Wyobra\u017a sobie kr\u00f3la Saula, Beniaminit\u0119, stoj\u0105cego przy kamiennym pomniku, kt\u00f3ry wzni\u00f3s\u0142 dla samego siebie w Karmelu w Judzie, tu\u017c po zwyci\u0119skiej bitwie (1 Sm 15,12). A teraz wyobra\u017a go sobie wiele lat wcze\u015bniej, w dniu, gdy Izrael po raz pierwszy szuka\u0142 swojego kr\u00f3la i znalaz\u0142 go ukrywaj\u0105cego si\u0119 w\u015br\u00f3d baga\u017cy, wyra\u017anie skr\u0119powanego zainteresowaniem, kt\u00f3re z czasem mia\u0142o zacz\u0105\u0107 odgrywa\u0107 w jego \u017cyciu tak wielk\u0105 rol\u0119 (1 Sm 10,22). Mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem skulonym w\u015br\u00f3d baga\u017cy a cz\u0142owiekiem wznosz\u0105cym pomnik ku w\u0142asnej chwale rozci\u0105ga si\u0119 historia kogo\u015b, kto coraz bardziej uzale\u017cnia si\u0119 od tego, co my\u015bl\u0105 o nim inni. Troska o w\u0142asn\u0105 pozycj\u0119 i uznanie w oczach ludzi ostatecznie przyczyni si\u0119 do jego upadku. Co wydarzy\u0142o si\u0119 pomi\u0119dzy tymi dwoma momentami?<\/p>\n
Za po\u015brednictwem Samuela, proroka i s\u0119dziego Izraela, B\u00f3g przekaza\u0142 kr\u00f3lowi Saulowi bardzo konkretne i wyj\u0105tkowe polecenie.<\/p>\n
Nakaz Samuela si\u0119ga korzeniami dawnej krzywdy. Nied\u0142ugo po wyj\u015bciu z Egiptu, gdy Izraelici byli wyczerpani i bezbronni, Amalek zaatakowa\u0142 ich od ty\u0142u, uderzaj\u0105c w s\u0142abych i zm\u0119czonych (Wj 17,8\u201316; Pwt 25,17\u201319). Wrogo\u015b\u0107 Amaleka wobec Izraela trwa\u0142a r\u00f3wnie\u017c po wej\u015bciu do ziemi: Amalekici przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do Eglona, kr\u00f3la Moabu, w walce przeciw Izraelowi, a p\u00f3\u017aniej wraz z Madianitami i ludami Wschodu pustoszyli izraelskie plony (Sdz 3,13; 6,3\u20135.33; 7,12). Saul otrzyma\u0142 wi\u0119c nakaz ob\u0142o\u017cenia Amaleka i jego dobytku kl\u0105tw\u0105 (cherem<\/em>, \u05d7\u05b5\u05e8\u05b6\u05dd): wszystko mia\u0142o zosta\u0107 ca\u0142kowicie oddane pod Bo\u017cy s\u0105d i w \u017cadnym wypadku nie mog\u0142o sta\u0107 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em osobistych korzy\u015bci dla Izraela (1 Sm 15,3).<\/p>\n Saul i lud oszcz\u0119dzili jednak Agaga i zachowali najlepsze sztuki byd\u0142a (1 Sm 15,9). Zniszczyli to, co by\u0142o \u201eliche i bezwarto\u015bciowe\u201d, lecz zachowali wszystko, co wydawa\u0142o si\u0119 cenne. By\u0142o to wybi\u00f3rcze pos\u0142usze\u0144stwo: rezygnacja z tego, co niewiele kosztuje, przy jednoczesnym zachowaniu tego, co zwi\u0119ksza wygod\u0119, bogactwo lub presti\u017c.<\/p>\n Nie by\u0142 to pierwszy raz, kiedy Saul zawi\u00f3d\u0142 pod presj\u0105. W 1 Sm 13, gdy Filistyni gromadzili swoje wojska, a \u017co\u0142nierze Saula zacz\u0119li si\u0119 rozprasza\u0107, kr\u00f3l straci\u0142 cierpliwo\u015b\u0107, czekaj\u0105c na Samuela, i sam z\u0142o\u017cy\u0142 ofiar\u0119 ca\u0142opaln\u0105. \u201eWidzia\u0142em, \u017ce lud rozprasza si\u0119 ode mnie\u201d \u2014 wyja\u015bnia\u0142 \u2014 dlatego \u201eprzemog\u0142em si\u0119\u201d (1 Sm 13,11\u201312).