{"id":24172,"date":"2025-10-19T11:29:58","date_gmt":"2025-10-19T08:29:58","guid":{"rendered":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/?p=24172"},"modified":"2026-08-27T14:30:56","modified_gmt":"2026-08-27T11:30:56","slug":"modlitwa-z-odkryt-g-ow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/modlitwa-z-odkryt-g-ow\/","title":{"rendered":"Modlitwa z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105"},"content":{"rendered":"

Ostrze\u017cenie i zastrze\u017cenie:<\/strong> Ten artyku\u0142 przeznaczony jest wy\u0142\u0105cznie dla os\u00f3b doros\u0142ych. Zawiera tre\u015bci oznaczone kategori\u0105 \u201eR+\u201d i w \u017caden spos\u00f3b nie przedstawia stanowiska uznawanego za naukowy konsensus. Opiera si\u0119 na dw\u00f3ch recenzowanych artyku\u0142ach naukowych: Troy Martin, Paul\u2019s Argument from Nature for the Veil in 1 Corinthians 11:13\u201315: A Testicle Instead of a Head Covering<\/em>, Journal of Biblical Literature<\/em> 123, nr 1 (2004), s. 75\u201384, oraz The Veil and the \u03a6\u0391\u039b\u039b\u039f\u03a3: A Note on the Translation of \u03c0\u03b5\u03c1\u03b9\u03b2\u03cc\u03bb\u03b1\u03b9\u03bf\u03bd in 1 Corinthians 11:15<\/em>, Novum Testamentum<\/em> 58, nr 2 (2016), s. 139\u2013150. Odmienne stanowisko przedstawia Mark Goodacre w artykule Does Peribolaion Mean „Testicle” in 1 Corinthians 11:15? A Lexical and Exegetical Discussion<\/em>, Journal of Biblical Literature<\/em> 130, nr 2 (lato 2011), s. 391\u2013396.<\/p>\n

Staro\u017cytna zagadka<\/h3>\n

Pierwszy List \u015bw. Paw\u0142a do Koryntian zawiera jeden z najbardziej zagadkowych, a zarazem najmocniej zakorzenionych w realiach swojej epoki fragment\u00f3w ca\u0142ego Nowego Testamentu. Czytamy w nim:<\/p>\n

\n

3 Chc\u0119 jednak, aby\u015bcie wiedzieli, \u017ce g\u0142ow\u0105 ka\u017cdego m\u0119\u017cczyzny jest Chrystus, g\u0142ow\u0105 kobiety jest m\u0119\u017cczyzna, a g\u0142ow\u0105 Chrystusa \u2013 B\u00f3g. 4 Ka\u017cdy m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry modli si\u0119 lub prorokuje z nakryt\u0105 g\u0142ow\u0105, ha\u0144bi swoj\u0105 g\u0142ow\u0119. 5 Ka\u017cda za\u015b kobieta, kt\u00f3ra modli si\u0119 albo prorokuje z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105, ha\u0144bi swoj\u0105 g\u0142ow\u0119, bo wygl\u0105da tak, jakby by\u0142a ogolona. 6 Je\u017celi wi\u0119c kobieta nie nakrywa g\u0142owy, niech tak\u017ce obetnie w\u0142osy. A je\u015bli ha\u0144b\u0105 jest dla kobiety mie\u0107 obci\u0119te lub ogolone w\u0142osy, niech nakrywa g\u0142ow\u0119. 7 M\u0119\u017cczyzna nie powinien nakrywa\u0107 g\u0142owy, gdy\u017c jest obrazem i chwa\u0142\u0105 Boga; kobieta natomiast jest chwa\u0142\u0105 m\u0119\u017cczyzny. 8 To nie m\u0119\u017cczyzna powsta\u0142 z kobiety, lecz kobieta z m\u0119\u017cczyzny. 9 I nie m\u0119\u017cczyzna zosta\u0142 stworzony dla kobiety, ale kobieta dla m\u0119\u017cczyzny. 10 Dlatego kobieta powinna mie\u0107 na g\u0142owie znak w\u0142adzy \u2013 ze wzgl\u0119du na anio\u0142\u00f3w. 11 Zreszt\u0105 w Panu ani kobieta nie jest bez m\u0119\u017cczyzny, ani m\u0119\u017cczyzna bez kobiety. 12 Jak bowiem kobieta powsta\u0142a z m\u0119\u017cczyzny, tak m\u0119\u017cczyzna rodzi si\u0119 przez kobiet\u0119, a wszystko pochodzi od Boga. 13 Os\u0105d\u017acie sami: czy wypada, aby kobieta modli\u0142a si\u0119 do Boga z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105? 14 Czy\u017c sama natura nie poucza was, \u017ce ha\u0144b\u0105 jest dla m\u0119\u017cczyzny nosi\u0107 d\u0142ugie w\u0142osy, 15 natomiast dla kobiety d\u0142ugie w\u0142osy s\u0105 chlub\u0105? Zosta\u0142y jej bowiem dane jako okrycie. 16 A je\u015bli kto\u015b chcia\u0142by si\u0119 spiera\u0107, to my nie mamy takiego zwyczaju ani Ko\u015bcio\u0142y Bo\u017ce. (1 Kor 11,3\u201316)<\/p>\n<\/blockquote>\n

