{"id":29197,"date":"2026-08-30T07:49:16","date_gmt":"2026-08-30T04:49:16","guid":{"rendered":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/?p=29197"},"modified":"2026-09-13T14:34:55","modified_gmt":"2026-09-13T11:34:55","slug":"co-by-o-nie-tak-z-kr-lem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/","title":{"rendered":"Co by\u0142o nie tak z kr\u00f3lem?"},"content":{"rendered":"<p class=\"PDq2pG_selectionAnchorContainer\" data-start=\"0\" data-end=\"374\">Kiedy Izraelici przyszli do Samuela i poprosili o kr\u00f3la, ich pro\u015bba wydawa\u0142a si\u0119 rozs\u0105dna. Samuel by\u0142 ju\u017c stary, jego synowie nie szli w jego \u015blady, a narodowi zagra\u017cali wrogowie. \u201eUstan\u00f3w nam kr\u00f3la, aby nami rz\u0105dzi\u0142, tak jak to jest u innych narod\u00f3w\u201d (1 Sm 8,5). A jednak PAN powiedzia\u0142 Samuelowi: \u201eNie ciebie odrzucaj\u0105, lecz Mnie odrzucaj\u0105 jako kr\u00f3la nad sob\u0105\u201d (1 Sm 8,7).<\/p>\n<p data-start=\"376\" data-end=\"652\">Jak jedno i drugie mo\u017ce by\u0107 prawd\u0105? Izrael potrzebowa\u0142 przyw\u00f3dztwa. Jednak g\u0142\u0119bszy problem dotyczy\u0142 tego, <strong data-start=\"482\" data-end=\"544\">jakiego kr\u00f3la pragn\u0119li i jak wielk\u0105 ufno\u015b\u0107 w nim pok\u0142adali<\/strong>. Stary Testament nie sprzeciwia si\u0119 ludzkiemu przyw\u00f3dztwu. Ostrzega przed zast\u0119powaniem Boga ludzk\u0105 pot\u0119g\u0105.<\/p>\n<h4 data-start=\"654\" data-end=\"685\">PAN ju\u017c by\u0142 Kr\u00f3lem Izraela<\/h4>\n<p data-start=\"687\" data-end=\"983\">Zanim Izrael mia\u0142 pa\u0142ac i koron\u0119, mia\u0142 PANA. Po przej\u015bciu przez morze Moj\u017cesz i Izraelici \u015bpiewali: \u201ePAN jest Kr\u00f3lem na zawsze, na wieki!\u201d (Wj 15,18). Na Synaju Izrael zosta\u0142 powo\u0142any, aby by\u0107 \u201ekr\u00f3lestwem kap\u0142an\u00f3w i ludem \u015bwi\u0119tym\u201d (Wj 19,5\u20136). B\u00f3g, kt\u00f3ry wyprowadzi\u0142 ich z Egiptu, by\u0142 ich Kr\u00f3lem.<\/p>\n<p data-start=\"985\" data-end=\"1255\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Izraelici chcieli kr\u00f3la, \u201eaby\u015bmy byli jak wszystkie narody, aby nas s\u0105dzi\u0142 nasz kr\u00f3l, aby nam przewodzi\u0142 i prowadzi\u0142 nasze wojny\u201d (1 Sm 8,20). Tragedia nie polega\u0142a na tym, \u017ce pragn\u0119li \u0142adu, lecz na tym, \u017ce bardziej zaufali widzialnemu w\u0142adcy ni\u017c niewidzialnemu Kr\u00f3lowi.<\/p>\n<div class=\"\" data-turn-id-container=\"request-6973a330-ad2c-8395-b67d-478aec75a3fa-54\" data-is-intersecting=\"true\">\n<section class=\"text-token-text-primary w-full focus:outline-none has-data-writing-block:pointer-events-none [&amp;:has([data-writing-block])&gt;*]:pointer-events-auto R6Vx5W_threadScrollVars scroll-mb-[calc(var(--scroll-root-safe-area-inset-bottom,0px)+var(--thread-response-height))] scroll-mt-[calc(var(--header-height)+min(200px,max(70px,20svh)))]\" dir=\"auto\" data-turn-id=\"request-6973a330-ad2c-8395-b67d-478aec75a3fa-54\" data-turn-id-container=\"request-6973a330-ad2c-8395-b67d-478aec75a3fa-54\" data-testid=\"conversation-turn-56\" data-turn=\"assistant\">\n<div class=\"text-base my-auto mx-auto pb-8 [--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-xs,calc(var(--spacing)*4))] @w-sm\/main:[--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-sm,calc(var(--spacing)*6))] @w-lg\/main:[--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-lg,calc(var(--spacing)*16))] px-(--thread-content-margin)\">\n<div class=\"[--thread-content-max-width:40rem] @w-lg\/main:[--thread-content-max-width:48rem] mx-auto max-w-(--thread-content-max-width) flex-1 group\/turn-messages focus-visible:outline-hidden relative flex w-full min-w-0 flex-col agent-turn\" data-conversation-screenshot-content=\"\">\n<div class=\"flex max-w-full flex-col gap-4 grow\">\n<div class=\"min-h-8 text-message relative flex w-full flex-col items-end gap-2 text-start break-words whitespace-normal outline-none keyboard-focused:focus-ring [.text-message+&amp;]:mt-1\" dir=\"auto\" tabindex=\"0\" data-message-author-role=\"assistant\" data-message-id=\"a81fa680-77cd-407a-b0f6-172710acd31e\" data-message-model-slug=\"gpt-5-6\" data-turn-start-message=\"true\">\n<div class=\"flex w-full flex-col gap-1 empty:hidden\">\n<div class=\"fbskMG_root markdown prose dark:prose-invert wrap-break-word w-full light markdown-new-styling\">\n<h4 data-start=\"0\" data-end=\"54\">Tora ju\u017c wcze\u015bniej przewidzia\u0142a miejsce dla kr\u00f3la<\/h4>\n<p data-start=\"56\" data-end=\"518\">Pwt 17,14\u201320 przewiduje dzie\u0144, w kt\u00f3rym Izrael powie: \u201eUstanowi\u0119 nad sob\u0105 kr\u00f3la, jak wszystkie okoliczne narody\u201d (Pwt 17,14). Tekst ten wyznacza granice, w kt\u00f3rych powinien dzia\u0142a\u0107 wierny kr\u00f3l. Musi zosta\u0107 wybrany przez Boga i pochodzi\u0107 spo\u015br\u00f3d Izraelit\u00f3w. Nie wolno mu mno\u017cy\u0107 koni, \u017con ani bogactw. Przede wszystkim za\u015b ma sporz\u0105dzi\u0107 sobie odpis Tory i czyta\u0107 go przez wszystkie dni swojego \u017cycia, \u201eaby serce jego nie wynosi\u0142o si\u0119 ponad jego braci\u201d (Pwt 17,20).<\/p>\n<p data-start=\"520\" data-end=\"656\">Kr\u00f3l nie stoi ponad Bo\u017cym Prawem ani ponad swoimi bra\u0107mi Izraelitami. Jest s\u0142ug\u0105 poddanym w\u0142adzy PANA, a nie kim\u015b, kto ma zast\u0105pi\u0107 Boga.<\/p>\n<p data-start=\"658\" data-end=\"889\">Problem w 1 Sm 8 nie polega wi\u0119c na tym, \u017ce Izraelici prosz\u0105 o co\u015b zakazanego, lecz na niew\u0142a\u015bciwej postawie ich serca. Izrael pragnie bezpiecze\u0144stwa bez wymagaj\u0105cej zale\u017cno\u015bci od Boga, kt\u00f3rej domaga si\u0119 wiara oparta na przymierzu.<\/p>\n<h4 data-start=\"891\" data-end=\"933\">Kiedy pozwolenie nie oznacza aprobaty<\/h4>\n<p data-start=\"935\" data-end=\"1151\">B\u00f3g nie daje Izraelowi kr\u00f3la dlatego, \u017ce jego \u017c\u0105danie jest s\u0142uszne. Za po\u015brednictwem Samuela ostrzega, kim mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 ludzki kr\u00f3l. B\u0119dzie bra\u0142 ich syn\u00f3w, c\u00f3rki, pola, plony i s\u0142ugi na w\u0142asny u\u017cytek (1 Sm 8,11\u201318).<\/p>\n<p data-start=\"1153\" data-end=\"1488\">Izrael s\u0142yszy ostrze\u017cenie, lecz mimo to obstaje przy swoim: \u201eNie! Niech b\u0119dzie kr\u00f3l nad nami\u201d (1 Sm 8,19). PAN odpowiada: \u201eWys\u0142uchaj ich g\u0142osu i ustan\u00f3w im kr\u00f3la!