<\/p>\n Jego rozumowanie brzmi praktycznie. Pr\u00f3bowa\u0142 opanowa\u0107 sytuacj\u0119 w przera\u017conej i rozpadaj\u0105cej si\u0119 armii. Kr\u00f3l Izraela nie zosta\u0142 jednak ustanowiony po to, by ulega\u0107 temu, czego lud domaga\u0142 si\u0119 w chwili paniki.<\/p>\n Po zako\u0144czeniu wyprawy Saul z przekonaniem wita Samuela:\u00a0\u201eWype\u0142ni\u0142em rozkaz PANA\u201d (1 Sm 15,13).<\/em><\/p>\n Odpowied\u017a Samuela jest druzgoc\u0105ca:\u00a0\u201eA co to za beczenie owiec w moich uszach i ryk wo\u0142\u00f3w, kt\u00f3ry s\u0142ysz\u0119?\u201d (1 Sm 15,14).<\/em> Zwierz\u0119ta sk\u0142adaj\u0105 \u015bwiadectwo, zanim Saul zd\u0105\u017cy doko\u0144czy\u0107 swoj\u0105 obron\u0119.<\/p>\n Wcze\u015bniej w tej samej ksi\u0119dze pojawia si\u0119 uderzaj\u0105ca paralela. Kiedy Filistyni odsy\u0142ali Ark\u0119, krowy, kt\u00f3re j\u0105 ci\u0105gn\u0119\u0142y, sz\u0142y prosto w kierunku Bet-Szemesz, \u201erycz\u0105c po drodze\u201d, mimo \u017ce ka\u017cdy instynkt kaza\u0142 im zawr\u00f3ci\u0107 do ciel\u0105t (1 Sm 6,12). Ironia jest wymowna. Tamte krowy pod\u0105\u017ca\u0142y drog\u0105 wyznaczon\u0105 im przez JHWH, podczas gdy kr\u00f3l Saul tego nie uczyni\u0142.<\/p>\n Przyparty do muru Saul przerzuca odpowiedzialno\u015b\u0107 na innych, powtarzaj\u0105c zachowanie Adama (Rdz 3,12):\u00a0\u201eLud wzi\u0105\u0142 z \u0142upu […] aby z\u0142o\u017cy\u0107 ofiar\u0119 PANU, twemu Bogu\u201d (1 Sm 15,15).<\/em><\/p>\n To kompromis przebrany za pobo\u017cno\u015b\u0107. Ofiara sk\u0142adana wbrew Bo\u017cemu nakazowi nie mo\u017ce jednak u\u015bwi\u0119ci\u0107 niepos\u0142usze\u0144stwa.<\/p>\n Samuel odpowiada s\u0142owami, kt\u00f3re powinien us\u0142ysze\u0107 ka\u017cdy cz\u0142owiek religijny:\u00a0\u201ePos\u0142usze\u0144stwo lepsze jest od ofiary, a s\u0142uchanie \u2014 od t\u0142uszczu baran\u00f3w\u201d (1 Sm 15,22).<\/em><\/p>\n Kult nie mo\u017ce przes\u0142oni\u0107 serca, kt\u00f3re wci\u0105\u017c pr\u00f3buje targowa\u0107 si\u0119 z Bogiem. Potem pada jeszcze ostrzejsza diagnoza: bunt jest jak wr\u00f3\u017cbiarstwo, a zuchwa\u0142o\u015b\u0107 jak ba\u0142wochwalstwo (1 Sm 15,23). Jedno i drugie odsuwa g\u0142os Boga, zast\u0119puj\u0105c go innym autorytetem.<\/p>\n Nawet wyznaniu winy Saula towarzyszy to samo usprawiedliwienie:\u00a0\u201eZgrzeszy\u0142em […], bo ba\u0142em si\u0119 ludu i us\u0142ucha\u0142em jego g\u0142osu\u201d (1 Sm 15,24).<\/em><\/p>\n To wyznanie jest szczere, ale nie jest jeszcze g\u0142\u0119bokim poddaniem si\u0119 Bogu, kt\u00f3rego wymaga ta chwila. Niemal natychmiast Saul prosi Samuela:\u00a0\u201eOddaj mi teraz cze\u015b\u0107 wobec starszych mego ludu i wobec Izraela\u201d (1 Sm 15,30).<\/em><\/p>\n Nawet po us\u0142yszeniu, \u017ce B\u00f3g odrzuci\u0142 go jako kr\u00f3la, Saul nadal jest poch\u0142oni\u0119ty trosk\u0105 o w\u0142asn\u0105 reputacj\u0119.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n Samuel przypomina Saulowi:\u00a0\u201eCho\u0107 by\u0142e\u015b ma\u0142y we w\u0142asnych oczach, sta\u0142e\u015b si\u0119 g\u0142ow\u0105 pokole\u0144 Izraela\u201d (1 Sm 15,17).