Od stuleci teologowie pr\u00f3buj\u0105 wyja\u015bni\u0107 tok rozumowania \u015bw. Paw\u0142a, oparty na takich poj\u0119ciach jak honor i ha\u0144ba, natura (\u03c6\u03cd\u03c3\u03b9\u03c2, physis<\/em>) czy tajemnicze sformu\u0142owanie: \u201eze wzgl\u0119du na anio\u0142\u00f3w\u201d, a tak\u017ce na innych trudnych elementach tego fragmentu.\u00a0W ostatnich latach prze\u0142omowe badania profesora Troya W. Martina zaproponowa\u0142y jednak nowe spojrzenie na ten tekst. Wed\u0142ug niego kluczem do jego zrozumienia jest dzi\u015b niemal ca\u0142kowicie zapomniany konsensus medyczny \u015bwiata grecko-rzymskiego I wieku.<\/p>\n

Interpretuj\u0105c argumentacj\u0119 Paw\u0142a przez pryzmat \u00f3wczesnej wiedzy medycznej, kt\u00f3r\u0105 dzisiaj okre\u015bliliby\u015bmy mianem pseudonauki, profesor Martin pokazuje spos\u00f3b rozumowania, kt\u00f3ry dla wsp\u00f3\u0142czesnego czytelnika mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 obcy, lecz dla mieszka\u0144c\u00f3w Koryntu by\u0142by ca\u0142kowicie zrozumia\u0142y.\u00a0W niniejszym artykule przyjrzymy si\u0119 jego tezie, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 \u201enatura\u201d odnosi si\u0119 tutaj do \u00f3wczesnych wyobra\u017ce\u0144 biologicznych, \u0142\u0105cz\u0105cych w\u0142osy z anatomi\u0105 uk\u0142adu rozrodczego, a s\u0142owo \u201eokrycie\u201d (\u03c0\u03b5\u03c1\u03b9\u03b2\u03cc\u03bb\u03b1\u03b9\u03bf\u03bd, peribolaion<\/em>) nale\u017cy rozumie\u0107 jako metafor\u0119 m\u0119skich j\u0105der.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wny problem poruszany w 1 Li\u015bcie do Koryntian 11<\/h3>\n

