{"id":30385,"date":"2026-09-09T20:13:30","date_gmt":"2026-09-09T17:13:30","guid":{"rendered":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/?p=30385"},"modified":"2026-10-19T20:11:22","modified_gmt":"2026-10-19T17:11:22","slug":"b-g-kt-ry-s-yszy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/b-g-kt-ry-s-yszy\/","title":{"rendered":"B\u00f3g, kt\u00f3ry s\u0142yszy"},"content":{"rendered":"<p>Wielkie wyznanie wiary Izraela rozpoczyna si\u0119 od nakazu:<\/p>\n<blockquote><p><em>\u201eS\u0142uchaj, Izraelu, PAN jest naszym Bogiem \u2014 PAN jedynie\u201d (Pwt 6,4).<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><em>Shema\u02bf Yisrael, Adonai Eloheinu, Adonai E\u1e25ad.<\/em><\/p>\n\u05e9\u05b0\u05c1\u05de\u05b7\u05e2 \u05d9\u05b4\u05e9\u05b0\u05c2\u05e8\u05b8\u05d0\u05b5\u05dc \u05d9\u05b0\u05d4\u05d5\u05b8\u05d4 \u05d0\u05b1\u05dc\u05b9\u05d4\u05b5\u05d9\u05e0\u05d5\u05bc \u05d9\u05b0\u05d4\u05d5\u05b8\u05d4 \u05d0\u05b6\u05d7\u05b8\u05d3\n<p>Pierwszym s\u0142owem jest <em>shema\u02bf<\/em> <span class=\"speech he\"><button class=\"speech__button\" type=\"button\" aria-label=\"Listen to Hebrew\" title=\"Listen to Hebrew\"><span aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><span class=\"speech__text\" dir=\"rtl\" lang=\"he\">\u05e9\u05b0\u05c1\u05de\u05b7\u05e2<\/span><audio class=\"speech__audio\" preload=\"none\" src=\"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/hebrew-speech\/315cb6158063ecc95fb36a0e19adc58b.mp3\"><\/audio><\/span>: \u201es\u0142uchaj\u201d, \u201eus\u0142ysz\u201d, \u201ezwr\u00f3\u0107 uwag\u0119\u201d. S\u0142owo to znajduje si\u0119 tak blisko samego serca wiary Izraela, \u017ce w tradycji \u017cydowskiej Pwt 6,4\u20139 powszechnie okre\u015bla si\u0119 po prostu mianem <em>Szema<\/em>.<\/p>\n<p>Zanim jednak Pismo wezwie Izraela, aby s\u0142ucha\u0142, k\u0142adzie pod to wezwanie cichy fundament. Na d\u0142ugo przed tym, zanim B\u00f3g nakazuje swojemu ludowi, by Go s\u0142ucha\u0142, objawia si\u0119 jako B\u00f3g, kt\u00f3ry s\u0142ucha tych, kt\u00f3rych nie chce us\u0142ysze\u0107 nikt inny.<\/p>\n<h4>Izmael: B\u00f3g s\u0142yszy<\/h4>\n<p>Hagar by\u0142a egipsk\u0105 niewolnic\u0105. Saraj j\u0105 upokorzy\u0142a, a ona uciek\u0142a na pustyni\u0119, nie maj\u0105c ze sob\u0105 nic pr\u00f3cz w\u0142asnego b\u00f3lu. Tam odnalaz\u0142 j\u0105 anio\u0142 PANA i powiedzia\u0142 o synu, kt\u00f3ry jeszcze si\u0119 nie narodzi\u0142:<\/p>\n<blockquote><p><em>\u201eNadasz mu imi\u0119 Izmael, bo PAN us\u0142ysza\u0142, gdy by\u0142a\u015b upokorzona\u201d (Rdz 16,11).<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Imi\u0119 Izmael <span class=\"speech he\"><button class=\"speech__button\" type=\"button\" aria-label=\"Listen to Hebrew\" title=\"Listen to Hebrew\"><span aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><span class=\"speech__text\" dir=\"rtl\" lang=\"he\">\u05d9\u05b4\u05e9\u05b0\u05c1\u05de\u05b8\u05e2\u05b5\u05d0\u05dc<\/span><audio class=\"speech__audio\" preload=\"none\" src=\"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/hebrew-speech\/f15feff3a9f89af02d4bee9423197780.mp3\"><\/audio><\/span>, <em>Yishma\u02bfel<\/em>\u00a0oznacza \u201eB\u00f3g s\u0142yszy\u201d. Jego pierwszy cz\u0142on, <em>yishma\u02bf<\/em>, pochodzi od hebrajskiego rdzenia <em>shama\u02bf<\/em> <span class=\"speech he\"><button class=\"speech__button\" type=\"button\" aria-label=\"Listen to Hebrew\" title=\"Listen to Hebrew\"><span aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><span class=\"speech__text\" dir=\"rtl\" lang=\"he\">\u05e9\u05b8\u05c1\u05de\u05b7\u05e2<\/span><audio class=\"speech__audio\" preload=\"none\" src=\"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/hebrew-speech\/17bbe6d74ccc99d856785e88173ae21c.mp3\"><\/audio><\/span>, \u201es\u0142ysze\u0107\u201d, i \u0142\u0105czy si\u0119 ze s\u0142owem <em>El<\/em> <span class=\"speech he\"><button class=\"speech__button\" type=\"button\" aria-label=\"Listen to Hebrew\" title=\"Listen to Hebrew\"><span aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><span class=\"speech__text\" dir=\"rtl\" lang=\"he\">\u05d0\u05b5\u05dc<\/span><audio class=\"speech__audio\" preload=\"none\" src=\"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/hebrew-speech\/ae3839e93778c458d4dc30860a5696d6.mp3\"><\/audio><\/span>, \u201eB\u00f3g\u201d. Za ka\u017cdym razem, gdy kto\u015b wypowiada\u0142 to imi\u0119, g\u0142osi\u0142 kr\u00f3tkie kazanie: B\u00f3g s\u0142yszy.