\u201d (1 Sm 8,22). Bo\u017ce przyzwolenie nie zawsze oznacza Bo\u017c\u0105 aprobat\u0119. B\u00f3g mo\u017ce pozwoli\u0107 ludziom pod\u0105\u017ca\u0107 za tym, co uparcie wybieraj\u0105, ukazuj\u0105c im cen\u0119 \u017ale ulokowanego zaufania.<\/p>\n<p data-start=\"1490\" data-end=\"1777\">Jednak ten rozdzia\u0142 nie oznacza ko\u0144ca \u0142aski. B\u00f3g daje Saulowi prawdziwe szanse, a nast\u0119pnie prowadzi histori\u0119 izraelskiego kr\u00f3lestwa ku Dawidowi i wi\u0119kszemu Synowi Dawida. \u017b\u0105danie Izraela obna\u017ca jego \u015blepot\u0119, lecz odpowied\u017a Boga objawia Jego suwerenne dzia\u0142anie prowadz\u0105ce ku odkupieniu.<\/p>\n<p data-start=\"1779\" data-end=\"1969\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Nawet tutaj PAN nie wydaje Izraela na pastw\u0119 chaosu. Jego s\u0105d ma okre\u015blony cel: wybrany przez Izrael kr\u00f3l obna\u017cy s\u0142abo\u015b\u0107 narodu, kt\u00f3ry pragnie kr\u00f3lewskiej pot\u0119gi bez poddania si\u0119 przymierzu.<\/p>\n<h4 class=\"PDq2pG_selectionAnchorContainer\" data-start=\"0\" data-end=\"58\">Ksi\u0119ga S\u0119dzi\u00f3w ju\u017c wcze\u015bniej ods\u0142oni\u0142a g\u0142\u0119bszy kryzys<\/h4>\n<p data-start=\"60\" data-end=\"236\">Ksi\u0119ga S\u0119dzi\u00f3w przygotowuje nas na ten moment. Po zwyci\u0119stwie Gedeona nad Madianitami lud m\u00f3wi do niego: \u201ePanuj nad nami ty, tw\u00f3j syn i tw\u00f3j wnuk\u201d (Sdz 8,22). Gedeon odpowiada:\u00a0\u201eNie ja b\u0119d\u0119 panowa\u0142 nad wami ani te\u017c m\u00f3j syn. PAN b\u0119dzie panowa\u0142 nad wami\u201d (Sdz 8,23).<\/p>\n<p data-start=\"327\" data-end=\"353\">Ksi\u0119ga ko\u0144czy si\u0119 s\u0142owami:\u00a0\u201eW owych dniach nie by\u0142o kr\u00f3la w Izraelu. Ka\u017cdy czyni\u0142 to, co by\u0142o s\u0142uszne w jego w\u0142asnych oczach\u201d (Sdz 21,25).<\/p>\n<p data-start=\"468\" data-end=\"583\">Panowa\u0142 nie\u0142ad, ale sama korona nie mog\u0142a go uleczy\u0107. Kr\u00f3l m\u00f3g\u0142 powstrzyma\u0107 chaos. Tylko PAN m\u00f3g\u0142 przemieni\u0107 serce.<\/p>\n<h4 class=\"PDq2pG_selectionAnchorContainer\" data-start=\"585\" data-end=\"629\">Saul s\u0142ucha\u0142 wielu g\u0142os\u00f3w, ale nie Boga<\/h4>\n<p data-start=\"631\" data-end=\"986\">Saul szuka zagubionych o\u015blic swojego ojca, podczas gdy B\u00f3g kieruje wydarzeniami (1 Sm 9,15\u201316). Gdy zostaje publicznie wybrany, odnajduj\u0105 go ukrytego po\u015br\u00f3d baga\u017cy (1 Sm 10,22). Kiedy Nachasz Ammonita zagra\u017ca Jabesz w Gileadzie, \u201eDuch Bo\u017cy opanowa\u0142 Saula\u201d (1 Sm 11,6), a Saul ocala miasto. Nast\u0119pnie \u201eustanowili tam Saula kr\u00f3lem przed PANEM\u201d (1 Sm 11,15).<\/p>\n<p data-start=\"988\" data-end=\"1498\">Hebrajski w\u0105tek przewijaj\u0105cy si\u0119 przez te rozdzia\u0142y nadaje jego p\u00f3\u017aniejszej pora\u017cce szczeg\u00f3lnie przejmuj\u0105cy wymiar. Czasownik \u05e9\u05b8\u05c1\u05de\u05b7\u05e2 (<em data-start=\"1139\" data-end=\"1147\">shama\u02bf<\/em>) oznacza \u201es\u0142ucha\u0107\u201d, cz\u0119sto z zawart\u0105 w nim my\u015bl\u0105 o pos\u0142usznym wykonaniu tego, co si\u0119 us\u0142ysza\u0142o. W 1 Sm 8 PAN m\u00f3wi Samuelowi, aby \u201ewys\u0142ucha\u0142 g\u0142osu ludu\u201d (1 Sm 8,7.22). W rozdziale 12 Samuel m\u00f3wi, \u017ce b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo zale\u017cy od tego, czy zar\u00f3wno lud, jak i kr\u00f3l b\u0119d\u0105 \u201es\u0142ucha\u0107 Jego g\u0142osu\u201d (1 Sm 12,14). Pytanie brzmi: czyjego g\u0142osu naprawd\u0119 b\u0119d\u0105 s\u0142ucha\u0107?