Zasadniczym przedmiotem rozwa\u017ca\u0144 \u015bw. Paw\u0142a jest pytanie, czy m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety powinni modli\u0107 si\u0119 oraz prorokowa\u0107 z nakryt\u0105 czy odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105. M\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry modli si\u0119 lub prorokuje z nakryt\u0105 g\u0142ow\u0105, \u201eha\u0144bi swoj\u0105 g\u0142ow\u0119\u201d, natomiast kobieta czyni\u0105ca to z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105 \u201eha\u0144bi swoj\u0105 g\u0142ow\u0119\u201d i staje si\u0119 podobna do tej, kt\u00f3ra ma ogolon\u0105 g\u0142ow\u0119 (1 Kor 11,4\u20136). Pawe\u0142 uzasadnia to rozr\u00f3\u017cnienie, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 najpierw do okre\u015blonego porz\u0105dku relacji (\u201eg\u0142ow\u0105 ka\u017cdego m\u0119\u017cczyzny jest Chrystus, g\u0142ow\u0105 kobiety jest m\u0119\u017cczyzna…\u201d), a nast\u0119pnie, co szczeg\u00f3lnie istotne, do \u201enatury\u201d (\u03c6\u03cd\u03c3\u03b9\u03c2, physis<\/em>):<\/p>\n

\n

\u201eCzy\u017c sama natura nie poucza was, \u017ce ha\u0144b\u0105 jest dla m\u0119\u017cczyzny nosi\u0107 d\u0142ugie w\u0142osy, natomiast dla kobiety d\u0142ugie w\u0142osy s\u0105 chlub\u0105? Zosta\u0142y jej bowiem dane jako okrycie\u201d (1 Kor 11,14\u201315).<\/p>\n<\/blockquote>\n

To w\u0142a\u015bnie w wersecie 15 pojawia si\u0119 jedna z najwi\u0119kszych trudno\u015bci interpretacyjnych. Je\u015bli d\u0142ugie w\u0142osy kobiety zosta\u0142y jej dane jako \u201eokrycie\u201d (\u03c0\u03b5\u03c1\u03b9\u03b2\u03cc\u03bb\u03b1\u03b9\u03bf\u03bd, peribolaion<\/em>), dlaczego Pawe\u0142 w ca\u0142ym tym fragmencie tak stanowczo nalega, aby nosi\u0142a jeszcze dodatkowe, materialne nakrycie g\u0142owy? Taka interpretacja zdaj e si\u0119 prowadzi\u0107 do wewn\u0119trznej sprzeczno\u015bci.\u00a0R\u00f3wnie\u017c retoryczne pytanie Paw\u0142a: \u201eOs\u0105d\u017acie sami: czy wypada, aby kobieta modli\u0142a si\u0119 do Boga z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105?\u201d (1 Kor 11,13), sugeruje, \u017ce odpowied\u017a powinna by\u0107 oczywista w\u0142a\u015bnie w \u015bwietle \u201enatury\u201d (physis<\/em>). Jak jednak rozumie\u0107 t\u0119 \u201enatur\u0119\u201d, skoro dla pierwszych adresat\u00f3w odpowied\u017a wydawa\u0142a si\u0119 tak oczywista?<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie wok\u00f3\u0142 Paw\u0142owego u\u017cycia s\u0142owa \u201enatura\u201d (\u03c6\u03cd\u03c3\u03b9\u03c2) koncentruj\u0105 si\u0119 najwa\u017cniejsze spory interpretacyjne. Czy nakrywanie g\u0142owy jest jedynie kwesti\u0105 symboliki kulturowej, relacji ma\u0142\u017ce\u0144skich czy porz\u0105dku stworzenia? Je\u015bli tak, dlaczego kulminacyjnym argumentem Aposto\u0142a staje si\u0119 twierdzenie, \u017ce d\u0142ugie w\u0142osy s\u0105 dla m\u0119\u017cczyzny ha\u0144b\u0105 z samej natury?<\/p>\n

To sugeruje, \u017ce m\u00f3wi\u0105c o \u201enaturze\u201d, Pawe\u0142 nie odwo\u0142uje si\u0119 do wsp\u00f3\u0142czesnego nam rozumienia tego poj\u0119cia ani do spo\u0142ecznego zwyczaju. Odwo\u0142uje si\u0119 raczej do fizjologicznego obrazu ludzkiego cia\u0142a, powszechnie przyjmowanego w \u015bwiecie I wieku. To w\u0142a\u015bnie \u00f3wczesne przekonania biologiczne stanowi\u0105, wed\u0142ug tej interpretacji, fundament argumentacji, kt\u00f3ry dla pierwszych czytelnik\u00f3w wydawa\u0142 si\u0119 ca\u0142kowicie oczywisty.<\/p>\n