<\/p>\n<p>Warto zatrzyma\u0107 si\u0119 nad tym na chwil\u0119. Zanim Izrael sta\u0142 si\u0119 narodem, zanim nast\u0105pi\u0142o wyj\u015bcie z Egiptu, zanim B\u00f3g zawar\u0142 przymierze na Synaju i zanim ktokolwiek wypowiedzia\u0142 s\u0142owa \u201eS\u0142uchaj, Izraelu\u201d, B\u00f3g Izraela ju\u017c us\u0142ysza\u0142 wo\u0142anie zapomnianej cudzoziemki i niewolnicy.<\/p>\n<p>Po latach Hagar i jej syn ponownie znale\u017ali si\u0119 na pustyni; tym razem zabrak\u0142o im wody, a \u015bmier\u0107 wydawa\u0142a si\u0119 bliska. Hagar p\u0142aka\u0142a, nie mog\u0105c nawet patrze\u0107 na syna. Pismo m\u00f3wi jednak wprost: \u201eB\u00f3g us\u0142ysza\u0142 j\u0119k ch\u0142opca\u201d (Rdz 21,17). Jego imi\u0119 nie by\u0142o jedynie ozdob\u0105. W obu pustynnych opowie\u015bciach staje si\u0119 \u015bwiadectwem o Bogu, kt\u00f3ry s\u0142yszy.<\/p>\n<h4 data-pm-slice=\"1 1 []\">Symeon: PAN us\u0142ysza\u0142<\/h4>\n<p>W historii Lei pobrzmiewa ten sam motyw. Jakub kocha\u0142 Rachel\u0119; Lea \u017cy\u0142a w cieniu tej mi\u0142o\u015bci. Kiedy urodzi\u0142 si\u0119 jej drugi syn, nada\u0142a mu imi\u0119 utworzone od tego samego hebrajskiego rdzenia, kt\u00f3ry pojawia si\u0119 w historii Hagar: Symeon <span class=\"speech he\"><button class=\"speech__button\" type=\"button\" aria-label=\"Listen to Hebrew\" title=\"Listen to Hebrew\"><span aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><span class=\"speech__text\" dir=\"rtl\" lang=\"he\">\u05e9\u05b4\u05c1\u05de\u05b0\u05e2\u05d5\u05b9\u05df<\/span><audio class=\"speech__audio\" preload=\"none\" src=\"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/hebrew-speech\/739294f6889a49d2cfe5e0fa1e365ce4.mp3\"><\/audio><\/span>, <em>Shim\u02bfon<\/em>), od <em>shama\u02bf<\/em>.<\/p>\n<blockquote><p><em>\u201ePAN us\u0142ysza\u0142, \u017ce jestem odtr\u0105cona, dlatego da\u0142 mi r\u00f3wnie\u017c tego syna\u201d (Rdz 29,33).<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>U\u017cyte tu hebrajskie okre\u015blenie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c odda\u0107 jako \u201eniekochana\u201d, co dobrze odpowiada ukazanemu w tym rozdziale kontrastowi mi\u0119dzy mi\u0142o\u015bci\u0105 Jakuba do Racheli a bolesnym po\u0142o\u017ceniem Lei w jego domu.<\/p>\n<p>Trudno by\u0142oby znale\u017a\u0107 dwie kobiety, kt\u00f3rych sytuacja r\u00f3\u017cni\u0142aby si\u0119 bardziej ni\u017c sytuacja Hagar i Lei. Jedna by\u0142a niewolnic\u0105 pozostaj\u0105c\u0105 poza przymierzem, druga \u017con\u0105 nale\u017c\u0105c\u0105 do wsp\u00f3lnoty przymierza. A jednak obie po\u015br\u00f3d swojego cierpienia odkry\u0142y t\u0119 sam\u0105 prawd\u0119: PAN s\u0142yszy uci\u015bnionych, niekochanych i pomijanych.<\/p>\n<h4>S\u0142uchaj, Izraelu<\/h4>\n<p>Dopiero p\u00f3\u017aniej, wiele pokole\u0144 po Hagar i Lei, Izrael us\u0142ysza\u0142 nakaz: <em>Shema\u02bf Yisrael<\/em> <span class=\"speech he\"><button class=\"speech__button\" type=\"button\" aria-label=\"Listen to Hebrew\" title=\"Listen to Hebrew\"><span aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><span class=\"speech__text\" dir=\"rtl\" lang=\"he\">\u05e9\u05b0\u05c1\u05de\u05b7\u05e2 \u05d9\u05b4\u05e9\u05b0\u05c2\u05e8\u05b8\u05d0\u05b5\u05dc<\/span><audio class=\"speech__audio\" preload=\"none\" src=\"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/hebrew-speech\/aed3c4826f9a494afc0f26de4ce84b65.mp3\"><\/audio><\/span>, \u201eS\u0142uchaj, Izraelu\u201d.