Znana formu\u0142a przysi\u0119gi s\u0105dowej: \u201ePrzysi\u0119gam m\u00f3wi\u0107 prawd\u0119, ca\u0142\u0105 prawd\u0119 i tylko prawd\u0119, tak mi dopom\u00f3\u017c B\u00f3g\u201d wyra\u017ca wa\u017cny idea\u0142 moralny. Co jednak, je\u015bli powiedzenie ca\u0142ej prawdy umo\u017cliwia komu\u015b pope\u0142nienie wielkiego z\u0142a?<\/p>\n
Historia Samuela<\/strong><\/p>\n To niewygodne pytanie kryje si\u0119 za jednym z najdziwniejszych, przynajmniej dla wsp\u00f3\u0142czesnego chrze\u015bcija\u0144skiego czytelnika, moment\u00f3w w historii Samuela. Po odrzuceniu Saula jako kr\u00f3la B\u00f3g nakazuje Samuelowi uda\u0107 si\u0119 do Betlejem i nama\u015bci\u0107 jednego z syn\u00f3w Jessego. Samuel natychmiast dostrzega niebezpiecze\u0144stwo: \u201eJak\u017ce p\u00f3jd\u0119? Us\u0142yszy o tym Saul i zabije mnie\u201d (1 Sm 16,2). Odpowied\u017a Boga jest niezwyk\u0142a. Samuel ma zabra\u0107 ze sob\u0105 ja\u0142owic\u0119 i powiedzie\u0107: \u201ePrzybywam, aby z\u0142o\u017cy\u0107 ofiar\u0119 PANU\u201d.<\/p>\n To prawda. Samuel rzeczywi\u015bcie sk\u0142ada ofiar\u0119. Nie jest to jednak jedyny pow\u00f3d jego podr\u00f3\u017cy. Jego w\u0142a\u015bciwa misja jest politycznie niezwykle niebezpieczna: ma nama\u015bci\u0107 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zast\u0105pi Saula. B\u00f3g nie nakazuje Samuelowi k\u0142ama\u0107. Poleca mu oznajmi\u0107 prawd\u0119 o sk\u0142adanej ofierze, podczas gdy namaszczenie wybranego syna Jessego pozostaje nieujawnione.<\/p>\n Historia Moj\u017cesza<\/strong><\/p>\n Czy prawdom\u00f3wno\u015b\u0107 zawsze wymaga ujawnienia ca\u0142ej prawdy? Pierwszy rozdzia\u0142 Ksi\u0119gi Wyj\u015bcia stawia to samo pytanie jeszcze dobitniej. Faraon nakazuje hebrajskim po\u0142o\u017cnym, Szifrze i Pui, zabija\u0107 nowo narodzonych hebrajskich ch\u0142opc\u00f3w. One jednak odmawiaj\u0105 wykonania rozkazu. Kiedy faraon \u017c\u0105da od nich wyja\u015bnie\u0144, odpowiadaj\u0105, \u017ce Hebrajki rodz\u0105, zanim po\u0142o\u017cne zd\u0105\u017c\u0105 do nich przyby\u0107 (Wj 1,19). Tekst ani na chwil\u0119 nie zatrzymuje si\u0119, by je pot\u0119pi\u0107. Przeciwnie, m\u00f3wi nam, \u017ce po\u0142o\u017cne \u201eba\u0142y si\u0119 Boga\u201d i \u017ce B\u00f3g dobrze im czyni\u0142 (Wj 1,17.20\u201321).<\/p>\n By\u0107 mo\u017ce zatem zasadniczy problem etyczny nie sprowadza si\u0119 jedynie do pytania, czy faraon otrzyma\u0142 wszystkie informacje. By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bciwe pytanie brzmi: czy faraon mia\u0142 w og\u00f3le moralne prawo do informacji, kt\u00f3re pomog\u0142yby mu mordowa\u0107 dzieci?<\/p>\n Historia Rachab<\/strong><\/p>\n Historia Rachab prowadzi nas jeszcze dalej. Kiedy kr\u00f3l Jerycha wysy\u0142a ludzi, aby schwytali izraelskich zwiadowc\u00f3w, Rachab ukrywa ich na dachu swojego domu, a wys\u0142annikom kr\u00f3la m\u00f3wi, \u017ce opu\u015bcili ju\u017c miasto (Joz 2,4\u20136). Nie jest to jedynie przemilczenie. To \u015bwiadome wprowadzenie w b\u0142\u0105d. A jednak p\u00f3\u017aniejsze ksi\u0119gi Pisma wspominaj\u0105 Rachab jako kobiet\u0119 wiary. List do Hebrajczyk\u00f3w wychwala j\u0105 za to, \u017ce przyj\u0119\u0142a zwiadowc\u00f3w (Hbr 11,31), a Jakub wskazuje wprost na to, \u017ce udzieli\u0142a im schronienia, a nast\u0119pnie wyprawi\u0142a ich inn\u0105 drog\u0105 (Jk 2,25).<\/p>\n Dlaczego? Poniewa\u017c ludzie domagaj\u0105cy si\u0119 prawdy zamierzali wykorzysta\u0107 j\u0105 przeciwko tym, kt\u00f3rych Rachab chroni\u0142a. Widzimy tutaj uderzaj\u0105cy schemat. Samuel staje wobec kr\u00f3la, kt\u00f3ry mo\u017ce go zabi\u0107. Po\u0142o\u017cne staj\u0105 wobec kr\u00f3la morduj\u0105cego niemowl\u0119ta. Rachab staje wobec w\u0142adz, kt\u00f3re chc\u0105 schwyta\u0107 zwiadowc\u00f3w, aby ich torturowa\u0107 i zabi\u0107. W ka\u017cdym z tych przypadk\u00f3w pe\u0142na otwarto\u015b\u0107 oznacza\u0142aby oddanie prawdy na s\u0142u\u017cb\u0119 morderczej przemocy.