W\u0142osy jako element uk\u0142adu rozrodczego<\/h3>\n

Poniewa\u017c wszystkie wyja\u015bnienia proponowane przez badaczy na przestrzeni wiek\u00f3w ostatecznie okaza\u0142y si\u0119 niewystarczaj\u0105ce, warto przyjrze\u0107 si\u0119 innej interpretacji. Cho\u0107 na pierwszy rzut oka mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 zaskakuj\u0105ca, w ostatecznym rozrachunku tworzy wyj\u0105tkowo sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Profesor Troy Martin twierdzi, \u017ce brakuj\u0105cego elementu tej interpretacyjnej uk\u0142adanki nale\u017cy szuka\u0107 w staro\u017cytnych pogl\u0105dach medycznych dotycz\u0105cych ludzkiej fizjologii. Wykazuje on, \u017ce w grecko-rzymskiej literaturze medycznej, zw\u0142aszcza w pismach Hipokratesa i Arystotelesa, w\u0142osy (\u03b8\u03c1\u03af\u03be, \u03c4\u03c1\u03af\u03c7\u03b5\u03c2, thrix, triches<\/em>) postrzegano jako \u017cyw\u0105, pust\u0105 w \u015brodku struktur\u0119, stanowi\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 uk\u0142adu rozrodczego. Wed\u0142ug tej staro\u017cytnej koncepcji (b\u0142\u0119dnej z punktu widzenia wsp\u00f3\u0142czesnej nauki, lecz dwa tysi\u0105ce lat temu uznawanej za wiedz\u0119 naukow\u0105) przyjmowano mi\u0119dzy innymi nast\u0119puj\u0105ce za\u0142o\u017cenia:<\/p>\n

Powstawanie i magazynowanie nasienia.<\/strong> Uwa\u017cano, \u017ce m\u00f3zg wytwarza lub przechowuje nasienie (\u03c3\u03c0\u03ad\u03c1\u03bc\u03b1, sperma<\/em>).<\/p>\n

W\u0142osy jako przew\u00f3d.<\/strong> Poniewa\u017c w\u0142osy uwa\u017cano za puste w \u015brodku, przypisywano im rol\u0119 przewod\u00f3w, kt\u00f3rymi przemieszcza si\u0119 p\u0142yn rozrodczy. Ich zadaniem by\u0142o przyci\u0105ganie, przewodzenie lub zatrzymywanie nasienia.<\/p>\n

R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy p\u0142ciami.<\/strong> S\u0105dzono, \u017ce w okresie dojrzewania nasienie sp\u0142ywa z m\u00f3zgu do ca\u0142ego organizmu. U m\u0119\u017cczyzn ich \u201egor\u0119tsza\u201d natura (\u03c6\u03cd\u03c3\u03b9\u03c2, physis<\/em>) mia\u0142a powodowa\u0107, \u017ce nasienie \u201ewydostawa\u0142o si\u0119 na zewn\u0105trz\u201d, czego skutkiem by\u0142 wzrost ow\u0142osienia cia\u0142a oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 wytrysku. D\u0142ugie w\u0142osy u m\u0119\u017cczyzny uznawano za problem, poniewa\u017c mia\u0142y odci\u0105ga\u0107 nasienie ku g\u00f3rze, do g\u0142owy, zamiast kierowa\u0107 je ku narz\u0105dom p\u0142ciowym, a tym samym zak\u0142\u00f3ca\u0107 naturalne funkcjonowanie organizmu.<\/p>\n