<\/em><\/p>\n Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry niegdy\u015b ukrywa\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d baga\u017cy, teraz po zwyci\u0119stwie wznosi sobie pomnik. To d\u0142uga droga \u2014 od pokory do pogoni za w\u0142asn\u0105 chwa\u0142\u0105.<\/p>\n Hebrajskie s\u0142owo to yad<\/em> (\u05d9\u05b8\u05d3), kt\u00f3re zazwyczaj oznacza \u201er\u0119k\u0119\u201d, lecz tutaj odnosi si\u0119 do pomnika upami\u0119tniaj\u0105cego jakie\u015b wydarzenie lub osob\u0119. To samo s\u0142owo pojawia si\u0119 p\u00f3\u017aniej w odniesieniu do pomnika Absaloma (2 Sm 18,18). Wcze\u015bniej, w 1 Ksi\u0119dze Samuela, \u201er\u0119ka\u201d PANA nieustannie zaznacza\u0142a swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 w opowie\u015bci: po zdobyciu Arki ci\u0105\u017cy\u0142a nad Aszdodem, podczas gdy odci\u0119te r\u0119ce Dagona le\u017ca\u0142y na posadzce jego \u015bwi\u0105tyni (1 Sm 5,4.6). Saul natomiast wznosi yad<\/em> \u2014 pomnik \u2014 samemu sobie.<\/p>\n Amalek nie znika z biblijnej historii po wyprawie Saula. Tekst m\u00f3wi, \u017ce Saul pobi\u0142 Amalekit\u00f3w \u201eod Chawila a\u017c do Szur\u201d (1 Sm 15,7), co nie musi oznacza\u0107 wszystkich Amalekit\u00f3w, gdziekolwiek \u017cyli. P\u00f3\u017aniej amalekiccy naje\u017ad\u017acy pustosz\u0105 Siklag, uprowadzaj\u0105c \u017cony i dzieci Dawida oraz zabieraj\u0105c jego dobytek. Dawid odzyskuje wszystko, co zabrali, lecz czterystu m\u0142odych Amalekit\u00f3w uchodzi z \u017cyciem (1 Sm 30,1\u201320). Za panowania Ezechiasza ludzie z pokolenia Symeona uderzaj\u0105 na \u201ereszt\u0119 Amalekit\u00f3w, kt\u00f3rzy ocaleli\u201d (1 Krn 4,42\u201343).<\/p>\n Wiele stuleci p\u00f3\u017aniej Ksi\u0119ga Estery przedstawia wroga Izraela jako \u201eHamana Agagit\u0119\u201d (Est 3,1). Rodow\u00f3d Mardocheusza prowadzi natomiast przez Kisza \u2014 imi\u0119, kt\u00f3re nosi\u0142 r\u00f3wnie\u017c ojciec Saula (Est 2,5; 1 Sm 9,1). Ksi\u0119ga Estery nie dowodzi, \u017ce Haman by\u0142 dos\u0142ownym potomkiem Agaga, kt\u00f3rego Saul oszcz\u0119dzi\u0142. Literackie nawi\u0105zanie jest jednak nie do przeoczenia: potomek Kisza staje naprzeciw Agagity i po raz kolejny zagro\u017cone jest przetrwanie Izraela. Cz\u0119\u015bciowe pos\u0142usze\u0144stwo Saula nie tylko pozostawi\u0142o przy \u017cyciu dawnego wroga. Pozostawi\u0142o niedoko\u0144czon\u0105 spraw\u0119, o kt\u00f3rej biblijna opowie\u015b\u0107 \u015bwiadomie przypomina.<\/p>\n Kr\u00f3l, kt\u00f3rym Saul nie potrafi\u0142 by\u0107<\/strong><\/p>\n Pora\u017cka Saula przygotowuje nas na rozpoznanie Kr\u00f3la, kt\u00f3rego Izrael naprawd\u0119 potrzebowa\u0142. Saul zabiega\u0142 o uznanie ludzi, zachowa\u0142 to, czego B\u00f3g zabroni\u0142 mu zachowa\u0107, i pozwoli\u0142, by g\u0142os t\u0142umu sta\u0142 si\u0119 wa\u017cniejszy od g\u0142osu Boga. Cho\u0107 kr\u00f3lestwo przechodzi od Saula do Dawida (1 Sm 16), Jezus, ostateczny Syn Dawida, nie zgodzi\u0142 si\u0119 zosta\u0107 kr\u00f3lem na takich zasadach, nawet wtedy, gdy ludzie chcieli obwo\u0142a\u0107 Go kr\u00f3lem si\u0142\u0105 (J 6,15).