<\/p>\n<p data-start=\"1500\" data-end=\"1950\">W 1 Sm 13 Saul nie czeka na Samuela i sam sk\u0142ada ca\u0142opalenie. Presja chwili przeradza si\u0119 w niepos\u0142usze\u0144stwo. Ostateczne zerwanie nast\u0119puje w 1 Sm 15. Saul oszcz\u0119dza kr\u00f3la Agaga oraz najlepsze zwierz\u0119ta, a nast\u0119pnie przedstawia swoje niepos\u0142usze\u0144stwo jako akt kultu. Samuel odpowiada: \u201ePos\u0142usze\u0144stwo lepsze jest od ofiary\u201d (1 Sm 15,22). Saul przyznaje: \u201eBa\u0142em si\u0119 ludu i us\u0142ucha\u0142em jego g\u0142osu\u201d (1 Sm 15,24). G\u0142os t\u0142umu s\u0142yszy wyra\u017aniej ni\u017c g\u0142os Boga.<\/p>\n<h4 class=\"PDq2pG_selectionAnchorContainer\" data-start=\"1952\" data-end=\"1994\">Dawid i nadzieja na prawdziwego Kr\u00f3la<\/h4>\n<p data-start=\"1996\" data-end=\"2276\">Dawid zostaje wybrany, poniewa\u017c \u201ePAN patrzy na serce\u201d (1 Sm 16,7). Daleko mu do bezgrzeszno\u015bci, lecz kiedy zostaje skonfrontowany ze swoim grzechem, staje przed Bogiem skruszony i pe\u0142en \u017calu. Przymierze Boga z Dawidem w 2 Sm 7 oczyszcza ide\u0119 kr\u00f3lowania i nadaje jej nowy kierunek.<\/p>\n<p data-start=\"2278\" data-end=\"2527\">Prorocy nios\u0105 t\u0119 nadziej\u0119 dalej: zapowiadaj\u0105 w\u0142adc\u0119 z rodu Jessego, \u201esprawiedliw\u0105 Odro\u015bl\u201d dla Dawida oraz jednego pasterza nad ludem Bo\u017cym (Iz 11,1\u20135; Jr 23,5\u20136; Ez 34,23). Pora\u017cki kr\u00f3l\u00f3w Izraela coraz wyra\u017aniej ukazywa\u0142y potrzeb\u0119 prawdziwego Kr\u00f3la.<\/p>\n<h4 data-start=\"2529\" data-end=\"2582\">Jezus, Kr\u00f3l, kt\u00f3rego Izrael naprawd\u0119 potrzebowa\u0142<\/h4>\n<p data-start=\"2584\" data-end=\"2972\">Jezus przychodzi jako obiecany Syn Dawida, ale nie jako kr\u00f3l, kt\u00f3rego niegdy\u015b za\u017c\u0105da\u0142 Izrael. Wje\u017cd\u017ca do Jerozolimy pokorny, siedz\u0105c na osio\u0142ku, wype\u0142niaj\u0105c obraz kr\u00f3la pokoju nakre\u015blony przez Zachariasza (Mt 21,1\u20139; Za 9,9). Naucza, \u017ce prawdziwa wielko\u015b\u0107 polega na s\u0142u\u017cbie: \u201eSyn Cz\u0142owieczy nie przyszed\u0142, aby Mu s\u0142u\u017cono, lecz \u017ceby s\u0142u\u017cy\u0107 i da\u0107 swoje \u017cycie jako okup za wielu\u201d (Mk 10,45).<\/p>\n<p data-start=\"2974\" data-end=\"3241\">Na krzy\u017cu to, co wygl\u0105da na kl\u0119sk\u0119, staje si\u0119 objawieniem Jego kr\u00f3lewsko\u015bci. Napis g\u0142osi: \u201eJezus Nazarejczyk, Kr\u00f3l \u017byd\u00f3w\u201d (J 19,19). Jezus wkracza w sam \u015brodek naszej najg\u0142\u0119bszej walki, bierze na siebie grzech i \u015bmier\u0107 i zwyci\u0119\u017ca przez mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra daje sam\u0105 siebie.