W toku opowie\u015bci Ksi\u0119gi Rodzaju rozdzia\u0142 17 stanowi moment prze\u0142omowy. To tutaj Abraham wchodzi w przymierze z JHWH, a jednocze\u015bnie zostaje przygotowana droga do rado\u015bci, kt\u00f3ra wype\u0142ni si\u0119 wraz z narodzinami Izaaka. Zanim jednak obietnica osi\u0105gnie swoje spe\u0142nienie, Abraham oraz wszyscy nale\u017c\u0105cy do jego domu zostaj\u0105 wezwani do przekroczenia pewnej granicy, nie tylko duchowej i symbolicznej, lecz tak\u017ce g\u0142\u0119boko osobistej i cielesnej.\u00a0W Rdz 17 znajduje si\u0119 istotny szczeg\u00f3\u0142, kt\u00f3ry bardzo cz\u0119sto umyka naszej uwadze. Zanim jednak go wska\u017cemy, warto poczyni\u0107 kilka wprowadzaj\u0105cych uwag.<\/p>\n
Rozdzia\u0142 rozpoczyna si\u0119 teofani\u0105, kt\u00f3ra pog\u0142\u0119bia rozumienie samej to\u017csamo\u015bci Boga. \u015awi\u0119ty objawia si\u0119 Abramowi (Avram, \u05d0\u05b7\u05d1\u05b0\u05e8\u05b8\u05dd) i przedstawia si\u0119 pod nowym imieniem: El Szaddaj (\u05d0\u05b5\u05dc \u05e9\u05b7\u05c1\u05d3\u05b8\u05bc\u05d9).\u00a0\u201eAbram mia\u0142 dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t dziewi\u0119\u0107 lat, gdy Pan ukaza\u0142 si\u0119 Abramowi i rzek\u0142 do niego: \u00abJa jestem B\u00f3g Wszechmog\u0105cy. S\u0142u\u017c Mi wiernie i b\u0105d\u017a nieskazitelny\u00bb\u201d (Rdz 17,1).\u00a0Najcz\u0119\u015bciej imi\u0119 to t\u0142umaczy si\u0119 jako \u201eB\u00f3g Wszechmog\u0105cy\u201d, co akcentuje wymiar mocy i wszechw\u0142adzy. Bywa ono \u0142\u0105czone z hebrajskim rdzeniem szadad<\/em> (\u05e9\u05b8\u05c1\u05d3\u05b7\u05d3), oznaczaj\u0105cym niszczy\u0107, pustoszy\u0107, ujarzmia\u0107. Jednak j\u0119zyk hebrajski pozwala dostrzec tak\u017ce inne skojarzenie. Te same sp\u00f3\u0142g\u0142oski prowadz\u0105 do s\u0142owa szadajim<\/em> (\u05e9\u05b8\u05c1\u05d3\u05b7\u05d9\u05b4\u05dd), kt\u00f3re oznacza \u201epiersi\u201d – staro\u017cytny symbol karmienia i podtrzymywania \u017cycia.\u00a0W tym \u015bwietle objawienie imienia El Szaddaj nie musi by\u0107 rozumiane wy\u0142\u0105cznie jako manifestacja pot\u0119gi. Mo\u017ce ono wskazywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c na Boga, kt\u00f3ry podtrzymuje, karmi i zapewnia \u017cycie. Nie tylko posiada moc, ale tak\u017ce wystarcza, by wype\u0142ni\u0107 to, co obieca\u0142. Jest Bogiem, kt\u00f3ry troszczy si\u0119 o swoje dzie\u0142o i wiernie realizuje dan\u0105 obietnic\u0119.<\/p>\n W Rdz 17 B\u00f3g wypowiada now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra zaczyna istnie\u0107. Imi\u0119 Abram, oznaczaj\u0105ce \u201ewywy\u017cszony ojciec\u201d, od av<\/em> \u05d0\u05b8\u05d1 (\u201eojciec\u201d) i ram<\/em> \u05e8\u05b8\u05dd (\u201ewysoki\u201d, \u201ewywy\u017cszony\u201d), zostaje zmienione na Abraham, czyli \u201eojciec mn\u00f3stwa\u201d, od av<\/em> \u05d0\u05b8\u05d1 (\u201eojciec\u201d) i hamon<\/em> \u05d4\u05b8\u05de\u05d5\u05b9\u05df (\u201ewielo\u015b\u0107\u201d, \u201emn\u00f3stwo\u201d).