Kobieca physis<\/em>.<\/strong> Kobiece cia\u0142o postrzegano zupe\u0142nie inaczej. Mia\u0142o ono przyci\u0105ga\u0107 nasienie do wewn\u0105trz i ku g\u00f3rze, aby umo\u017cliwi\u0107 pocz\u0119cie. Uwa\u017cano, \u017ce d\u0142ugie w\u0142osy wspomagaj\u0105 t\u0119 \u201esi\u0142\u0119 zasysaj\u0105c\u0105\u201d macicy. W\u0142osy nie by\u0142y wi\u0119c jedynie ozdob\u0105, lecz pe\u0142ni\u0142y istotn\u0105 funkcj\u0119 w procesie rozrodu. Martin przywo\u0142uje tutaj s\u0142owa Pseudo-Fokylidesa: \u201eD\u0142ugie w\u0142osy nie s\u0105 dla m\u0119\u017cczyzn, lecz dla zmys\u0142owych kobiet.\u201d<\/em><\/p>\n

Je\u015bli spojrzymy na argumentacj\u0119 \u015bw. Paw\u0142a przez pryzmat tej dawnej, dzi\u015b ju\u017c odrzuconej fizjologii, jego wyw\u00f3d staje si\u0119 znacznie bardziej zrozumia\u0142y. D\u0142ugie w\u0142osy u m\u0119\u017cczyzny s\u0105 \u201eha\u0144b\u0105\u201d, poniewa\u017c stoj\u0105 w sprzeczno\u015bci z jego physis, czyli natur\u0105. Natomiast dla kobiety d\u0142ugie w\u0142osy s\u0105 \u201echwa\u0142\u0105\u201d, gdy\u017c odpowiadaj\u0105 jej naturze i pe\u0142ni\u0105 przypisywan\u0105 jej funkcj\u0119.\u00a0Profesor Martin zwraca ponadto uwag\u0119, \u017ce w okre\u015blonych kontekstach liczba mnoga \u03c0\u03b5\u03c1\u03b9\u03b2\u03cc\u03bb\u03b1\u03b9\u03b1 (peribolaia<\/em>) mog\u0142a oznacza\u0107 j\u0105dra. W konsekwencji 1 Kor 11,15 mo\u017cna odczyta\u0107 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n

\n

\u201eJej w\u0142osy zosta\u0142y jej dane zamiast j\u0105der (peribolaion<\/em>).\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

W takim uj\u0119ciu kobiece w\u0142osy pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 odpowiadaj\u0105c\u0105 m\u0119skim narz\u0105dom rozrodczym, stanowi\u0105c niejako przed\u0142u\u017cenie kobiecej anatomii p\u0142ciowej.<\/p>\n

Wyja\u015bnienie praktycznego nakazu<\/h3>\n

W \u015bwietle tej interpretacji Pawe\u0142 pyta Koryntian w istocie:<\/p>\n

\n

\u201eOs\u0105d\u017acie sami: czy wypada, aby kobieta modli\u0142a si\u0119 do Boga z nieos\u0142oni\u0119tymi narz\u0105dami p\u0142ciowymi?\u201d (por. 1 Kor 11,13).<\/p>\n<\/blockquote>\n

Dla jego s\u0142uchaczy odpowied\u017a by\u0142a oczywista. \u017bydowskie przepisy dotycz\u0105ce kultu zabrania\u0142y ods\u0142aniania narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych podczas oddawania czci Bogu. Je\u017celi wi\u0119c w\u0142osy postrzegano jako funkcjonalnie zwi\u0105zane z narz\u0105dami rozrodczymi, nale\u017ca\u0142o je podczas modlitwy zakrywa\u0107 welonem.\u00a0Welon nie by\u0142 zatem zb\u0119dnym dodatkiem. By\u0142 koniecznym elementem stroju, wynikaj\u0105cym z fizjologicznego znaczenia, jakie staro\u017cytni przypisywali w\u0142osom.<\/p>\n

\u201eZe wzgl\u0119du na anio\u0142\u00f3w\u201d<\/h3>\n

Takie uj\u0119cie pomaga r\u00f3wnie\u017c wyja\u015bni\u0107 najbardziej tajemnicze zdanie ca\u0142ego fragmentu:<\/p>\n

\n

\u201eDlatego kobieta powinna mie\u0107 na g\u0142owie znak w\u0142adzy \u2014 ze wzgl\u0119du na anio\u0142\u00f3w\u201d (1 Kor 11,10).<\/p>\n<\/blockquote>\n