<\/p>\n<h4 data-start=\"3243\" data-end=\"3259\">Zako\u0144czenie<\/h4>\n<p data-start=\"3261\" data-end=\"3824\">Wo\u0142anie Izraela o kr\u00f3la nie by\u0142o b\u0142\u0119dem ze wzgl\u0119du na samo pragnienie \u0142adu, lecz dlatego, \u017ce Izrael zadowoli\u0142 si\u0119 w\u0142adc\u0105 z cia\u0142a zamiast Bogiem, kt\u00f3ry kr\u00f3luje nad wszystkim. A jednak poprzez ich pora\u017ck\u0119 B\u00f3g tworzy\u0142 wi\u0119ksz\u0105 histori\u0119 &#8211;\u00a0 histori\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a zako\u0144czy\u0107 si\u0119 nie tronem w ziemskiej Jerozolimie, lecz krzy\u017cem poza jej murami. Ka\u017cdy ludzki kr\u00f3l, niezale\u017cnie od swoich wad, wskazywa\u0142 na Kr\u00f3la, kt\u00f3ry mia\u0142 przyj\u015b\u0107 nie po to, by bra\u0107, lecz by dawa\u0107; nie po to, by podbija\u0107, lecz by s\u0142u\u017cy\u0107; i nie po to, by rz\u0105dzi\u0107 z pa\u0142acu, lecz by kr\u00f3lowa\u0107 z drzewa krzy\u017ca.<\/p>\n<p data-start=\"3826\" data-end=\"4328\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Jezus jest odpowiedzi\u0105 na najg\u0142\u0119bsz\u0105 potrzeb\u0119 Izraela &#8211; i na nasz\u0105. Nie tylko prowadzi nas do walki; On ju\u017c j\u0105 wygra\u0142. Nie tylko nas s\u0105dzi; On bierze na siebie nasz s\u0105d. Tak\u017ce dzisiaj zaproszenie pozostaje aktualne: przesta\u0144 pok\u0142ada\u0107 ufno\u015b\u0107 w widzialnych pot\u0119gach i zegnij kolana przed niewidzialnym Kr\u00f3lem, kt\u00f3rego kr\u00f3lestwo nigdy nie upada, kt\u00f3rego mi\u0142o\u015b\u0107 nigdy si\u0119 nie chwieje i kt\u00f3rego panowanie wyprowadza \u017cycie ze \u015bmierci, nadziej\u0119 z rozpaczy i przynosi pok\u00f3j przewy\u017cszaj\u0105cy wszelkie zrozumienie.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy Izraelici przyszli do Samuela i poprosili o kr\u00f3la, ich pro\u015bba wydawa\u0142a si\u0119 rozs\u0105dna. Samuel by\u0142 ju\u017c stary, jego synowie nie szli w jego \u015blady, a narodowi zagra\u017cali wrogowie. \u201eUstan\u00f3w nam kr\u00f3la, aby nami rz\u0105dzi\u0142, tak jak to jest u innych narod\u00f3w\u201d (1 Sm 8,5). A jednak PAN powiedzia\u0142 Samuelowi: \u201eNie ciebie odrzucaj\u0105, lecz Mnie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":26598,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[530],"tags":[],"class_list":["post-29197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biblia-hebrajska"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.3 (Yoast SEO v27.6) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Co by\u0142o nie tak z kr\u00f3lem? - Jewish Studies for Christians<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\"},\"headline\":\"Co by\u0142o nie tak z kr\u00f3lem?\",\"datePublished\":\"2026-08-30T04:49:16+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-13T11:34:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/\"},\"wordCount\":1406,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/BANNER_1280x350_When-God-Was-Not-Enough.webp\",\"articleSection\":[\"Biblia hebrajska\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/\",\"name\":\"Co by\u0142o nie tak z kr\u00f3lem? - Jewish Studies for Christians\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/BANNER_1280x350_When-God-Was-Not-Enough.webp\",\"datePublished\":\"2026-08-30T04:49:16+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-13T11:34:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/BANNER_1280x350_When-God-Was-Not-Enough.