\u00a0W zdumiewaj\u0105cym akcie B\u00f3g nazywa to, czego jeszcze nie ma, jakby ju\u017c istnia\u0142o. Abraham, wci\u0105\u017c bezdzietny w wieku dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu dziewi\u0119ciu lat, zostaje og\u0142oszony protoplast\u0105 wielu narod\u00f3w. Co wi\u0119cej, \u015awi\u0119ty dodaje do imienia Abrama hebrajsk\u0105 liter\u0119 \u201ehei\u201d (\u05d4), liter\u0119 obecn\u0105 w Imieniu Bo\u017cym, JHWH (\u05d9\u05d4\u05d5\u05d4). Ta sama litera (\u05d4), kt\u00f3ra symbolicznie \u0142\u0105czy si\u0119 z Bo\u017c\u0105 obecno\u015bci\u0105 i \u017cyciem, kt\u00f3re On daje, zostaje wprowadzona w imi\u0119 \u201eAbram\u201d (\u05d0\u05b7\u05d1\u05b0\u05e8\u05b8\u05dd), przekszta\u0142caj\u0105c je w \u201eAbraham\u201d (\u05d0\u05b7\u05d1\u05b0\u05e8\u05b8\u05d4\u05b8\u05dd).<\/p>\n Pan (JHWH) oznajmia Abrahamowi, \u017ce znakiem przymierza mi\u0119dzy Nim a Abrahamem i jego potomstwem b\u0119dzie obrzezanie (brit mila<\/em>, \u05d1\u05b0\u05bc\u05e8\u05b4\u05d9\u05ea \u05de\u05b4\u05d9\u05dc\u05b8\u05d4). W ten spos\u00f3b B\u00f3g bierze to, co w cz\u0142owieku jest zwi\u0105zane z przekazywaniem \u017cycia, miejsce jego mocy kszta\u0142towania przysz\u0142o\u015bci, budowania rodu i utrwalania imienia, i naznacza je jako nale\u017c\u0105ce do siebie.<\/p>\n Jest to znak wyryty w ciele (ot babasar<\/em>, \u05d0\u05d5\u05b9\u05ea \u05d1\u05b7\u05bc\u05d1\u05b8\u05bc\u05e9\u05b8\u05c2\u05e8): trwa\u0142y \u015blad, nie zapisany na pergaminie ani wyryty w kamieniu, lecz noszony w samym ciele, a przez to posiadaj\u0105cy jeszcze wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119. Stanowi nieustanne przypomnienie, przekazywane z pokolenia na pokolenie, \u017ce najwy\u017csza zdolno\u015b\u0107 tw\u00f3rcza cz\u0142owieka, jak\u0105 jest przekazywanie \u017cycia, podlega w\u0142adzy Pana.<\/p>\n Co istotne, nakaz ten nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie Abrahama. JHWH poleca mu:<\/p>\n \u201eTo jest przymierze moje, kt\u00f3rego macie przestrzega\u0107, przymierze mi\u0119dzy Mn\u0105 a wami oraz mi\u0119dzy twoim potomstwem po tobie: obrzezany b\u0119dzie u was ka\u017cdy m\u0119\u017cczyzna\u2026 Obrzezany b\u0119dzie ka\u017cdy ch\u0142opiec w wieku o\u015bmiu dni, zar\u00f3wno ten, kt\u00f3ry urodzi si\u0119 w twoim domu, jak i ten, kt\u00f3ry zosta\u0142 nabyty za pieni\u0105dze od cudzoziemca, nieb\u0119d\u0105cego twoim potomkiem\u201d (por. Rdz 17,10\u201312).<\/em><\/p>\n Przymierze obejmuje wi\u0119c nie tylko biologiczn\u0105 lini\u0119, lecz ca\u0142y dom, czyli ca\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 zamieszkuj\u0105c\u0105 z Abrahamem. Ka\u017cdy m\u0119\u017cczyzna, od dziedzica po s\u0142ug\u0119, ma nosi\u0107 ten znak. To g\u0142\u0119boko znacz\u0105ce zr\u00f3wnanie wszystkich, ukazuj\u0105ce, \u017ce przynale\u017cno\u015b\u0107 do Boga nie opiera si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na rodowodzie, lecz na w\u0142\u0105czeniu do wsp\u00f3lnoty wiary.<\/p>\n To, co wydarza si\u0119 chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej, stanowi ostateczny dow\u00f3d zaufania Abrahama. Tego samego dnia, bez wahania i bez odk\u0142adania decyzji na p\u00f3\u017aniej, Abraham wzi\u0105\u0142 Izmaela oraz wszystkich m\u0119\u017cczyzn urodzonych w jego domu i nabytych za pieni\u0105dze, i \u201eobrzeza\u0142 cia\u0142o ich napletka\u201d (por. Rdz 17,23).