Z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem nawi\u0105zuje ono do wydarze\u0144 opisanych w sz\u00f3stym rozdziale Ksi\u0119gi Rodzaju. Czytamy tam, \u017ce istoty niebia\u0144skie (\u201esynowie Bo\u017cy\u201d) ujrza\u0142y c\u00f3rki ludzkie, wsp\u00f3\u0142\u017cy\u0142y z nimi i doczeka\u0142y si\u0119 potomstwa.<\/p>\n

\n

\u201eNephilim byli na ziemi w owych dniach, a tak\u017ce p\u00f3\u017aniej, gdy (\u05d5\u05b0\u05d2\u05b7\u05dd \u05d0\u05b7\u05d7\u05b2\u05e8\u05b5\u05d9\u05be\u05db\u05b5\u05df \u05d0\u05b2\u05e9\u05b6\u05c1\u05e8 \u05d9\u05b8\u05d1\u05b9\u05d0\u05d5\u05bc) synowie Bo\u017cy obcowali z c\u00f3rkami ludzkimi, a te rodzi\u0142y im dzieci.\u201d (Rdz 6,4)<\/p>\n<\/blockquote>\n

Hebrajski tekst mo\u017cna rozumie\u0107 na dwa sposoby. Mo\u017ce on opisywa\u0107 jednorazowe wydarzenie z przesz\u0142o\u015bci albo sugerowa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 powtarzania si\u0119 takiej sytuacji, w znaczeniu \u201eilekro\u0107\u201d, a nie jedynie \u201egdy\u201d.\u00a0\u00a0Pawe\u0142 dobrze zna\u0142 ten fragment, podobnie jak tradycje rozwijaj\u0105ce jego interpretacj\u0119, na przyk\u0142ad 1 Ksi\u0119g\u0119 Henocha, kt\u00f3ra rozbudowuje i dopowiada szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce buntu istot niebia\u0144skich opisanego w Rdz 6,1\u20134.<\/p>\n

W czasach Paw\u0142a zar\u00f3wno pogl\u0105dy medyczne, jak i normy kulturowe silnie podkre\u015bla\u0142y zwi\u0105zek kobiecych w\u0142os\u00f3w z seksualno\u015bci\u0105. Ods\u0142oni\u0119te w\u0142osy uwa\u017cano za co\u015b niestosownego. Szczeg\u00f3lny niepok\u00f3j Aposto\u0142a budzi jednak obecno\u015b\u0107 anio\u0142\u00f3w. Je\u015bli podczas zgromadzenia liturgicznego obecne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c istoty duchowe, ods\u0142oni\u0119te w\u0142osy mog\u0142yby, wed\u0142ug \u00f3wczesnego sposobu my\u015blenia, stworzy\u0107 ryzyko powt\u00f3rzenia dawnego wykroczenia, kt\u00f3re sprowadzi\u0142o na \u015bwiat ogromny chaos (Rdz 6,4\u20136).<\/p>\n

Welon staje si\u0119 wi\u0119c znakiem w\u0142adzy ludzkiego m\u0119\u017ca nad anielskim buntownikiem oraz symbolem w\u0142a\u015bciwego uporz\u0105dkowania ludzkiej seksualno\u015bci i ochrony jej przed duchowym nie\u0142adem.<\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zako\u0144czenie<\/h3>\n