<\/p>\n<p>B\u00f3g, kt\u00f3ry s\u0142yszy, teraz wzywa sw\u00f3j lud, aby i on Go s\u0142ucha\u0142. <em>Shama\u02bf<\/em> nie zawsze oznacza pos\u0142usze\u0144stwo. Mo\u017ce oznacza\u0107 po prostu us\u0142yszenie d\u017awi\u0119ku, wie\u015bci czy g\u0142osu. Kiedy jednak przemawia B\u00f3g przymierza, prawdziwe s\u0142uchanie nie mo\u017ce na d\u0142ugo pozosta\u0107 bierne. Przeradza si\u0119 w \u017cycie kszta\u0142towane przez odpowied\u017a na Jego s\u0142owo. Dlatego zaraz po <em>Szema<\/em> Ksi\u0119ga Powt\u00f3rzonego Prawa m\u00f3wi o mi\u0142owaniu Boga ca\u0142ym sercem i o codziennym \u017cyciu Jego s\u0142owami (Pwt 6,5\u20139).<\/p>\n<p>Wiele stuleci p\u00f3\u017aniej, kiedy zapytano Jezusa o najwa\u017cniejsze przykazanie, On r\u00f3wnie\u017c zacz\u0105\u0142 w\u0142a\u015bnie od tego miejsca. Przywo\u0142a\u0142 <em>Szema<\/em>, a nast\u0119pnie, niemal jednym tchem, po\u0142\u0105czy\u0142 je z przykazaniem mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego (Mk 12,29\u201331).<\/p>\n<p><strong>Zako\u0144czenie<\/strong><\/p>\n<p>B\u00f3g, kt\u00f3ry nakazuje nam s\u0142ucha\u0107, ju\u017c wcze\u015bniej dowi\u00f3d\u0142, \u017ce sam s\u0142yszy. Zanim Izrael po raz pierwszy wypowiedzia\u0142 <em>Szema<\/em>, zanim zagrzmia\u0142 Synaj, zanim w og\u00f3le powsta\u0142 nar\u00f3d izraelski, B\u00f3g pochyli\u0142 si\u0119 nad zbieg\u0142\u0105 niewolnic\u0105 i niekochan\u0105 \u017con\u0105. Us\u0142ysza\u0142 Hagar na pustyni. Us\u0142ysza\u0142 Le\u0119 \u017cyj\u0105c\u0105 w cieniu mi\u0142o\u015bci do innej kobiety. Ich synowie nosili imiona, kt\u00f3re g\u0142osi\u0142y to samo przes\u0142anie: B\u00f3g s\u0142yszy.<\/p>\n<p>Na tym opiera si\u0119 wszelkie pos\u0142usze\u0144stwo. Nie wo\u0142amy do odleg\u0142ego b\u00f3stwa, kt\u00f3re trzeba przekona\u0107, aby zechcia\u0142o nas wys\u0142ucha\u0107. Odpowiadamy Bogu, kt\u00f3ry pierwszy nas us\u0142ysza\u0142. Niech wi\u0119c twoje serce nabierze odwagi. Ten, kt\u00f3ry wzywa ci\u0119, aby\u015b s\u0142ucha\u0142, nigdy nie przesta\u0142 s\u0142ucha\u0107 ciebie. Ka\u017cda ukryta \u0142za, ka\u017cdy b\u00f3l, kt\u00f3rego nie potrafi\u0142e\u015b nazwa\u0107, ka\u017cda modlitwa wyszeptana w ciemno\u015bci dotar\u0142y do Jego uszu. Teraz ty Go s\u0142uchaj. Kochaj Go. Chod\u017a Jego drogami. B\u00f3g, kt\u00f3ry s\u0142yszy, jest godzien ludu, kt\u00f3ry Go s\u0142ucha.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wielkie wyznanie wiary Izraela rozpoczyna si\u0119 od nakazu: \u201eS\u0142uchaj, Izraelu, PAN jest naszym Bogiem \u2014 PAN jedynie\u201d (Pwt 6,4). Shema\u02bf Yisrael, Adonai Eloheinu, Adonai E\u1e25ad. Pierwszym s\u0142owem jest shema\u02bf : \u201es\u0142uchaj\u201d, \u201eus\u0142ysz\u201d, \u201ezwr\u00f3\u0107 uwag\u0119\u201d. S\u0142owo to znajduje si\u0119 tak blisko samego serca wiary Izraela, \u017ce w tradycji \u017cydowskiej Pwt 6,4\u20139 powszechnie okre\u015bla si\u0119 po prostu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":28955,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[486],"tags":[],"class_list":["post-30385","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hebrew-pl"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.3 (Yoast SEO v27.6) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>B\u00f3g, kt\u00f3ry s\u0142yszy - Jewish Studies for Christians<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\"},\"headline\":\"B\u00f3g, kt\u00f3ry s\u0142yszy\",\"datePublished\":\"2026-09-09T17:13:30+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-19T17:11:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/\"},\"wordCount\":859,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/ChatGPT-Image-Sep-9-2026-08_46_06-PM.png\",\"articleSection\":[\"Hebrajski\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/\",\"name\":\"B\u00f3g, kt\u00f3ry s\u0142yszy - Jewish Studies for Christians\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/ChatGPT-Image-Sep-9-2026-08_46_06-PM.png\",\"datePublished\":\"2026-09-09T17:13:30+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-19T17:11:22+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/ChatGPT-Image-Sep-9-2026-08_46_06-PM.