<\/p>\n Jego pos\u0142usze\u0144stwo by\u0142o nie tylko pe\u0142ne, ale tak\u017ce natychmiastowe, jakby bez kalkulowania mo\u017cliwych, niebezpiecznych konsekwencji.<\/p>\n Dlaczego moment wykonania tego polecenia ma znaczenie? Poniewa\u017c dokonuj\u0105c obrzezania wszystkich m\u0119\u017cczyzn w swoim obozie w jednym dniu, Abraham uczyni\u0142 ca\u0142e swoje obozowisko ca\u0142kowicie bezbronnym. Zaufa\u0142, \u017ce Pan (JHWH), objawiony mu jako El Szaddaj, b\u0119dzie ich chroni\u0142. Musia\u0142 pami\u0119ta\u0107 wcze\u015bniejsz\u0105 obietnic\u0119 Boga (Rdz 15,1), gdzie czytamy:<\/p>\n \u201eNie l\u0119kaj si\u0119, Abramie, bo Ja jestem twoim obro\u0144c\u0105; nagroda twoja b\u0119dzie sowita\u201d (Rdz 15,1).<\/em><\/p>\n Jest niemal pewne, \u017ce Abraham przywo\u0142a\u0142 w pami\u0119ci t\u0119 obietnic\u0119, gdy u\u015bwiadamia\u0142 sobie, jak wielkie niebezpiecze\u0144stwo grozi teraz ca\u0142emu jego domowi w nieprzyjaznym \u015brodowisku staro\u017cytnego Bliskiego Wschodu.<\/p>\n Aby zrozumie\u0107 skal\u0119 tego zagro\u017cenia, wystarczy spojrze\u0107 na p\u00f3\u017aniejsz\u0105, tragiczn\u0105 histori\u0119 Diny w Rdz 34. Po tym jak Sychem, ksi\u0105\u017c\u0119 Chiwwit\u00f3w, dopu\u015bci\u0142 si\u0119 gwa\u0142tu na c\u00f3rce Jakuba, pragn\u0105\u0142 j\u0105 po\u015blubi\u0107. Bracia Diny, Symeon i Lewi, odpowiedzieli podst\u0119pem. O\u015bwiadczyli, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo b\u0119dzie mo\u017cliwe jedynie wtedy, gdy wszyscy m\u0119\u017cczy\u017ani w mie\u015bcie poddadz\u0105 si\u0119 obrzezaniu.<\/p>\n Hamor i Sychem przekonali mieszka\u0144c\u00f3w miasta, by si\u0119 na to zgodzili. Jednak trzeciego dnia, gdy m\u0119\u017cczy\u017ani byli \u201ew b\u00f3lu\u201d (Rdz 34,25), w chwili najwi\u0119kszej fizycznej s\u0142abo\u015bci i bezbronno\u015bci, Symeon i Lewi napadli na miasto i zabili wszystkich m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n Wracaj\u0105c wi\u0119c do wcze\u015bniejszej sceny: Abraham, do\u015bwiadczony i roztropny wojownik, z pewno\u015bci\u0105 zna\u0142 realia tamtego \u015bwiata. Niedawno stan\u0105\u0142 na czele swoich trzystu osiemnastu wyszkolonych ludzi, by odbi\u0107 porwanego bratanka Lota wraz z jego rodzin\u0105, pokazuj\u0105c swoje zdolno\u015bci strategiczne (por. Rdz 14). Doskonale wiedzia\u0142, \u017ce oddzia\u0142 z\u0142o\u017cony z m\u0119\u017cczyzn niezdolnych do walki nie stanowi \u017cadnej si\u0142y obronnej.<\/p>\n Decyduj\u0105c si\u0119 na zbiorowe obrzezanie w jednym dniu, Abraham nie wykonywa\u0142 jedynie rytua\u0142u. Wype\u0142nia\u0142 Bo\u017ce polecenie za cen\u0119 osobistego i wsp\u00f3lnotowego bezpiecze\u0144stwa. By\u0142 \u015bwiadomy, \u017ce przez co najmniej kilkana\u015bcie dni wszyscy zdolni do walki m\u0119\u017cczy\u017ani b\u0119d\u0105 wy\u0142\u0105czeni z obrony, a ob\u00f3z, wraz ze stadami, dobytkiem i rodzinami, pozostanie ca\u0142kowicie bezbronny wobec ewentualnej zemsty s\u0105siad\u00f3w czy napadu w\u0119drownych plemion.<\/p>\n W tej chwili g\u0142\u0119bokiej bezbronno\u015bci powierzy\u0142 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107: maj\u0105tek, rodzin\u0119 i w\u0142asne \u017cycie, w r\u0119ce El Szaddaj, Tego, kt\u00f3ry wystarcza.