Argumentacja \u015bw. Paw\u0142a zawarta w 1 Li\u015bcie do Koryntian 11 zosta\u0142a skierowana do konkretnej wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra pr\u00f3bowa\u0142a odnale\u017a\u0107 si\u0119 na styku liturgii, norm kulturowych i \u00f3wczesnego rozumienia \u015bwiata. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do powszechnie przyjmowanych w \u015bwiecie grecko-rzymskim pogl\u0105d\u00f3w medycznych, wed\u0142ug kt\u00f3rych w\u0142osy stanowi\u0142y przed\u0142u\u017cenie uk\u0142adu rozrodczego, Pawe\u0142 przedstawia uzasadnienie noszenia nakrycia g\u0142owy, kt\u00f3re dla jego pierwszych adresat\u00f3w by\u0142o ca\u0142kowicie zrozumia\u0142e i przekonuj\u0105ce. Welon pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 niezb\u0119dnego znaku skromno\u015bci, dzi\u0119ki kt\u00f3remu kult Bo\u017cy m\u00f3g\u0142 odbywa\u0107 si\u0119 \u201egodnie i w nale\u017cytym porz\u0105dku\u201d (por. 1 Kor 14,40). Co wi\u0119cej, tajemnicze uzasadnienie \u201eze wzgl\u0119du na anio\u0142\u00f3w\u201d zakorzenia ten nakaz w wa\u017cnej narracji teologicznej: ma on zapobiec powt\u00f3rzeniu si\u0119 wykroczenia opisanego w sz\u00f3stym rozdziale Ksi\u0119gi Rodzaju, kiedy granica mi\u0119dzy \u015bwiatem duchowym a ludzkim zosta\u0142a tragicznie przekroczona.<\/p>\n

Taka historyczna rekonstrukcja rodzi jednak dwa niezwykle istotne pytania dla wsp\u00f3\u0142czesnego czytelnika. Po pierwsze, je\u015bli uznajemy, \u017ce staro\u017cytne wyobra\u017cenia medyczne s\u0105 dzi\u015b nieaktualne, a sam nakaz noszenia welonu by\u0142 uwarunkowany kulturowo, czy oznacza to r\u00f3wnie\u017c, \u017ce mo\u017cemy odrzuci\u0107 zawarte w tym fragmencie przekonanie o obecno\u015bci istot anielskich podczas chrze\u015bcija\u0144skiego kultu? Po drugie, czy wsp\u00f3\u0142czesny spos\u00f3b postrzegania \u015bwiata nie sprawia, \u017ce \u0142atwo pomijamy t\u0119 sam\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 duchow\u0105, istnienie i dzia\u0142anie niewidzialnych byt\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 ludzie staro\u017cytno\u015bci uwa\u017cali za co\u015b oczywistego?<\/p>\n

Nie s\u0105 to wy\u0142\u0105cznie pytania akademickie. Dotykaj\u0105 one samego sposobu, w jaki odczytujemy i stosujemy Pismo \u015awi\u0119te. Trwa\u0142ym przes\u0142aniem Paw\u0142owego wywodu pozostaje wezwanie do czci Boga i odpowiedzialno\u015bci za wsp\u00f3lnot\u0119 podczas sprawowania kultu. Zasada ta musi jednak znajdowa\u0107 nowy wyraz w ka\u017cdej kulturze i w ka\u017cdej epoce. Dla wsp\u00f3lnoty w Koryncie oznacza\u0142o to noszenie welonu. Dla nas mo\u017ce oznacza\u0107 co\u015b zupe\u0142nie innego. Jednocze\u015bnie podstawowa teza teologiczna tego fragmentu, \u017ce nasze uwielbienie dokonuje si\u0119 w \u015bwiecie, kt\u00f3ry obejmuje zar\u00f3wno rzeczywisto\u015b\u0107 widzialn\u0105, jak i niewidzialn\u0105, w tym obecno\u015b\u0107 istot anielskich, pozostaje niezmiennym motywem ca\u0142ego Pisma \u015awi\u0119tego. To, czy i w jaki spos\u00f3b napomnienie \u201eze wzgl\u0119du na anio\u0142\u00f3w\u201d odnosi si\u0119 do chrze\u015bcijan \u017cyj\u0105cych dzisiaj, pozostaje przedmiotem teologicznego rozeznania. Zach\u0119ca nas ono do postawienia sobie pytania, czy, s\u0142usznie osadzaj\u0105c biblijne teksty w ich historycznym kontek\u015bcie, nie popadamy czasem w drug\u0105 skrajno\u015b\u0107, odrzucaj\u0105c trwa\u0142e prawdy dotycz\u0105ce duchowej natury rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