<\/p>\n W Getsemani, w obliczu aresztowania, cierpienia i \u015bmierci, Jezus modli\u0142 si\u0119:\u00a0\u201eNie to, co Ja chc\u0119, ale to, co Ty\u201d (Mk 14,36).<\/em><\/p>\n Tam, gdzie strach Saula prowadzi\u0142 do wybi\u00f3rczego pos\u0142usze\u0144stwa, pos\u0142usze\u0144stwo Jezusa wobec Ojca by\u0142o ca\u0142kowite. A poniewa\u017c odda\u0142 samego siebie za grzesznik\u00f3w, ludzie, kt\u00f3rzy rozpoznaj\u0105 w swoich sercach l\u0119k Saula, mog\u0105 otrzyma\u0107 nie tylko ostrze\u017cenie, lecz tak\u017ce \u0142ask\u0119.<\/p>\n Historia Saula jest lustrem ustawionym przed sercem ka\u017cdego z nas. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry niegdy\u015b ukrywa\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d baga\u017cy, sko\u0144czy\u0142, wznosz\u0105c pomniki ku w\u0142asnej chwale. Mi\u0119dzy tymi dwoma momentami dokona\u0142a si\u0119 jedna tragiczna zamiana: Saul zamieni\u0142 uznanie Boga na poklask t\u0142umu. Cz\u0119\u015bciowe pos\u0142usze\u0144stwo nigdy nie pozostaje tylko cz\u0119\u015bciowe. Z czasem przeradza si\u0119 w \u017cycie rz\u0105dzone przez strach, trosk\u0119 o reputacj\u0119 i pragnienie ocalenia samego siebie. A jednak wezwanie skierowane do nas pozostaje takie samo. B\u0105d\u017a pos\u0142uszny bez reszty. Zaufaj ca\u0142kowicie. Nie pr\u00f3buj targowa\u0107 si\u0119 z Bogiem o to, co jasno nakaza\u0142. Owce wci\u0105\u017c becz\u0105. Pomniki wci\u0105\u017c si\u0119 rozpadaj\u0105. Tylko jedno imi\u0119 trwa na wieki, i nie jest to nasze imi\u0119. Niech twoje \u017cycie wskazuje na Kr\u00f3la, kt\u00f3ry nigdy nie zawi\u00f3d\u0142, na Tego, kt\u00f3rego pos\u0142usze\u0144stwo zapewni\u0142o nam to, czego nasze kompromisy nigdy nie mog\u0142y osi\u0105gn\u0105\u0107. Wybierz poddanie zamiast w\u0142asnej chwa\u0142y i niech twoim dziedzictwem b\u0119dzie wierno\u015b\u0107, a nie pomnik wzniesiony samemu sobie.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wyobra\u017a sobie kr\u00f3la Saula, Beniaminit\u0119, stoj\u0105cego przy kamiennym pomniku, kt\u00f3ry wzni\u00f3s\u0142 dla samego siebie w Karmelu w Judzie, tu\u017c po zwyci\u0119skiej bitwie (1 Sm 15,12). A teraz wyobra\u017a go sobie wiele lat wcze\u015bniej, w dniu, gdy Izrael po raz pierwszy szuka\u0142 swojego kr\u00f3la i znalaz\u0142 go ukrywaj\u0105cego si\u0119 w\u015br\u00f3d baga\u017cy, wyra\u017anie skr\u0119powanego zainteresowaniem, kt\u00f3re z […]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":28902,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[530],"tags":[],"class_list":["post-29589","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biblia-hebrajska"],"yoast_head":"\nSi\u0142a strachu<\/h4>\n
Owce demaskuj\u0105 kr\u00f3la<\/h4>\n
Od baga\u017cy do pomnika<\/h4>\n
Niedoko\u0144czona sprawa z Amalekiem<\/h4>\n
Zako\u0144czenie<\/h4>\n