<\/p>\n Ten przejmuj\u0105cy moment ca\u0142kowitej bezbronno\u015bci Abrahama znajduje swoje ostateczne wype\u0142nienie w \u017cyciu i \u015bmierci Jezusa. Tak jak Abraham uczyni\u0142 sw\u00f3j dom bezbronnym, powierzaj\u0105c si\u0119 opiece El Szaddaj, tak Jezus ogo\u0142oci\u0142 samego siebie z przys\u0142uguj\u0105cej Mu chwa\u0142y i mocy, czyni\u0105c si\u0119 ca\u0142kowicie bezbronnym na rzymskim krzy\u017cu. Paralela ta staje si\u0119 jeszcze wyra\u017aniejsza, gdy przypomnimy sobie s\u0142owa, kt\u00f3re Jezus wypowiedzia\u0142 na krzy\u017cu:<\/p>\n \u201eOjcze, w Twoje r\u0119ce powierzam ducha mojego\u201d (\u0141k 23,46).<\/em><\/p>\n Nie s\u0105 to s\u0142owa rezygnacji, lecz g\u0142\u0119bokiego zaufania, tego samego zaufania, jakie okaza\u0142 Abraham, gdy powierzy\u0142 bezpiecze\u0144stwo ca\u0142ego swojego obozu w r\u0119ce Boga. Tam, gdzie Abraham zrezygnowa\u0142 z mo\u017cliwo\u015bci obrony swojego domu si\u0142\u0105 militarn\u0105, Jezus odda\u0142 samo swoje \u017cycie, ufaj\u0105c Ojcu, \u017ce przyjmie Jego ofiar\u0119 za \u015bwiat i wzbudzi Go z martwych trzeciego dnia. Innymi s\u0142owy, tak jak pos\u0142usze\u0144stwo Abrahama w tamtym jednym dniu otworzy\u0142o drog\u0119 do powstania Izraela jako rodziny, tak ca\u0142kowite oddanie si\u0119 Jezusa na krzy\u017cu otworzy\u0142o drog\u0119 do nowego stworzenia:<\/p>\n \u201eOto czyni\u0119 wszystko nowe\u201d (Ap 21,5).<\/em><\/p>\n To jest ostrze wiary dla nas dzisiaj. Ka\u017cdy z nas, na sw\u00f3j spos\u00f3b, ulega pokusie budowania w\u0142asnego bezpiecze\u0144stwa: poprzez staranne planowanie, zabezpieczenia finansowe czy poleganie na w\u0142asnych zdolno\u015bciach. Tymczasem B\u00f3g wci\u0105\u017c wzywa nas do miejsca \u015bwi\u0119tej bezbronno\u015bci, w kt\u00f3rym rezygnujemy z iluzji samowystarczalno\u015bci i powierzamy Mu to, czego nie jeste\u015bmy w stanie kontrolowa\u0107. W\u0142a\u015bnie w przestrzeni oddanej Mu naszej s\u0142abo\u015bci objawia si\u0119 Jego moc.<\/p>\n Nie jeste\u015bmy wezwani do tego, by strategi\u0105 wypracowa\u0107 sobie bezpiecze\u0144stwo, lecz by zaufa\u0107 Temu, kt\u00f3ry wystarcza, na tyle, by sta\u0107 si\u0119 bezbronnymi wobec Jego obietnicy i Jego mocy. T\u0105 drog\u0105 szed\u0142 Abraham. T\u0119 drog\u0119 w pe\u0142ni objawi\u0142 Jezus. I t\u0105 drog\u0105 mamy p\u00f3j\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c my.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W toku opowie\u015bci Ksi\u0119gi Rodzaju rozdzia\u0142 17 stanowi moment prze\u0142omowy. To tutaj Abraham wchodzi w przymierze z JHWH, a jednocze\u015bnie zostaje przygotowana droga do rado\u015bci, kt\u00f3ra wype\u0142ni si\u0119 wraz z narodzinami Izaaka. Zanim jednak obietnica osi\u0105gnie swoje spe\u0142nienie, Abraham oraz wszyscy nale\u017c\u0105cy do jego domu zostaj\u0105 wezwani do przekroczenia pewnej granicy, nie tylko duchowej i […]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":16075,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[315],"tags":[],"class_list":["post-16198","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-torah"],"yoast_head":"\nNowa to\u017csamo\u015b\u0107<\/h3>\n
Znak przymierza<\/h3>\n
W ci\u0105gu jednego dnia<\/h3>\n
Od Abrahama do Chrystusa<\/h3>\n
Zako\u0144czenie<\/h3>\n