u0142\u0119bokiego i o\u017cywczego. Hebrajskie wezwanie do kabed,<\/em> do nadania rodzicom wagi, trwa\u0142o\u015bci i \u015bwi\u0119tej donios\u0142o\u015bci, przypomina, \u017ce cze\u015b\u0107 wobec nich nie polega na \u015blepym pos\u0142usze\u0144stwie ani na ignorowaniu b\u00f3lu. Chodzi raczej o uznanie ich danej przez Boga roli jako pierwszych ludzkich punkt\u00f3w odniesienia w naszej historii, nawet wtedy, gdy mierzymy si\u0119 ze z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105 realnych relacji.<\/p>\n
Gdy s\u0142uchamy z uwa\u017cno\u015bci\u0105, przebaczamy z hojno\u015bci\u0105, wyznaczamy zdrowe granice tam, gdzie s\u0105 potrzebne, i pozostajemy wiernie obecni, wcielamy w \u017cycie kabed<\/em>. W ten spos\u00f3b odwzorowujemy niez\u0142omn\u0105 wierno\u015b\u0107 samego Boga. Czcz\u0105c naszych ziemskich rodzic\u00f3w, wpisujemy nasze osobiste drogi w szersz\u0105 opowie\u015b\u0107 o odkupieniu, kt\u00f3r\u0105 B\u00f3g pisze poprzez sw\u00f3j lud.<\/p>\n
Podejmijmy ten \u015bwi\u0119ty \u201eci\u0119\u017car\u201d, nie jako brzemi\u0119, lecz jako drog\u0119 ku prawdziwemu \u017cyciu i trwa\u0142emu b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwu. Gdy rodziny odzwierciedlaj\u0105 wag\u0119 autentycznej czci, staj\u0105 si\u0119 miejscami uzdrowienia, nadziei i \u015bwiat\u0142a, rozja\u015bniaj\u0105c drog\u0119 ku g\u0142\u0119bszej harmonii z Bogiem i z innymi lud\u017ami.<\/p>\n
Nie\u015bmy to przykazanie dalej z rado\u015bci\u0105, wiedz\u0105c, \u017ce oddaj\u0105c cze\u015b\u0107 rodzicom, oddajemy cze\u015b\u0107 Bogu Izraela, kt\u00f3ry jako pierwszy da\u0142 nam \u017cycie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Na g\u00f3rze Synaj B\u00f3g przekaza\u0142 przez Moj\u017cesza odwieczne prawdy, wyryte w kamieniu, w miejscu spotkania nieba i ziemi. Dziesi\u0119\u0107 Przykaza\u0144 stanowi trwa\u0142y punkt odniesienia dla ludzkiego \u017cycia, prowadz\u0105c ku harmonii z Bogiem i z drugim cz\u0142owiekiem. W\u015br\u00f3d nich jedno przykazanie zajmuje szczeg\u00f3lne miejsce: \u201eCzcij ojca swego i matk\u0119 swoj\u0105, aby\u015b d\u0142ugo \u017cy\u0142 na ziemi, kt\u00f3r\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":15338,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[315],"tags":[],"class_list":["post-15483","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-torah"],"yoast_head":"\n
Ci\u0119\u017car honoru - Jewish Studies for Christians<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\"},\"headline\":\"Ci\u0119\u017car honoru\",\"datePublished\":\"2026-01-09T06:37:19+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-22T10:37:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/\"},\"wordCount\":1174,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/u7423123591_60_years_old_man_and_woman_-ar_43_-profile_8gnr_9cdafcb0-c610-4dfb-b156-97092adc4705_2.png\",\"articleSection\":[\"Tora\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/\",\"name\":\"Ci\u0119\u017car honoru - Jewish Studies for Christians\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/u7423123591_60_years_old_man_and_woman_-ar_43_-profile_8gnr_9cdafcb0-c610-4dfb-b156-97092adc4705_2.png\",\"datePublished\":\"2026-01-09T06:37:19+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-22T10:37:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/u7423123591_60_years_old_man_and_woman_-ar_43_-profile_8gnr_9cdafcb0-c610-4dfb-b156-97092adc4705_2.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/u7423123591_60_years_old_man_and_woman_-ar_43_-profile_8gnr_9cdafcb0-c610-4dfb-b156-97092adc4705_2.png\",\"width\":1232,\"height\":928},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/ciezar-honoru\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ci\u0119\u017car honoru\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/\",\"name\":\"Dr Eli's Blog\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\",\"name\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"width\":2560,\"height\":470,\"caption\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/drelisblog.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\",\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"Sandra Kwiecien\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/author\\\/sandra-kwiecien\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ci\u0119\u017car honoru - Jewish Studies for Christians","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/"},"author":{"name":"Sandra Kwiecien","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab"},"headline":"Ci\u0119\u017car honoru","datePublished":"2026-01-09T06:37:19+00:00","dateModified":"2026-03-22T10:37:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/"},"wordCount":1174,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"image":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/u7423123591_60_years_old_man_and_woman_-ar_43_-profile_8gnr_9cdafcb0-c610-4dfb-b156-97092adc4705_2.png","articleSection":["Tora"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/","url":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/","name":"Ci\u0119\u017car honoru - Jewish Studies for Christians","isPartOf":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/u7423123591_60_years_old_man_and_woman_-ar_43_-profile_8gnr_9cdafcb0-c610-4dfb-b156-97092adc4705_2.png","datePublished":"2026-01-09T06:37:19+00:00","dateModified":"2026-03-22T10:37:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/#primaryimage","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/u7423123591_60_years_old_man_and_woman_-ar_43_-profile_8gnr_9cdafcb0-c610-4dfb-b156-97092adc4705_2.png","contentUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/u7423123591_60_years_old_man_and_woman_-ar_43_-profile_8gnr_9cdafcb0-c610-4dfb-b156-97092adc4705_2.png","width":1232,"height":928},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/ciezar-honoru\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/drelisblog.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ci\u0119\u017car honoru"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#website","url":"https:\/\/drelisblog.com\/","name":"Dr Eli's Blog","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/drelisblog.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98","name":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","contentUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","width":2560,"height":470,"caption":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel"},"logo":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png"},"sameAs":["https:\/\/jewishstudiesforchristians.com"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/drelisblog.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab","name":"Sandra Kwiecien","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","caption":"Sandra Kwiecien"},"url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/author\/sandra-kwiecien\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15483","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/350"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15483"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15483\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}