Biblia Hebrajska jest przesi\u0105kni\u0119ta wojn\u0105. Bitwa po bitwie, podb\u00f3j po podboju, pokonani wrogowie i spalone miasta. Dla wielu czytelnik\u00f3w stanowi to problem;\u00a0 niepokoj\u0105cy, pe\u0142en przemocy aspekt tekstu, kt\u00f3ry chcieliby postrzega\u0107 przede wszystkim jako ksi\u0119g\u0119 wiary i duchowo\u015bci. A co, je\u015bli zadajemy niew\u0142a\u015bciwe pytanie? Co, je\u015bli Biblia jest pe\u0142na opis\u00f3w wojen nie dlatego, \u017ce staro\u017cytny Izrael by\u0142 wyj\u0105tkowo wojowniczy, i co, je\u015bli nie jest to co\u015b, co nale\u017cy t\u0142umaczy\u0107 lub usprawiedliwia\u0107? Co, je\u015bli ta przemoc pe\u0142ni funkcj\u0119, kt\u00f3rej dot\u0105d nie dostrzegali\u015bmy?<\/p>\n
Oto spostrze\u017cenie, kt\u00f3re zmienia perspektyw\u0119: Biblia jest pe\u0142na wojen, poniewa\u017c pami\u0119\u0107 o wojnie jest jednym z fundament\u00f3w tworzenia narodu (Wj 17,14). Nie chodzi o sam\u0105 wojn\u0119: o walk\u0119, krew i b\u0142oto pola bitwy, lecz o pami\u0119\u0107 wojny, o opowie\u015bci, kt\u00f3re snuje si\u0119 p\u00f3\u017aniej: o tych, kt\u00f3rzy walczyli, po\u015bwi\u0119cili si\u0119, stan\u0119li do obrony, a tak\u017ce o tych, kt\u00f3rzy uciekli (Sdz 5,23). Takie historie nie tylko zapisuj\u0105 dzieje; one tworz\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119.<\/p>\n
Pomy\u015blmy o tym. Ka\u017cdy nar\u00f3d potrzebuje swojej przesz\u0142o\u015bci. Potrzebuje opowie\u015bci o zmaganiach swojego ludu, o zwyci\u0119stwach, sojusznikach i zdrajcach. A nic nie wystawia wsp\u00f3lnoty na pr\u00f3b\u0119 tak jak wojna. W obliczu bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia cz\u0142owiek musi podj\u0105\u0107 jednoznaczn\u0105 decyzj\u0119 (Pwt 20,8).<\/p>\n
Oto naprawd\u0119 rewolucyjne spostrze\u017cenie. Uczeni w Pi\u015bmie, kt\u00f3rzy zebrali i ukszta\u0142towali tekst Biblii, odkryli co\u015b, czego wi\u0119kszo\u015b\u0107 staro\u017cytnych lud\u00f3w nigdy nie zrozumia\u0142a: nar\u00f3d mo\u017ce istnie\u0107 bez w\u0142asnego pa\u0144stwa (Ps 137,1\u20134).\u00a0Pa\u0144stwo ma granice, armi\u0119 i kr\u00f3la. Mo\u017cna je podbi\u0107. Asyryjczycy i Babilo\u0144czycy byli wyj\u0105tkowo skuteczni w podbijaniu pa\u0144stw. Zniszczyli Kr\u00f3lestwo Izraela w 722 r. p.n.e., a Kr\u00f3lestwo Judy w 587 r. p.n.e. Powinien to by\u0107 koniec Izraela jako narodu.\u00a0A jednak tak si\u0119 nie sta\u0142o.<\/p>\n
Sta\u0142o si\u0119 tak dlatego, \u017ce biblijni pisarze, szczeg\u00f3lnie w okresie wygnania i po nim, zbudowali to\u017csamo\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie zale\u017ca\u0142a od tronu, armii ani nawet od posiadania w\u0142asnego terytorium (Jr 29,4\u20137).\u00a0S\u0142owo Bo\u017ce i historia Boga s\u0105 tym, co mo\u017cna zabra\u0107 ze sob\u0105 wtedy, gdy nie mo\u017cna zabra\u0107 ziemi. Nar\u00f3d przetrwa\u0142 utrat\u0119 suwerenno\u015bci, poniewa\u017c nigdy nie by\u0142 definiowany wy\u0142\u0105cznie przez suwerenno\u015b\u0107.<\/p>\n
Rachab by\u0142a nierz\u0105dnic\u0105 w Jerychu, Kananejk\u0105 \u017cyj\u0105c\u0105 na marginesie spo\u0142ecze\u0144stwa skazanego miasta. Wed\u0142ug wszelkich ludzkich kryteri\u00f3w powinna by\u0142a zgin\u0105\u0107, gdy Izrael zdoby\u0142 Jerycho. Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o. Ukry\u0142a izraelskich zwiadowc\u00f3w i ok\u0142ama\u0142a kr\u00f3la, nara\u017caj\u0105c na niebezpiecze\u0144stwo w\u0142asne \u017cycie oraz \u017cycie swojej rodziny (Joz 2,1\u20137). Dzi\u0119ki temu ona i jej bliscy zostali ocaleni. Ostatecznie zamieszka\u0142a \u201epo\u015br\u00f3d Izraela\u201d (Joz 6,25).<\/p>\n