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/BANNER_1280x350_When-God-Was-Not-Enough.webp\",\"width\":1280,\"height\":350},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Co by\u0142o nie tak z kr\u00f3lem?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/\",\"name\":\"Dr Eli's Blog\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\",\"name\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"width\":2560,\"height\":470,\"caption\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\",\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"Sandra Kwiecien\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/author\\\/sandra-kwiecien\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Co by\u0142o nie tak z kr\u00f3lem? - Jewish Studies for Christians","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/"},"author":{"name":"Sandra Kwiecien","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab"},"headline":"Co by\u0142o nie tak z kr\u00f3lem?","datePublished":"2026-08-30T04:49:16+00:00","dateModified":"2026-09-13T11:34:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/"},"wordCount":1406,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"image":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/BANNER_1280x350_When-God-Was-Not-Enough.webp","articleSection":["Biblia hebrajska"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/","name":"Co by\u0142o nie tak z kr\u00f3lem? - Jewish Studies for Christians","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/BANNER_1280x350_When-God-Was-Not-Enough.webp","datePublished":"2026-08-30T04:49:16+00:00","dateModified":"2026-09-13T11:34:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/#primaryimage","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/BANNER_1280x350_When-God-Was-Not-Enough.webp","contentUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/BANNER_1280x350_When-God-Was-Not-Enough.webp","width":1280,"height":350},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/co-by-o-nie-tak-z-kr-lem\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Co by\u0142o nie tak z kr\u00f3lem?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#website","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/","name":"Dr Eli's Blog","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98","name":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","contentUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","width":2560,"height":470,"caption":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel"},"logo":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png"},"sameAs":["https:\/\/jewishstudiesforchristians.com"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab","name":"Sandra Kwiecien","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","caption":"Sandra Kwiecien"},"url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/author\/sandra-kwiecien\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/350"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29197"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29199,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29197\/revisions\/29199"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}