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/ChatGPT-Image-Sep-9-2026-08_46_06-PM.png\",\"width\":2048,\"height\":768},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/the-god-who-hears\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"B\u00f3g, kt\u00f3ry s\u0142yszy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/\",\"name\":\"Dr Eli's Blog\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98\",\"name\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\",\"width\":2560,\"height\":470,\"caption\":\"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/logo-scaled.png\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab\",\"name\":\"Sandra Kwiecien\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"Sandra Kwiecien\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/jewishstudiesforchristians.com\\\/pl\\\/author\\\/sandra-kwiecien\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"B\u00f3g, kt\u00f3ry s\u0142yszy - Jewish Studies for Christians","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/"},"author":{"name":"Sandra Kwiecien","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab"},"headline":"B\u00f3g, kt\u00f3ry s\u0142yszy","datePublished":"2026-09-09T17:13:30+00:00","dateModified":"2026-10-19T17:11:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/"},"wordCount":859,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"image":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-Sep-9-2026-08_46_06-PM.png","articleSection":["Hebrajski"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/","name":"B\u00f3g, kt\u00f3ry s\u0142yszy - Jewish Studies for Christians","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-Sep-9-2026-08_46_06-PM.png","datePublished":"2026-09-09T17:13:30+00:00","dateModified":"2026-10-19T17:11:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/#primaryimage","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-Sep-9-2026-08_46_06-PM.png","contentUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-Sep-9-2026-08_46_06-PM.png","width":2048,"height":768},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/the-god-who-hears\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"B\u00f3g, kt\u00f3ry s\u0142yszy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#website","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/","name":"Dr Eli's Blog","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/60f4a0c10ba754b71c7dc2ab8234ec98","name":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","contentUrl":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png","width":2560,"height":470,"caption":"Dr. Eli (Eliyahu) Lizorkin-Girzhel"},"logo":{"@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/logo-scaled.png"},"sameAs":["https:\/\/jewishstudiesforchristians.com"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/#\/schema\/person\/646e2adf7a249b4a2b7b30f44c17f2ab","name":"Sandra Kwiecien","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1849939406bcec9ba92fbe1f999ef38f90fe6eb6585d791706d25c733f052c31?s=96&d=identicon&r=g","caption":"Sandra Kwiecien"},"url":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/author\/sandra-kwiecien\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/350"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30385"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32469,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30385\/revisions\/32469"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jewishstudiesforchristians.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}