Gibeonici natomiast post\u0105pili inaczej. Oszukali Izraela, udaj\u0105c przybysz\u00f3w z odleg\u0142ej krainy, aby zawrze\u0107 z nim traktat pokojowy (Joz 9,3\u201315). Kluczowa r\u00f3\u017cnica polega jednak na tym, \u017ce Rachab sk\u0142ama\u0142a dla Izraela, podejmuj\u0105c ogromne osobiste ryzyko. Gibeonici sk\u0142amali Izraelowi dla w\u0142asnego ocalenia.\u00a0Rachab nie mia\u0142a nic do zyskania, a wszystko do stracenia. Sta\u0142a po stronie, kt\u00f3ra mia\u0142a przegra\u0107, gdy\u017c upadek Jerycha wydawa\u0142 si\u0119 nieunikniony. Mimo to zwi\u0105za\u0142a sw\u00f3j los z Izraelem, wyzna\u0142a wiar\u0119 w Boga nieba i ziemi (Joz 2,11) i narazi\u0142a si\u0119 na \u015bmier\u0107 z r\u0119ki w\u0142asnego kr\u00f3la.<\/p>\n
To jest odwaga. To jest solidarno\u015b\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego zosta\u0142a ocalona, a p\u00f3\u017aniej uhonorowana w historii Izraela (Jk 2,25; Mt 1,5).<\/p>\n
Jednak Gibeonici dzia\u0142ali wy\u0142\u0105cznie w celu ocalenia samych siebie. Nie okazali lojalno\u015bci, nie ponie\u015bli \u017cadnej ofiary, nie podj\u0119li ryzyka. Podst\u0119pem sk\u0142onili Izrael do obj\u0119cia ich ochron\u0105, nigdy nie musz\u0105c udowodni\u0107 swojej warto\u015bci w tyglu wojny. Dlatego zostali skazani na rol\u0119 drwali i nosicieli wody, pozostaj\u0105c na zawsze w pozycji podleg\u0142ej (Joz 9,22\u201327).\u00a0R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy Rachab a Gibeonitami jest r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy odwag\u0105 a tch\u00f3rzostwem, mi\u0119dzy autentyczn\u0105 solidarno\u015bci\u0105 a egoistyczn\u0105 manipulacj\u0105. Biblia przekazuje tu bardzo wyra\u017ane przes\u0142anie: to, jak zachowujesz si\u0119 w decyduj\u0105cym momencie, okre\u015bla, gdzie naprawd\u0119 przynale\u017cysz.<\/p>\n
Jeszcze g\u0142\u0119bsza tragedia polega jednak na tym, \u017ce Izrael nie zasi\u0119gn\u0105\u0142 rady Pana przed zawarciem przymierza (Joz 9,14). Jest to przestroga, \u017ce rozeznanie jest r\u00f3wnie wa\u017cne jak odwaga.<\/p>\n
Biblijnego modelu narodu nie da si\u0119 sprowadzi\u0107 do wsp\u00f3\u0142czesnego nacjonalizmu opartego wy\u0142\u0105cznie na wsp\u00f3lnym pochodzeniu i ziemi. Nie chodzi w nim jedynie o etniczn\u0105 czysto\u015b\u0107, przecie\u017c Rachab i Rut (Rt 1,16) pochodz\u0105 spoza Izraela. Chodzi o wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0119, wsp\u00f3lne prawo i gotowo\u015b\u0107, by stan\u0105\u0107 po stronie wsp\u00f3lnoty wtedy, gdy jest to potrzebne: o wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107, wsp\u00f3ln\u0105 konstytucj\u0119 (Pwt 31,9\u201313) oraz wsp\u00f3lne zobowi\u0105zanie do po\u015bwi\u0119cania si\u0119 jedni dla drugich.\u00a0W samym sercu tej wizji znajduje si\u0119 jedna prawda: narodu nie definiuje przede wszystkim terytorium, kt\u00f3re posiada, lecz przymierze, kt\u00f3rego dochowuje.<\/p>\n
Jezus dziedziczy histori\u0119 ludu definiowanego nie tylko przez ziemi\u0119, lecz tak\u017ce przez przymierze, pami\u0119\u0107 i \u015bwi\u0119te wojny Izraela, w kt\u00f3rych sam B\u00f3g walczy\u0142 za sw\u00f3j nar\u00f3d. Nie odrzuca jednak tej historii, lecz doprowadza j\u0105 do wype\u0142nienia i nadaje jej g\u0142\u0119bszy wymiar, ukazuj\u0105c walk\u0119 znacznie bardziej radykaln\u0105 ni\u017c starcia mieczy i rydwan\u00f3w. Jest Kr\u00f3lem, kt\u00f3ry broni swojego ludu przed jego ostatecznym wrogiem: grzechem, \u015bmierci\u0105 i duchowymi mocami ciemno\u015bci.<\/p>\n