<\/p>\n Historia Jezusa<\/strong><\/p>\n W tym samym miejscu, w Betlejem, gdzie Samuel namaszcza Dawida, najm\u0142odszego syna Jessego, rodzi si\u0119 Jezus, potomek Dawida. Powiedzia\u0142: \u201eJa jestem drog\u0105, prawd\u0105<\/strong> i \u017cyciem…\u201d. To On pomaga nam wyra\u017aniej dostrzec istot\u0119 tego zagadnienia. Na przyk\u0142ad u Jana czytamy:<\/p>\n \u201eJezus natomiast nie zwierza\u0142 si\u0119 im, bo wszystkich zna\u0142…\u201d (J 2,24).<\/em><\/p>\n Co jeszcze wa\u017cniejsze, kiedy Jego wrogowie usi\u0142uj\u0105 Go zabi\u0107, Jezus udaje si\u0119 do Jerozolimy \u201enie jawnie, lecz skrycie\u201d (J 7,10). Kiedy wrogo nastawieni przyw\u00f3dcy domagaj\u0105 si\u0119 odpowiedzi na pytania, kt\u00f3re maj\u0105 Go pochwyci\u0107 w pu\u0142apk\u0119, czasami odpowiada pytaniem na pytanie (Mt 21,23\u201327), zamiast udziela\u0107 informacji, kt\u00f3rych od Niego oczekuj\u0105. Przed Herodem w og\u00f3le odmawia odpowiedzi (\u0141k 23,8\u20139). Swoim uczniom m\u00f3wi za\u015b:<\/p>\n \u201eB\u0105d\u017acie wi\u0119c roztropni jak w\u0119\u017ce, a nieskazitelni jak go\u0142\u0119bie\u201d (Mt 10,16).<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n Kontekstem tych s\u0142\u00f3w ponownie jest prze\u015bladowanie. Czyny i s\u0142owa Jezusa ucz\u0105 m\u0105dro\u015bci w obliczu z\u0142a. Pismo pot\u0119pia k\u0142amstwo, manipulacj\u0119, oszustwo i zwodzenie dla w\u0142asnej korzy\u015bci. Przytoczone fragmenty wskazuj\u0105 jednak, \u017ce prawdom\u00f3wno\u015b\u0107 nie jest tym samym, co przekazywanie ka\u017cdemu wszystkich informacji, kt\u00f3rych si\u0119 domaga lub kt\u00f3rych oczekuje. Jest to szczeg\u00f3lnie istotne w sytuacji, gdy zagro\u017cone jest ludzkie \u017cycie.<\/p>\n Zako\u0144czenie<\/strong><\/p>\n Czy jeste\u015bmy winni prawd\u0119 Bogu i ludziom?<\/p>\n Tak.<\/p>\n Czy istniej\u0105 sytuacje, w kt\u00f3rych lepiej nie ujawnia\u0107 \u201eca\u0142ej prawdy\u201d?<\/p>\n Z pewno\u015bci\u0105.<\/p>\n A co wa\u017cniejsze –\u00a0 czy jeste\u015bmy winni j\u0105 brutalnym przest\u0119pcom? Zdecydowanie nie.<\/p>\n Prawdom\u00f3wno\u015b\u0107 jest cnot\u0105, ale nigdy nie mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 broni\u0105 w r\u0119kach ludzi niegodziwych. Te trzy historie ze Starego Testamentu s\u0105 jedynie kilkoma spo\u015br\u00f3d wielu przyk\u0142ad\u00f3w, kt\u00f3re mogliby\u015bmy om\u00f3wi\u0107. Bogu i naszym bli\u017anim jeste\u015bmy winni uczciwo\u015b\u0107, ale nie jeste\u015bmy nic winni tym, kt\u00f3rzy wykorzystaliby prawd\u0119, aby zniszczy\u0107 niewinnych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Znana formu\u0142a przysi\u0119gi s\u0105dowej: \u201ePrzysi\u0119gam m\u00f3wi\u0107 prawd\u0119, ca\u0142\u0105 prawd\u0119 i tylko prawd\u0119, tak mi dopom\u00f3\u017c B\u00f3g\u201d wyra\u017ca wa\u017cny idea\u0142 moralny. Co jednak, je\u015bli powiedzenie ca\u0142ej prawdy umo\u017cliwia komu\u015b pope\u0142nienie wielkiego z\u0142a? Historia Samuela To niewygodne pytanie kryje si\u0119 za jednym z najdziwniejszych, przynajmniej dla wsp\u00f3\u0142czesnego chrze\u015bcija\u0144skiego czytelnika, moment\u00f3w w historii Samuela. Po odrzuceniu Saula jako […]<\/p>\n","protected":false},"author":350,"featured_media":29127,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[491],"tags":[],"class_list":["post-30387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-theology-pl"],"yoast_head":"\n\n