Πίσω από κάθε εβραϊκή λέξη κρύβεται μια ιστορία... Πρώτος κύκλος

Η εβραϊκή γλώσσα είναι δομημένη πάνω σε λεκτικές ρίζες, οι οποίες συχνά μεταφέρουν νοήματα που χάνονται όταν μια λέξη μεταφράζεται στα αγγλικά ή στα ελληνικά. Δύο λέξεις, οι οποίες εκ πρώτης όψεως δεν παρουσιάζουν καμία ομοιότητα, μπορεί να μοιράζονται τα ίδια ριζικά γράμματα, και η κοινή αυτή ρίζα να αποκαλύπτει μια νοηματική σύνδεση που διαφεύγει από τον ελληνόφωνο αναγνώστη. Ο «Αδάμ» συνδέεται με τη «γη» από την οποία πλάστηκε. Η «γυναίκα» στα αγγλικά “woman” σχηματίζεται άμεσα από τη λέξη «άνδρας», “man”. Ο «άρτος» και ο «πόλεμος» προέρχονται από την ίδια ρίζα, διότι οι πόλεμοι αποτελούν, κατά κανόνα, έκφραση της ανθρώπινης διαμάχης για τη γη, την τροφή, την ασφάλεια και τους πόρους. Ακόμη και ο «ουρανός» ενδέχεται να διατηρεί μια ηχώ της λέξης «νερό». Ομοίως, η «λέξη» και η «έρημος» μοιράζονται κοινή ρίζα, ωσάν η φωνή να ακούγεται καθαρότερα στους ερημικούς τόπους. Ακολουθούν πέντε χαρακτηριστικά ζεύγη εβραϊκών λέξεων που αξίζει να προσεχθούν.

1.         אָדָם     /    אֲדָמָה
     Adama    /    Adam

                «Γη»   /   «Άνθρωπος»

Το βιβλίο της Γένεσης συνδέει σκόπιμα τις λέξεις אָדָם  (adam) και אֲדָמָה (adama). Ο άνθρωπος πλάθεται από το χώμα της γης και η ομοιότητα των δύο λέξεων ενισχύει την ιδέα της γήινης καταγωγής του. Ο Αδάμ אָדָם ανήκει στην γη אֲדָמָה, από την οποία προήλθε.

2.        אִישׁ    /   אִשָּׁה
      Isha     /   Ish

   «Γυναίκα»  /  «Άνδρας»

Στο εδάφιο της Γένεσης 2:23 οι λέξεις אִישׁ (ish) και אִשָּׁה (isha) συνδέονται μέσα από ένα εξαίσιο λογοπαίγνιο: «Αὕτη κληθήσεται γυνή, ὅτι ἐκ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἐλήμφθη». Η ηχητική τους συγγένεια υπογραμμίζει τη σχέση, την κοινή ταυτότητα και τον βαθύ σύνδεσμο μεταξύ άνδρα και γυναίκας.

3.         לֶחֶם     /    מִלְחָמָה
   Milchama / Lechem

      «Πόλεμος»  / «Άρτος»

Για όσους δεν μπορούν ακόμη να διαβάσουν εβραϊκά, η σύνδεση αυτή δεν είναι προφανής· ωστόσο υπάρχει στο πρωτότυπο κείμενο. Μπορεί ακόμη να γίνει αντιληπτή και στην προφορά: לֶחֶם LeCHeM (Λέχεμ) και מִלְחָמָה miLCHaMah (Μιλχαμά).

Και οι δύο λέξεις περιέχουν τα σύμφωνα ל־ח־ם  . Η κοινή αυτή ρίζα δημιουργεί έναν αξιοσημείωτο συσχετισμό ανάμεσα στην τροφή και στη σύγκρουση. Ο άρτος συμβολίζει εκείνο που συντηρεί τη ζωή, ενώ ο πόλεμος συχνά πηγάζει από τον ανθρώπινο αγώνα για τη γη, την τροφή, την ασφάλεια και τους πόρους.

4.        שָׁמַיִם      /   מַיִם
   Mayim / Shamayim

        «Νερό» / «Ουρανός»

Μια παραδοσιακή εβραϊκή ερμηνευτική προσέγγιση διακρίνει τη λέξη מַיִם mayim («νερό») μέσα στη λέξη שָׁמַיִם shamayim («ουρανοί») αποδίδοντας με ιδιαίτερη παραστατικότητα την εικόνα της Γένεσης 1, όπου ο Θεός διαχωρίζει τα ύδατα που βρίσκονται κάτω από τα ύδατα που βρίσκονται επάνω.

5.       דָּבָר   /   מִדְבָּר
   Midbar / Davar

   «Έρημος»  / «Λόγος»

Η συγγένεια των δύο λέξεων διακρίνεται ακόμη και στην προφορά τους: דָּבָר DaVaR (νταβάρ) και מִדְבָּר miDVaR (μιντμπάρ).

Οι λέξεις davar και midbar μοιράζονται τα σύμφωνα ד־ב־ר (D-V-R), υποδηλώνοντας μια βαθιά πνευματική σύνδεση. Η מִדְבָּר, δηλαδή η έρημος, αποτελεί συχνά τον τόπο όπου ακούγεται ο דָּבָר, ο λόγος του Θεού. Ο Μωυσής συνάντησε τον Θεό στην έρημο. Εκεί ο Ισραήλ έλαβε τον λόγο του Θεού. Και οι προφήτες επίσης αποσύρονταν σε ερημικούς τόπους, όπου η φωνή του Θεού μπορούσε να ακουστεί καθαρότερα· το ίδιο έπραξε και ο υπέρτατος Προφήτης, Αρχιερέας και Βασιλεύς όλων, ο Ιησούς Χριστός.

Συμπέρασμα

Τα πέντε αυτά ζεύγη δεν συνιστούν απλές γλωσσικές ιδιαιτερότητες. Υπενθυμίζουν ότι η Αγία Γραφή μάς καλεί όχι μόνο να τη διαβάζουμε, αλλά και να αφουγκραζόμαστε το μήνυμά της. Στην εβραϊκή γλώσσα, οι ήχοι μίας λέξης αντηχούν σε μία άλλη, οι εικόνες αλληλοσυμπληρώνονται και γνώριμα βιβλικά χωρία αρχίζουν να αποκαλύπτουν βαθύτερες νοηματικές διαστάσεις, τις οποίες η μετάφραση δεν είναι πάντοτε δυνατόν να αποδώσει.

Η εβραϊκή γλώσσα ανταμείβει τον υπομονετικό αναγνώστη. Τον καλεί να αφιερώνει χρόνο στη μελέτη, να προσέχει τις λεπτομέρειες και να προσεγγίζει το βιβλικό κείμενο με ταπεινότητα και δέος. Κάθε ρίζα μπορεί να ανοίγει μια νέα προοπτική κατανόησης. Κάθε λέξη μπορεί να κρύβει μια βαθύτερη νοηματική σύνδεση. Και, ορισμένες φορές, μια μικρή γλωσσική σύνδεση μπορεί να μας βοηθήσει να δούμε ολόκληρο ένα βιβλικό χωρίο υπό νέο πρίσμα και να ακούμε τον λόγο του Θεού με μεγαλύτερη προσοχή. Γι’ αυτό, σε κάθε διδασκαλία που προσφέρω, επιδιώκω να φέρνω στο φως αυτές τις συνδέσεις, ώστε όλοι μας να οδηγούμαστε σε βαθύτερη αφοσίωση προς τον Θεό μας.