Wojny Izraela by\u0142y zawsze przede wszystkim wojnami Pana. To On walczy\u0142 za sw\u00f3j lud przeciwko Egiptowi, przeciwko ciemi\u0119\u017ccom i przeciwko wszelkim przeciwno\u015bciom, kt\u00f3re po ludzku wydawa\u0142y si\u0119 nie do pokonania. Jezus objawia, \u017ce prawdziwym wrogiem nigdy nie by\u0142y jedynie ludzkie armie, lecz stoj\u0105ce za nimi moce buntu, szatan i jego kr\u00f3lestwo.<\/p>\n
Gdy Jezus ostrzega przed \u201ewojnami i pog\u0142oskami wojennymi\u201d (Mk 13,7), nie zaprzecza rzeczywisto\u015bci konflikt\u00f3w zbrojnych. Nadaje im jednak now\u0105 perspektyw\u0119. Decyduj\u0105ca bitwa ma charakter duchowy. A poprzez swoje zmartwychwstanie Jezus odnosi zwyci\u0119stwo tam, gdzie \u017caden ziemski wojownik nie m\u00f3g\u0142by go osi\u0105gn\u0105\u0107: pokonuje sam\u0105 \u015bmier\u0107, rozbraja Zwierzchno\u015bci i W\u0142adze oraz prowadzi je\u0144c\u00f3w ku wolno\u015bci (Kol 2,15).<\/p>\n
Biblia Hebrajska nie gloryfikuje wojny, lecz nadaje jej nowe znaczenie. To, co na pierwszy rzut oka wygl\u0105da jak opowie\u015b\u0107 o staro\u017cytnej przemocy, okazuje si\u0119 fundamentem niezwykle trwa\u0142ej prawdy: narody nie s\u0105 kszta\u0142towane przede wszystkim przez granice, lecz przez pami\u0119\u0107 i przymierze.\u00a0Gdy imperia zniszczy\u0142y pa\u0144stwo Izraela, biblijni pisarze odkryli co\u015b rewolucyjnego – to\u017csamo\u015b\u0107 mo\u017ce przetrwa\u0107 utrat\u0119 ziemi. Rachab pokaza\u0142a, \u017ce odwaga i solidarno\u015b\u0107 znacz\u0105 wi\u0119cej ni\u017c pochodzenie. Gibeonici pokazali natomiast, \u017ce troska wy\u0142\u0105cznie o w\u0142asne przetrwanie, pozbawiona gotowo\u015bci do po\u015bwi\u0119cenia, prowadzi jedynie do podporz\u0105dkowania.<\/p>\n
Ludzie, kt\u00f3rzy zapisali te s\u0142owa, utracili wszystko: \u015bwi\u0105tyni\u0119, kr\u00f3la i armi\u0119,\u2014 a mimo to nie znikn\u0119li. Zachowali pami\u0119\u0107. Zachowali opowie\u015b\u0107. A w Jezusie ostateczny Wojownik pokonuje nie ludzkie armie, lecz sam\u0105 \u015bmier\u0107.<\/p>\n
Dlatego nie pytaj przede wszystkim, czy wygrasz ka\u017cd\u0105 bitw\u0119.<\/p>\n
Zapytaj raczej: czy staniesz na wysoko\u015bci zadania, gdy nadejdzie decyduj\u0105cy moment?<\/strong><\/p>\n \u017badne imperium, staro\u017cytne ani wsp\u00f3\u0142czesne, nie ma ostatniego s\u0142owa.<\/p>\n Ostatnie s\u0142owo nale\u017cy do Boga.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Biblia Hebrajska jest przesi\u0105kni\u0119ta wojn\u0105. Bitwa po bitwie, podb\u00f3j po podboju, pokonani wrogowie i spalone miasta. Dla wielu czytelnik\u00f3w stanowi to problem;\u00a0 niepokoj\u0105cy, pe\u0142en przemocy aspekt tekstu, kt\u00f3ry chcieliby postrzega\u0107 przede wszystkim jako ksi\u0119g\u0119 wiary i duchowo\u015bci. A co, je\u015bli zadajemy niew\u0142a\u015bciwe pytanie? Co, je\u015bli Biblia jest pe\u0142na opis\u00f3w wojen nie dlatego, \u017ce staro\u017cytny Izrael […]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":16790,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[487],"tags":[],"class_list":["post-19332","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hot-topic-pl"],"yoast_head":"\n