Nasze zadanie jest zatem dwojakie. Z jednej strony powinni\u015bmy z historyczn\u0105 rzetelno\u015bci\u0105 odczytywa\u0107 takie fragmenty jak 1 Kor 11 w \u015bwietle reali\u00f3w I wieku, unikaj\u0105c ich zbyt dos\u0142ownego i ahistorycznego stosowania. Z drugiej jednak strony powinni\u015bmy z teologiczn\u0105 pokor\u0105 pozostawa\u0107 otwarci na mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce ludzie staro\u017cytno\u015bci dostrzegali pewne wymiary rzeczywisto\u015bci duchowej, kt\u00f3re nasza wsp\u00f3\u0142czesna kultura \u0142atwo przes\u0142ania. Celem nie jest przywr\u00f3cenie obowi\u0105zku noszenia welonu, lecz kszta\u0142towanie postawy g\u0142\u0119bokiej czci wobec Boga, postawy, kt\u00f3ra b\u0119dzie jednocze\u015bnie zrozumia\u0142a dla wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka i wierna biblijnemu \u015bwiadectwu o \u015bwiecie stworzonym, obejmuj\u0105cym zar\u00f3wno to, co widzialne, jak i to, co niewidzialne.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ostrze\u017cenie i zastrze\u017cenie: Ten artyku\u0142 przeznaczony jest wy\u0142\u0105cznie dla os\u00f3b doros\u0142ych. Zawiera tre\u015bci oznaczone kategori\u0105 \u201eR+\u201d i w \u017caden spos\u00f3b nie przedstawia stanowiska uznawanego za naukowy konsensus. Opiera si\u0119 na dw\u00f3ch recenzowanych artyku\u0142ach naukowych: Troy Martin, Paul\u2019s Argument from Nature for the Veil in 1 Corinthians 11:13\u201315: A Testicle Instead of a Head Covering, Journal […]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":24157,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[487],"tags":[],"class_list":["post-24172","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hot-topic-pl"],"yoast_head":"\nModlitwa z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105 - Jewish Studies for Christians<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\"},\"headline\":\"Modlitwa z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105\",\"datePublished\":\"2025-10-19T08:29:58+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-27T11:30:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/\"},\"wordCount\":2419,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Banner_1280-350_FACES.webp\",\"articleSection\":[\"Popularne tematy\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/\",\"name\":\"Modlitwa z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105 - Jewish Studies for Christians\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Banner_1280-350_FACES.webp\",\"datePublished\":\"2025-10-19T08:29:58+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-27T11:30:56+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Banner_1280-350_FACES.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Banner_1280-350_FACES.webp\",\"width\":1280,\"height\":350},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/praying-with-your-head-uncovered\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Modlitwa z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/\",\"name\":\"Dr Eli's Blog\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\",\"name\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"width\":2560,\"height\":470,\"caption\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\",\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"Sandra Kwiecien\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/author\\\/sandra-kwiecien\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Modlitwa z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105 - Jewish Studies for Christians","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/"},"author":{"name":"Sandra Kwiecien","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab"},"headline":"Modlitwa z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105","datePublished":"2025-10-19T08:29:58+00:00","dateModified":"2026-08-27T11:30:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/"},"wordCount":2419,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"image":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Banner_1280-350_FACES.webp","articleSection":["Popularne tematy"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/","name":"Modlitwa z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105 - Jewish Studies for Christians","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Banner_1280-350_FACES.webp","datePublished":"2025-10-19T08:29:58+00:00","dateModified":"2026-08-27T11:30:56+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/#primaryimage","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Banner_1280-350_FACES.webp","contentUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Banner_1280-350_FACES.webp","width":1280,"height":350},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/praying-with-your-head-uncovered\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Modlitwa z odkryt\u0105 g\u0142ow\u0105"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#website","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/","name":"Dr Eli's Blog","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98","name":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","contentUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","width":2560,"height":470,"caption":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel"},"logo":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png"},"sameAs":["https:\/\/jewishstudiesforchristians.com"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab","name":"Sandra Kwiecien","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","caption":"Sandra Kwiecien"},"url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/author\/sandra-kwiecien\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24172","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/350"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24172"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27754,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24172\/revisions\/27754"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}